00504. ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತದಲಿ…ಬದುಕು


00504. ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತದಲಿ…ಬದುಕು
_________________________

ಕೆಲವು ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಪುಟ್ಟ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪದ್ಯ ಪಂಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಹೆಣೆದ ಸಾಲುಗಳು – ಬದುಕು, ಶಿಕ್ಷಣ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ಮನುಜ, ಮರಣ..  

 (Picture source : https://en.m.wikipedia.org/wiki/File:Coles_Phillips2_Life.jpg)

ಬದುಕು-
ಮೆಟ್ಟಿದರೆ ಪಲುಕು;
ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿದರೆ ದಿನ ನೂಕು..
ಮುನ್ನುಗ್ಗಿದರೆ ಸಿಕ್ಕೆ ಬಿಡುವ ಪರಾಕು! |

ಶಿಕ್ಷಣ-
ಸಿಕ್ಕರೆ ಸುಲಕ್ಷಣ;
ಕೈ ತಪ್ಪಿದರೆ ಅವಲಕ್ಷಣ..
ಮೈಯಪ್ಪಿದರೆ ಅವನೆ ಬಲು ಜಾಣ ! ||

ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಣ-
ಸಖ ದಕ್ಕದ ಕಾರಣ;
ಸಖಿ ಸಿಕ್ಕದ ಗೋಳು ಮಣ..
ಸನ್ಯಾಸ ಸಖಿ ಸಖರ ನೋವು ಭಕ್ಷಣ ! ||

ಮನುಜ-
ಮನುವಿನ ವತ್ಸಜ;
ಮನ್ವಂತರ ದಾಟಿದ ನಿಜ..
ಅರಿತರಿಯದೆ ನಿಸರ್ಗ ಬಿತ್ತಿದ ಖನಿಜ ! ||

ಮರಣ-
ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಹರಣ;
ಹುಟ್ಟುಸಾವಿನ ತುಸು ಸ್ಮರಣ..
ಸುಖ ದುಃಖದ ನಡುವಿನ ತೋರಣ ! ||

——————————————————————–
ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು
——————————————————————–

00503. ಅಜೀರ್ಣ ಖಳ ಬೊಜ್ಜಿನ ಗಾಳ! (ಜಿದ್ದಿನ ಜಿಡ್ಡು ದೇಹದ ಜಡ್ಡು)


00503. ಅಜೀರ್ಣ ಖಳ ಬೊಜ್ಜಿನ ಗಾಳ! (ಜಿದ್ದಿನ ಜಿಡ್ಡು ದೇಹದ ಜಡ್ಡು)
___________________________________________________

ಹೀಗೆ ಚೂರು ಚೂರೆ ಒಳಸೇರುವ ಖಳ, ದಿನಗಳೆದಂತೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟುಗೂಡುತ್ತ ದಿನೆ ದಿನೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ, ವಿಧವಿಧಾನವಾಗಿ ತರತರದ ತೊಡಕು, ತೊಂದರೆಗಳ ಬಲೆಗೆ ಸಿಲುಕುವ ಪರಿ ಎರಡನೆ ಭಾಗದ ಸಾರ. ಕೆಡುತ್ತ ಹೋಗುವ ದೇಹದ ಆರೋಗ್ಯ, ಉಬ್ಬುತ್ತ ಹೋಗುವ ಉದರ ವಿನ್ಯಾಸ, ಕುಗ್ಗುತ್ತ ಹೋಗುವ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ದಾಯ, ಮುಗ್ಗುಲಿಡಿದಂತೆ ಅನಿಸಿಬಿಡುವ ಇಡಿ ದೈಹಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ – ಹೀಗೆ ಇದೆಲ್ಲದರತ್ತ ನೋಡುವ ಇಣುಕು ನೋಟ ಈ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧದ ಸಾರಾಂಶ.

  
(Picture sourcewikipedia : https://en.m.wikipedia.org/wiki/File:Fatmouse.jpg)

ಚೂರುಚೂರು ವೈವಿಧ್ಯ
ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿ ದುರ್ವಿದ್ಯ
ಹೊಟ್ಟೆ ಸೇರೆ ಕೆಟ್ಟು ಅಮೇಧ್ಯ
ಸಂಭಾಳಿಸಲು ಬೇಕು ಧನುರ್ವಿಧ್ಯ ||

ಕಷ್ಟ ಕಷ್ಟ ವೈವಿಧ್ಯತೆ
ಅನಿಯಂತ್ರಣದ ಸಾಧ್ಯತೆ
ನಾಲಿಗೆ ಚಪಲ ತಡೆಯೆ ಸಫಲ
ಆದವ ಮಾತ್ರ ಗೆಲ್ಲುವ ಹಾಲಾಹಲ ||

ತಕತಕ ದಿನಕುಹಕ
ಆಕರ್ಷಣೆ ಮನ ಸೋಲುತ
ಸಡಿಲ ಬಿಡುವರು ಒಮ್ಮೆಗೆನುತ
ಒಮ್ಮೆಯಾಗಿ ನಾಳೆ ಪಾಳಿಯ ಸತತ ||

ವ್ಯಾಸ ವ್ಯಾಸ ಸನ್ಯಾಸ
ಗುಡ್ಹಾಣ ಹೊಟ್ಟೆ ವಿನ್ಯಾಸ
ಭೂಮಿ ಸುತ್ತುವಂತೆ ವರುಷ
ಇಳಿಸಲಿಕ್ಕೆ ನೂರಾರು ಪುರುಷ ||

ಬೊಜ್ಜುಬೊಜ್ಜು ಮೈಗೊಜ್ಜು
ದಿನ ಒಡದಿದ್ದರೆ ನುಜ್ಜುಗುಜ್ಜು
ಮೈ ಚಳಿ ಬಿಡದಿರೆ ದೇಹ ಪೂರ್ಣ
ವಾಸಿಯಾಗಳು ಬೇಕು ವೈದ್ಯ ಚೂರ್ಣ ||

——————————————————————-
ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು
——————————————————————-

00502. ಚಿತ್ತ ಜಿಹ್ವಾ ಚಪಲ!(ಜಿದ್ದಿನ ಜಿಡ್ಡು ದೇಹದ ಜಡ್ಡು)


00502.  ಚಿತ್ತ ಜಿಹ್ವಾ ಚಪಲ!(ಜಿದ್ದಿನ ಜಿಡ್ಡು ದೇಹದ ಜಡ್ಡು)
_________________________________________

ಬಾಯೃಚಿಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲಬಲ್ಲ ಸಂತರು, ಜಿಹ್ವಾ ಚಾಪಲ್ಯವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಲ್ಲ ಅಸಾಧಾರಣ ಶೂರರು ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಕಾಣಸಿಗದ ಅಪರೂಪದ ಸರಕೆಂದೆ ಹೇಳಬಹುದು. ರುಚಿಯಾಗಿದೆಯೆಂದೊ, ಯಾರೊ ಬಲವಂತಿಸಿದರೆಂದೊ, ಇದೊಂದೆ ಬಾರಿ ತಿಂದು ನಾಳೆಯಿಂದ ನಿಯಮ ಪಾಲಿಸುವುದೆಂದೊ, ಆಸೆ ತಡೆಯಲಾಗದೆಂದೊ – ಒಟ್ಟಾರೆ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಜಿಹ್ವಾಚಪಲದ ಸೆಳೆತಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗುವವರೆ ಎಲ್ಲ. ಅದರ ವಿಶ್ವರೂಪದ ತುಣುಕನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಮೊದಲ ಭಾಗ ಈ ಕವನ.

  
(Picture source : https://en.m.wikipedia.org/wiki/File:Trimyristin-3D-vdW.png)

ಜಿಡ್ಡುಜಿಡ್ದಾಗಿದೆ ಕೈ
ಬಲು ಜಡ್ದಾಗಿದೆ ಮೈ
ಲಡ್ಡು ಹಿಡಿದ್ಹೋಗಿದೆ ಮೂಳೆ
ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಳೆಯೋದಿದೆ ನಾಳೆ ||

ರುಚಿರುಚಿಯಾಗಿದೆ
ಬಲು ಶುಚಿಯಾಗಿದೆ
ತೇಲಿದೆ ಎಣ್ಣೆ ಮುಚ್ಚು ಕಣ್ಣೆ
ಬಾಯೃಚಿ ಮುಂದೆ ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣೆ ||

ಗರಿಗರಿಯಾಗಿದೆ
ಕರಿ ಸರಿ ಕರಿದಾಗಿದೆ
ಹೀರಿಬಿಟ್ಟು ಜೀವಸತ್ವ ಗುಟ್ಟು
ಬಣ್ಣ ಮೈಮಾಟವೆ ನೀರೂರಿಸಿಟ್ಟು ||

ನಳ ನಳಪಾಕ
ಮಾಡುವರ ಪುಳಕ
ಬಾಯ್ಮಾತಿಗೆ ಸಾಕ ಜಳಕ
ಖುಷಿಯಾಗುವಂತೆ ತಿನ್ನಬೇಕ ||

ಬಗೆ ಬಗೆ ತಿಂಡಿ
ತಿನ್ನಲು ಜೀವಹಿಂಡಿ
ಮುಂದಿಟ್ಟು ನಂಟು ನಲ್ಮೆ
ಒತ್ತಾಯಿಸಿ ಬಲು ಕೆಳೆ ಬಲ್ಮೆ ||

————————————————————-
ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು
————————————————————-

00501. ಅಂತರ್ಯಾನದ ಅವತಾರ


00501. ಅಂತರ್ಯಾನದ ಅವತಾರ
____________________________

  
(Picture source from: http://plato.stanford.edu/entries/introspection/Rubin2.jpg)

ಹುಡುಕಾಟದ ತವಕ ಮಾನವನ ಮನಸಿನ ಕೊನೆ ಮೊದಲಿಲ್ಲದ ಕುತೂಹಲದ ನಿರಂತರತೆಯ ಸಂಕೇತ. ಈ ಹುಡುಕಾಟ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕದ ಪರಿಧಿಯ ಸುತ್ತ ಗಿರಕಿ ಹೊಡೆದರೆ, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಭೌತಿಕ ಜಗದ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ಸುತ್ತ ತೊಳಲಾಡಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಹುಡುಕುವಿಕೆ ಭೌತಿಕ ಹಾಗೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕದ ನಡುವೆ ಓಲಾಡುವ ವಸ್ತುವಾದರೆ, ಎರಡು ದೋಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಟ್ಟು ನಡೆವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಂತೆ ಹುಡುಕಾಟವೂ ಲೋಲಕದಂತೆ ಎರಡರ ಮಧ್ಯೆ ತೂಗಾಡತೊಡಗುತ್ತದೆ.

ಅಂತರ್ಯಾನದ ಈ ಪ್ರವರ ಅಂತದ್ದೆ ಹುಡುಕಾಟವೊಂದರ ವರ್ಣನೆ. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕದ ಹುಡುಕಾಟದ ಗಮ್ಯವನ್ಹೊತ್ತ ಆಶಯವೊಂದು ಭೌತಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸೆಣೆಸುತ್ತ ಅಧ್ಯಾತ್ಮದ ಬೆಳಕಿಗೆ ಹುಡುಕಿ ಹೊರಡುವ ಪಯಣ ಇದರ ವಸ್ತು; ಆದರೀ ಭೌತಿಕ ಜಗ ಹೊರಗಿನ ಪರಿಸರವಾಗಿರದೆ, ಒಳಹೊಕ್ಕು ನೋಡುವ ಅಂತರ್ಯಾನವಾದಾಗ ದರ್ಶನವಾಗುವ / ಹಾದು ಹೋಗುವ ಒಳಾಂಗಗಳ ಸಾಂಕೇತಿಕತೆ ಇಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿತ. ಪಯಣದ ಅಂತ್ಯದಲಿ ಕೊನೆಗೂ ಕಾಣಿಸುವ ತಾತ್ವಿಕ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಗಮ್ಯವೆ “ಅಂತರ್ಯಾನದ ಅವತಾರ”

ನನ್ನೊಳಗನು ನಾನೇ ಹೊಕ್ಕಾದ ಮೇಲೆ
ನಾನೇ ನಾನಾಗುವ ನಾಳೆ ಇನ್ನು ಮೇಲೆ
ಹೊಕ್ಕ ಒಳಗಿನ ಪಾಳು ನೆನೆದರೆ ಹಾಳು
ಮಿಕ್ಕ ಸರಿಗಟ್ಟುವ ಪಾಲು ಬೆರೆಸಿ ಹಾಲು ||

ಒಳಚಕ್ಷುವಿಗೆ ಕುರುಡು ಕಾಣದಾ ಕರಡು
ಕಂಗಳಿಲ್ಲದ ಒಳಾಂಗ ಕಂಡರೂ ಕೊರಡು
ಇನ್ನು ನಂಬಿಕೆ ಸಾಕು ಹೂತು ಬಿಡಬೇಕು
ಅದಕೆ ಗಟ್ಟಿಸಿದೆ ಮನಸೊಳ್ಹೋಗಬೇಕು ||

ಅಲ್ಲ ಸುಲಭದ ಪಯಣ ಕತ್ತಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ
ತಡವುತ ಎಡವುತ ನಡೆವ ಅಗಮ್ಯ ಯಾನ
ಅಂಗಾಂಗ, ಅನ್ನಾಂಗ ತಣ್ಣನೆ ಮೂಳೆ ಮೌನ
ಹರಿವ ರಕ್ತದೆ ಸ್ನಾನ ಕಪ್ಪು ನರನಾಡಿ ಚರಣ ||

ಕಾಣದ ಅನುಭವದಾ ನಡುವೆ ಮತ್ತೆ ಜಗ್ಗು
ಅನುಭವಿಸೋ ಅನುಭಾವದ ಗಡಿಗೆ ಹಿಗ್ಗು
ಕುಳುಕುಳು ಕಾಲುವೆಯರಿವು ಬಿದ್ದು ಜಠರ
ಅನುಭವವ ಜೀರ್ಣಿಸಲು ಕರುಳಿನಾ ವಠಾರ ||

ಶ್ವಾಸಾಂಗ ಹೃದಯ ಹೊಕ್ಕಂತೆ ತುಸು ನಿರಾಳ
ಶೋಧಿಸಿದ ಗಾಳಿ, ನೆತ್ತರು ಮಾಡಿಸಿತು ಹೇರಳ
ಲಬಡಬದ ನಡುವೆ ತೇಲಿ ವಿಹರಿಸಿದ ಸಮ್ಮೇಳ
ಗಟ್ಟಿ ಆಧಾರಕಿಡಿದು ನಿಂತ ಅಸ್ತಿಗಳ ಹಿಮ್ಮೇಳ ||

ಅಂತೂ ಶಿರ ಶಿಖರ ಪಾದ ಉಂಗುಷ್ಟಾಂತರ ವರ್ಷ
ನೆನೆದು ಹಸಿಯಾದಂತೆಲ್ಲ ಹುಟ್ಟಿಸಿತು ಹೊಸ ಹರ್ಷ
ನೀರಿಗಿಳಿದಾ ಮೇಲೆ ಚಳಿಯೇನು ಮಳೆಯೇನು ಕರ್ಮ
ಅಂಧಕಾರದಲೇ ಈಜುತ ಲಹರಿ ಹರಿಬಿಟ್ಟಿತು ಮರ್ಮ ||

ಆಗ ಕಾಣಿಸಿದ ಅಲ್ಲಿ ಹೊಳೆ ಹೊಳೆಯುವ ಹರಿಕಾರ
ಕಣ್ಣು ಕೋರೈಸಿದ ತಂಪು ಕಾಂತಿಗಳನೆಸೆವ ಸರದಾರ
ಹೊಮ್ಮಿಸುತ ಅಲೆಅಲೆ ಪೂರ ಹರಿಸುತ ಶಾಂತಸಾಗರ
ಹಿಡಿದೆತ್ತಿ ದಡ ಕೂರಿಸಿ ಮುಗಿಸೆ ಅಂತರ್ಯಾನವತಾರ ||

– ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು