00693. ಶ್ರೀ ಲಿಲಿತಾ ನಾಮ – ಹಾಯ್ಕು ಯತ್ನ (೦೦೧೦-೦೦೧೮)


00693. ಶ್ರೀ ಲಿಲಿತಾ ನಾಮ – ಹಾಯ್ಕು ಯತ್ನ (೦೦೧೦-೦೦೧೮)
_____________________________________________

ಲಲಿತಾ ಸಹಸ್ರ ನಾಮದ ಒಂಭತ್ತು (೧೦-೧೯) ಹೆಸರಿನ ಭಾಗಶಃ ನಾಮಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಹಾಯ್ಕು ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸುವ ಯತ್ನ. ಆ ಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥ ನಷ್ಟವೋ, ಹಾಯ್ಕು ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯೊ ಆಗಿದ್ದರೆ ಕ್ಷಮೆಯಿರಲಿ 😊

(ಶ್ರೀಯುತ ರವಿಯವರ ಮೂಲ ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಸಹಸ್ರನಾಮ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಕನ್ನಡೀಕರಿಸಿದ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀಧರ ಬಂಡ್ರಿಯವರ ವಿವರಣೆಯನ್ನಾಧರಿಸಿ ನಾನು ಬರೆದಿದ್ದ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಮೂಲವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಈ ಹಾಯ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೊಸೆದಿದ್ದೇನೆ. ಆ ಮೂಲ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಜತೆಗೆ ನೀಡಿದ್ದೇನೆ, ತುಸು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಗಾಗಿ)

೦೦೧೦. ಮನೋರೂಪೇಕ್ಷು-ಕೋದಂಡಾ
________________________

ಕೆಳದೆಡಗೈ
ಕಬ್ಬು ಜಲ್ಲೆ ಶ್ಯಾಮಲೆ
– ಮನೋ ನಿಗ್ರಹ.

ಮನ ಸಂಕಲ್ಪ ವಿಕಲ್ಪ ಗುಣಗಳ ತಾಣ, ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ ಜ್ಞಾನ
ಇಂದ್ರೀಯಗ್ರಹಣ ಸ್ಪಷ್ಟಾಲೋಚನ ಕ್ರಿಯಾಸ್ಪೋಟ ತಾಣ
ಕೆಳದೆಡಗೈ ಕಬ್ಬಿನ ಬಿಲ್ಲೆ ಹಿಂಡಿದರೆ ಸಿಹಿ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ಜಲ್ಲೆ
ಶ್ಯಾಮಲದೇವಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಕೈ, ಮನ ನಿಗ್ರಹ ಕಾವಲೆ ||

೦೦೧೧. ಪಂಚತನ್ಮಾತ್ರ-ಸಾಯಕಾ
_______________________

ಕೆಳ ಬಲಗೈ
ಪುಷ್ಪ ಬಾಣ ವಾರಾಹಿ
– ಮಾಯಾವಿನಾಶ.

ಶಬ್ದ ಸ್ಪರ್ಶ ರೂಪ ರಸ ಗಂಧ ತನ್ಮಾತ್ರೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂಬಂಧ
ಹೂವಾಗಿ ವಿನಾಶ, ಪ್ರೇರಣೆ ಗೊಂದಲ ಹುಚ್ಚುತನ ಆನಂದ
ಪಂಚಪುಷ್ಪಬಾಣತನ್ಮಾತ್ರ ಮಾಯವಿನಾಶ ಕೆಳ ಬಲದಕೈ
ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿ ವಾರಾಹಿದೇವಿ ಭಕ್ತರ ಸಲಹಿ ಲಲಿತಾಮಯಿ ||

೦೦೧೨. ನಿಜಾರುಣ-ಪ್ರಭಾ-ಪೂರ-ಮಜ್ಜದ್-ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ-ಮಂಡಲಾ
________________________________________

ಅರುಣೋದಯ
ದೇವಿ ಕಾಂತಿ ವೈಭವ
– ವಾಗ್ಭವ ಕೂಟ.

ಭೌತಿಕ ಪ್ರಪಂಚ ಪೂರ ರೋಹಿತ ಕಿರಣಗಳ ಅಪಾರ
ದೇವಿ ಹೊಮ್ಮಿಸುವ ಮೈಕಾಂತಿ ಜಳ ತುಂಬಿದ ಸಾರ
ಕೆಂಗುಲಾಬಿ ಅರುಣೋದಯ ಕಂಗೊಳಿಸೆ ಕಿರಣವಾಗಿ
ವಾಗ್ಭವಕೂಟ ಮುಡಿಯಿಂದಡಿ ವರ್ಣನೆ ಭೌತಿಕವಾಗಿ ||

೦೦೧೩. ಚಂಪಕಾಶೋಕ-ಪುನ್ನಾಗ- ಸೌಗಂಧಿಕ-ಲಸತ್-ಕಚಾ
_____________________________________

ದೇವಿ ಮುಡಿ ಹೂ
ಅಂತಃಕರಣದಂಶ
– ಅಜ್ಞಾನವಟ್ಟೆ.

ಭ್ರಮೆಗೊಡ್ಡೊ ಅಂತಃಕರಣಾಂಶ ಅಹಂಕಾರಾ ಚಿತ್ತ ಬುದ್ದಿ ಮನಸೆ
ಸೌಗಂಧಿಕ ಪುನ್ನಾಗ ಚಂಪಕಾಶೋಕ ಮುಡಿ ಹೂವಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸೆ
ಮಧುರ ಗಂಧವಾಘ್ರಾಣಿಸುತ ದೇವಿ ಪರಿಮಳ ಹಡೆಯುವ ಪುಷ್ಪ
ಅಜ್ಞಾನವಟ್ಟಿ ಕರುಣಾಕೇಶಿ ಮಾತೆ ಮೃದು ನೀಲ ಕಮಲ ಸ್ವರೂಪ ||

೦೦೧೪. ಕುರುವಿಂದ-ಮಣಿಶ್ರೇಣೀ-ಕನತ್-ಕೋಟೀರ-ಮಂಡಿತಾ
______________________________________

ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನ
ಸೋದರಿಕೆ ಕಿರೀಟ
– ವಿಷ್ಣು ಕಾಣಿಕೆ.

ಲಲಿತಾ ಸೋದರ ವಿಷ್ಣು, ಭಕ್ತಿ ಐಶ್ವರ್ಯ ಪ್ರೇಮಕೆ ಕುರುವಿಂದ ಮಣಿ
ಉಜ್ವಲ ಕೆಂಪಲಿ ಕಿರೀಟದೆ ರಾರಾಜಿಸಿ ದೇವಿಯನಲಂಕರಿಸುವ ಗಣಿ
ಲೌಕಿಕಾಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಉನ್ನತಿಗೆ ಧ್ಯಾನಿಸೆ, ದ್ವಾದಶಾದಿತ್ಯ ಖಚಿತ ಕಿರೀಟೆ
ಸುವರ್ಣ ಮಾಣಿಕ್ಯ ಪ್ರಭೆಯಡಿ ಧ್ಯಾನಾಸಕ್ತನ, ರತ್ನವಾಗಿಸೊ ಲಲಿತೆ ||

೦೦೧೫. ಅಷ್ಟಮೀ-ಚಂದ್ರ-ವಿಬ್ರಾಜ-ಧಲಿಕ-ಸ್ಥಲ-ಶೋಭಿತಾ
_____________________________________

ದೇವಿ ಮುಂದಲೆ
ಅನುಕರಿಸೊ ಅಷ್ಟಮಿ
– ಚಂದ್ರ ಧನುಸು.

ಅಷ್ಟಮಿ ದಿನದ ಚಂದಿರ ಕಾಣುವನೆಷ್ಟು ಸುಂದರ
ಡೊಂಕಿನ ತುದಿ ಬಾಗಿಸಿದ ಬಿಲ್ಲಾಗಿಸಿದ ಸರದಾರ
ಬಂತೆಲ್ಲವನಿಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ದೇವಿ ಲಲಿತೆಯದಾ ರೀತಿ
ಸುಂದರ ಮುಂದಲೆಯನುಕರಿಸಿ ಆ ದಿನವಷ್ಟೆ ಕೀರ್ತಿ ||

೦೦೧೬. ಮುಖಚಂದ್ರ-ಕಲಂಕಾಭ-ಮೃಗನಾಭಿ-ವಿಶೇಷಕಾ
____________________________________

ಅರ್ಧಚಂದಿರ
ತಿಲಕ ಪೂರ್ಣಮುಖಿ
– ಕಸ್ತೂರಿ ಪ್ರಭೆ.

ಪರಿಮಳಯುಕ್ತ ದ್ರವ್ಯ ಕಸ್ತೂರಿಯ ಸುವಾಸನೆಯ ಸೊಗ
ಪೌರ್ಣಿಮೆ ಚಂದ್ರನ ಮುಖಕೆ ಅರ್ಧಚಂದ್ರ ಕಸ್ತೂರಿ ತಿಲಕ
ಲೇಪಿಸಿ ಪರಿಮಳಿಸೊ ದೇವಿ ಚಂದ್ರಮುಖಿಯಲರ್ಧಚಂದ್ರ
ನೋಡುತ ದೇವಿಯ ಮೊಗವನೆ ಹುಣ್ಣಿಮೆಗೆ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ||

೦೦೧೭. ವದನಸ್ಮರ-ಮಾಙ್ಗಲ್ಯ-ಗೃಹತೋರಣ-ಚಿಲ್ಲಿಕಾ
__________________________________

ಹುಬ್ಬೆ ತೋರಣ
ಮುಖವೆ ಅರಮನೆ
– ಮನ್ಮಥ ಗೃಹ.

ತನ್ಮಯನಾದನೆ ಮನ್ಮಥ ದೇವಿ ಹುಬ್ಬು ನೋಡಲನವರತ
ನಕಲು ಮಾಡಿದಾ ತೋರಣ ಕಾಮನರಮನೆಯಲಿ ನಗುತ
ದೇವಿ ಮುಖಮಂಡಲವನ್ನೆ ಅಂಗಜನರಮನೆ ಅನುಕರಿಸುತ್ತ
ಲಲಿತೆ ಮಂಗಳಕರ ವದನ ಕಾವನಂತಃಪುರದಲಂತರ್ಗತ ||

೦೦೧೮. ವಕ್ತ್ರ-ಲಕ್ಷ್ಮೀ-ಪರೀವಾಹ-ಚಲನ್-ಮೀನಾಭ-ಲೋಚನಾ
_______________________________________

ಮೀನ ನಯನ
ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಪಾಲನೆಗೆ
– ಕೃಪಾ ಕಟಾಕ್ಷ.

ನಯನಮನೋಹರ ನಯನ ಮೀನಾಗಿಹ ಕೊಳ ವದನ
ಮೀನಂತೆ ತ್ವರಿತಗತಿಯೆ ಚಲಿಸೆ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದೆಲ್ಲಾ ತಾಣ
ಕೃಪಾ ದೃಷ್ಟಿಯಲೆ ಮಾತೆ ಈ ಜಗವನೆಲ್ಲಾ ಪೋಷಿಸುತೆ
ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಮೀನಲೋಚನೆ ಸುಂದರ ಕಣ್ಣಲೆ ಸಲಹುವಂತೆ ||

– ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು

Advertisements

Published by

ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು

ಜೀವನದ ಸುತ್ತಾಟ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿಗೊ ದಾಟಿಸಿ, ಅರಿವಿನೆಲ್ಲೆ ಮೀರಿಸಿ ಅಲೆದಾಡಿಸತೊಡಗಿ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಮೂಲದ ಬೇರಿನ ತುಡಿತಗಳೆಲ್ಲ ಏನೆಲ್ಲಾ ತರದ ಸ್ವಗತಗಳಾಗಿ ಕಂಗಾಲಾಗಿಸತೊಡಗಿದಾಗ, ಅದರ ಹೊರ ಹರಿವಿಗೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ತೆರೆದುಕೊಂಡ ಹಠಾತ್ ದ್ವಾರವೆ - ಈ 'ಮನದಿಂಗಿತಗಳ ಸ್ವಗತ' ಬ್ಲಾಗ್. ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಹೊತ್ತಿನಿಂದ ಇನ್ನಿಲ್ಲದ ಕಕ್ಕುಲತೆಯಿಂದ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಈ ಮನ ವೈಖರಿಯ ಪ್ರಕಟ ರೂಪ, 'ನನ್ನ ಪಾಡಿಗೆ ನಾನು' ಎಂದು ಹಾಡಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವಾಗಲೆ ಅಲ್ಲಿಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಅವರಿವರನ್ನು ತಟ್ಟಿ, ಕೈ ಕುಲುಕಿ ಸಲಾಮು ಹೊಡೆದು ಮುಂದಕ್ಕೆ ನಡೆಯುತ್ತಲಿದೆ, ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ. ಬಾಲಿಶವಾಗಿ ಆರಂಭವಾದ ತುಡಿತ, ಸ್ವಗತಗಳು ತುಸು ಶಿಸ್ತಿನ ದಿರುಸುಟ್ಟು ಠಾಕುಠೀಕಾಗಿದ್ದಲ್ಲದೆ ನಡಿಗೆಯುದ್ದಕ್ಕು ಕಲಿಕೆಯ ವಿಸ್ಮಯವನ್ನು ಉಣಬಡಿಸುತ್ತ ಸಾಗಿವೆ. ಇದು 'ನನ್ನ ಮೈದಾನ, ನನ್ನ ಕುದುರೆ' ಎನ್ನುವ ಧೈರ್ಯಕ್ಕೊ ಏನೊ - ಬರೆಯಬೇಕೆನಿಸಿದ್ದೆಲ್ಲವನ್ನು ಬರೆದಿಟ್ಟು ನಿರಾಳವಾಗುವ ಪರಿ, ಇನ್ನು ಕೈ ಹಿಡಿದು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಲೆ ಇದೆ, ವಿವಿಧ ಪ್ರಯೋಗಗಳೊಡನೆ. ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಪದ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಬರೆದುಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ಹುಮ್ಮಸ್ಸು ಬರಲು ಬಹುಶ ಈ ಬ್ಲಾಗಿತ್ತ ಧೈರ್ಯವೆ ಕಾರಣವೇನೊ.. ಕೊನೆಯವರೆಗು ಜತೆಗುಳಿಯುವುದೂ ಕೂಡ ಬಹುಶಃ ಇದೇ ಏನೊ.. ಅಕಸ್ಮಾತಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಇಣಿಕಿದರೆ - ಒಪ್ಪುಗಳ ಬಗೆ ಹೇಳದಿದ್ದರೂ ಸರಿಯೆ, ತಪ್ಪೇನಾದರು ಕಂಡರೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸುಳಿವಿತ್ತು ಹೋಗಿ, ತಿದ್ದಿಕೊಂಡು ಕಲಿತು ಮುನ್ನಡೆಯಲು ಸಹಾಯಕವಾದೀತು, ಈ ನಿರಂತರ ಕಲಿಕೆಯ ಜೀವನ ಯಾತ್ರೆಯಲಿ 😊 ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, - ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು

ನಿಮ್ಮದೊಂದು ಉತ್ತರ

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s