00731. ಯಕ್ಷಗಾನ – ಕಿನ್ನರ ಲೋಕ


00731. ಯಕ್ಷಗಾನ – ಕಿನ್ನರ ಲೋಕ
_________________________________


(Picture source: https://kn.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%9A%E0%B2%BF%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%B0:Yakshagana1.jpg)

ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಅಮೋಘ ಕಲಾಪ್ರಕಾರಗಳಲೊಂದಾದ ಯಕ್ಷಗಾನ, ಒಂದರಲ್ಲೆ ಹಲವು ಕಲೆಗಳು ಸಮ್ಮಿಳಿತವಾದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಲೆ. ಹೆಸರಲ್ಲೆ ಯಕ್ಷ ಲೋಕದ ಗಾನ, ನಾಟ್ಯ, ದೃಶ್ಯಗಳನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬರುವ ಈ ಕಿನ್ನರ ಲೋಕ, ಸ್ವತಃ ಕಣ್ಣೆದುರೆ ನೋಡಿದಾಗ ಹುಟ್ಟು ಹಾಕುವ ರೋಮಾಂಚನ ಮಾತಿನಲ್ಹಿಡಿಯದಸದಳ. ಆ ದಿರುಸು, ನಾಟ್ಯ ವೈಭವ, ದೃಶ್ಯ ಕಾವ್ಯತೆ, ಗಾನ ಮಾಧುರ್ಯ, ತಾಳ ಮೇಳಗಳ ಸಾಂಗತ್ಯ ಜತೆಗೆ ಹಾಸ್ಯ ಲೇಪನದ ರಸಾಯನ – ಇದೆಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಮಿಳಿತವಾಗಿರುವ ಬಗೆಯನ್ನು ಕಂಡಾಗ, ಇದಕಿಟ್ಟ ಯಕ್ಷಗಾನವೆಂಬ ಹೆಸರು ಸಾರ್ಥಕವೆನಿಸದಿರದು . ಅದರ ಒಂದೆರಡು ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ಯತ್ನ, ಈ ಜೋಡಿ ಕವನದ್ದು. 2012 ರ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಂಗಪುರ ಕನ್ನಡ ಸಂಘದ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸರಣಿಯ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಕಾವ್ಯಗಳಿವು.

ಇದರಲ್ಲಿ ‘ಯಕ್ಷಗಾನದಾಟ’ ಕವನ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾಪ್ರಕಾರದ ಮೇಲ್ವಿವರದ ಅಂಶಗಳತ್ತ ಗಮನ ನೀಡುತ್ತ ಬಾಹ್ಯ ವರ್ಣನೆಯತ್ತ ಗಮನ ನೀಡುವ ಕಾವ್ಯ.

‘ಕಿನ್ನರ ತನ್ಮಯ ಲೋಕ’ ತುಸು ಆಳಕ್ಕೆ ಹೊಕ್ಕು ಆ ಕಲಾವಿದರ ದಿರುಸು, ಬಿರುಸು, ತಾಳ್ಮೆ, ಕಲಾಪ್ರೇಮ, ತನ್ಮಯತೆಗಳತ್ತ ಇಣುಕು ನೋಟವಿಕ್ಕುವ ಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

01. ಯಕ್ಷಗಾನದಾಟ
______________________


ಚಿಕ್ಕ ವಯಸಲಿ ನೋಡಿ ನಿಬ್ಬೆರಗಾಗಿ
ಅಚ್ಚಳಿಯದೆ ನಿಂತ ನೆನಪಿನ ಜೋಗಿ
ಕುಪ್ಪಳಿಸಿ ಕುಣಿದ ರಂಗಮಂಚ ಮಗ್ಗಿ
ನೆಲಕಪ್ಪಳಿಸಿದ್ಹೆಜ್ಜೆಗೆ ಮೈಮನ ಕರಗಿ ||

ಆಗೊಂದು ತೆರೆಸಿ ನಿಜ ಯಕ್ಷ ಲೋಕ
ಕಂಸ ಕಂಡ ಕನಸಂತೆ ಮೈಗೆಣ್ಣೆ ಸಖ
ಮರೆತು ಹೋದರು ಬೇರೆಲ್ಲಾ ನೆನಕ
ನೋಡಿದ್ಯಕ್ಷಗಾನಗಳ ಹಸಿರ ಪುಳಕ ||

ಮೋಹಕವೆಂದರೆ ಯಕ್ಷಗಾನ ನಾಮ
ಹೆಸರಲ್ಲೆ ಪರಲೋಕಕೊಯ್ವ ಸಂಗಮ
ಯಕ್ಷ ಗಂಧರ್ವ ಕಿನ್ನರ ನಾಟ್ಯಸಂಗೀತ
ನಾಟಕಾಭಿನಯ ಎಲ್ಲ ಸೇರಿದ ಭೂತ ||

ಕಥೆ ಮೋಹಕತೆ ದಿರುಸಿನ ಮಾಯೆ
ಭಾಗವತ ಸಂಗೀತ ಗಂಧರ್ವ ಛಾಯೆ
ಗಿರಗಿರನೆ ಗಿರಗಿಟ್ಟಲಿ ಸುತ್ತೆ ಕಣ್ಕತ್ತಲೆ
ದೇವರು ಬಂದಂತೆ ಕುಣಿವರೆ ಮತ್ತಲೆ ||

– ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು,

(Picture source from: https://kn.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%9A%E0%B2%BF%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%B0:FullPagadeYakshagana.jpg)

02. ಕಿನ್ನರ ತನ್ಮಯ ಲೋಕ!
_______________________


ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಅವಿರತ ಕುಣಿದಾ ಸತತ
ಆಯಾಸವಾಗದೆ ಕುಣಿದ್ಹಾಡಿದರದ್ಭುತ
ಕಲೆಯ ಮೇಲಣ ಪ್ರೇಮಾಭಿಮಾನವಿತ್ತ
ಮುಡಿಪಿಟ್ಟ ಭಾವೋದ್ರೇಕ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತ್ತ ||

ಮೂರ್ಕಲೆಗಳ ಸಂಗಮ ನೂರ್ಕಲೆ ಸಮ
ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ದಿರುಸು ಚಿತ್ತಾರಗಳ ಜಮ
ತಲೆಯಿಂದ್ಹಿಡಿದು ಕಾಲ್ತನಕ ಶೃಂಗಾರಕೆ
ತಲೆಗಿಟ್ಟ ಕಿರೀಟ ಚಕ್ರಾಯುಧದ ಸರಕೆ ||

ಅಷ್ಟೊಂದು ಕುಣಿದರು ಬೀಳದ ಶಿರಭಾರ
ಭೂಮಿಯಂತೆ ಸುತ್ತಿದರು ಎದೆಗಟ್ಟಿ ಸರ
ಯಾರಿಗೂ ಹೋಲಿಸಲಾಗದ ಅಪರೂಪ
ತನ್ನಂತಾನೆ ಬೆಳಗ್ಹೊಳೆವಂತೆ ಸ್ವರ್ಣದೀಪ ||

ಈಚೆ ಸಿಂಗಪುರದಲಿ ನಡೆದ ಯಕ್ಷಗಾನ
ನೆನಪಿಸಿತು ಹಳೆ ನೆನಪಿನ ಬೃಂದಾವನ
ಗಣೇಶ ಹಬ್ಬದ ಚಪ್ಪರದಡಿ ಕಿನ್ನರ ಗಾನ
ತುಂಬಿದ ಜನಸಂದಣಿ ನಡುವೆ ಪ್ರಸ್ಥಾನ ||

– ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು

(Picture source from: https://kn.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%9A%E0%B2%BF%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%B0:Demon_Yakshagana.jpg)

Advertisements

Published by

ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು

ಜೀವನದ ಸುತ್ತಾಟ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿಗೊ ದಾಟಿಸಿ, ಅರಿವಿನೆಲ್ಲೆ ಮೀರಿಸಿ ಅಲೆದಾಡಿಸತೊಡಗಿ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಮೂಲದ ಬೇರಿನ ತುಡಿತಗಳೆಲ್ಲ ಏನೆಲ್ಲಾ ತರದ ಸ್ವಗತಗಳಾಗಿ ಕಂಗಾಲಾಗಿಸತೊಡಗಿದಾಗ, ಅದರ ಹೊರ ಹರಿವಿಗೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ತೆರೆದುಕೊಂಡ ಹಠಾತ್ ದ್ವಾರವೆ - ಈ 'ಮನದಿಂಗಿತಗಳ ಸ್ವಗತ' ಬ್ಲಾಗ್. ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಹೊತ್ತಿನಿಂದ ಇನ್ನಿಲ್ಲದ ಕಕ್ಕುಲತೆಯಿಂದ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಈ ಮನ ವೈಖರಿಯ ಪ್ರಕಟ ರೂಪ, 'ನನ್ನ ಪಾಡಿಗೆ ನಾನು' ಎಂದು ಹಾಡಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವಾಗಲೆ ಅಲ್ಲಿಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಅವರಿವರನ್ನು ತಟ್ಟಿ, ಕೈ ಕುಲುಕಿ ಸಲಾಮು ಹೊಡೆದು ಮುಂದಕ್ಕೆ ನಡೆಯುತ್ತಲಿದೆ, ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ. ಬಾಲಿಶವಾಗಿ ಆರಂಭವಾದ ತುಡಿತ, ಸ್ವಗತಗಳು ತುಸು ಶಿಸ್ತಿನ ದಿರುಸುಟ್ಟು ಠಾಕುಠೀಕಾಗಿದ್ದಲ್ಲದೆ ನಡಿಗೆಯುದ್ದಕ್ಕು ಕಲಿಕೆಯ ವಿಸ್ಮಯವನ್ನು ಉಣಬಡಿಸುತ್ತ ಸಾಗಿವೆ. ಇದು 'ನನ್ನ ಮೈದಾನ, ನನ್ನ ಕುದುರೆ' ಎನ್ನುವ ಧೈರ್ಯಕ್ಕೊ ಏನೊ - ಬರೆಯಬೇಕೆನಿಸಿದ್ದೆಲ್ಲವನ್ನು ಬರೆದಿಟ್ಟು ನಿರಾಳವಾಗುವ ಪರಿ, ಇನ್ನು ಕೈ ಹಿಡಿದು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಲೆ ಇದೆ, ವಿವಿಧ ಪ್ರಯೋಗಗಳೊಡನೆ. ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಪದ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಬರೆದುಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ಹುಮ್ಮಸ್ಸು ಬರಲು ಬಹುಶ ಈ ಬ್ಲಾಗಿತ್ತ ಧೈರ್ಯವೆ ಕಾರಣವೇನೊ.. ಕೊನೆಯವರೆಗು ಜತೆಗುಳಿಯುವುದೂ ಕೂಡ ಬಹುಶಃ ಇದೇ ಏನೊ.. ಅಕಸ್ಮಾತಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಇಣಿಕಿದರೆ - ಒಪ್ಪುಗಳ ಬಗೆ ಹೇಳದಿದ್ದರೂ ಸರಿಯೆ, ತಪ್ಪೇನಾದರು ಕಂಡರೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸುಳಿವಿತ್ತು ಹೋಗಿ, ತಿದ್ದಿಕೊಂಡು ಕಲಿತು ಮುನ್ನಡೆಯಲು ಸಹಾಯಕವಾದೀತು, ಈ ನಿರಂತರ ಕಲಿಕೆಯ ಜೀವನ ಯಾತ್ರೆಯಲಿ 😊 ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, - ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು

ನಿಮ್ಮದೊಂದು ಉತ್ತರ

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s