01668. ಯಾಕೊ ಈ ಋತು..


01668. ಯಾಕೊ ಈ ಋತು..

__________________________________

ಯಾಕೊ ಈ ಋತು, ಮಾತಿಗು ಸಿಗುತಿಲ್ಲ

ಅದೇಕೊ ಈ ಪ್ರಕೃತಿ, ಒಡನಾಟಕು ಒಲವಿಲ್ಲ

ಸಿಕ್ಕದೆಡೆ ಬದುಕಲಿ, ಮೂಡಲೆಂತು ಪ್ರೀತಿ ?

ನಿಸರ್ಗದ ಹೆಸರಲಿ, ಸರಿಯೇನೇ ಈ ರೀತಿ ? ||

ಅರಳಿದವೆ ಹೂಗಳು, ಗುಟ್ಟಲಿ ನಟ್ಟಿರುಳಲಿ

ಕಾಣಲೆಂತೆ ಕಂಗಳು, ನಿಶೆಯ ಕರಿ ನೆರಳಲಿ

ನಿನ್ನ ಸೆರಗಲೆಷ್ಟು ಬೆರಗು, ಯಾರಿಟ್ಟರೆ ಯಂತ್ರ ?

ಸಾಗಿಸಿರುವೆ ಪ್ರತಿ ಕ್ಷಣ, ನಿಭಾಯಿಸೆಲ್ಲ ಕುತಂತ್ರ! || ಯಾಕೊ ||

ಬಿಸಿಲಲ್ಲಿ ಬಾಡುವ, ಜಗದಲಿ ಬಿಸಿಲೆ ಮಳೆ

ಕುಡಿದದನೆ ಪಾಕವ, ಮಾಡುವ ನೀನೆಂಥ ಜಾಣೆ

ಬೆವರುತ ನಿಡುಸುಯ್ಯುತ, ಶಪಿಸುತಲೆ ಕಾಲ

ಕಳೆದುಹೋಯಿತೆ ಬೆಸುಗೆ, ದಣಿಸಲು ಬಿಸಿಲಿಲ್ಲ || ಯಾಕೊ ||

ಬಂತಲ್ಲೆ ಬಸವಳಿದ, ಭುವಿಗಿಕ್ಕುತ ಸುರಿಮಳೆ

ಒಣಗಿ ನಿಂತ ತರುನಿಕರ, ಮೊಗೆದು ಕುಡಿವ ವೇಳೆ

ನೋಡುತ ಮಾಡಿನ ಕಿಂಡಿ, ಕಳೆದುಹೋಯ್ತೆ ಗಳಿಗೆ

ನೆನೆಯದೆ ಹನಿ ನೆನೆದು ದನಿ, ಒದ್ದೆಮುದ್ದೆ ಕಚಗುಳಿಗೆ || ಯಾಕೊ ||

ಬೇಡವೆನ್ನಲೆಂತೆ ನಡುಕ, ಚಳಿ ತಾನೆ ಅಮಾಯಕ

ಅಪ್ಪಿದರೇನೊ ಹೊದಿಕೆ, ಬೆಚ್ಚಗಿರಿಸೊ ನೆನಪ ಪುಳಕ

ಅಚ್ಚರಿಯದನೆಲ್ಲ ಮೆಚ್ಚಿ, ಆಸ್ವಾದಿಸೆ ಬಿಡಬಾರದೆ ?

ಕಟ್ಟಿ ಕೂರಿಸೆ ಜಡ್ಡಿನ, ನೆಪದಲಿ ಕಾಲವೆಲ್ಲಾ ಬರಿದೆ ! || ಯಾಕೊ ||

ನೀನೊಬ್ಬಳೆ ನಿಜದಲಿ, ಪ್ರಕೃತಿಯೆ ನಿಸರ್ಗ ಸಹಜ

ಹೂವು ಕಾಯಿ ಹಣ್ಣು ಋತು, ಕಾಲಮಾನದ ತಾಜ

ಜೋಡಿಸಿಟ್ಟ ವಿಭುವವನೆ, ಮರೆತುಬಿಟ್ಟ ಗಡಿಯಾರ

ನೀನಿದ್ದೂ ಚಂಚಲಿನಿ, ಬೇಕಾದ ಋತುವ ತರುವ ವರ || ಯಾಕೊ ||

– ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು

೨೪.೦೩.೨೦೧೮

(Picture source : internet social media)

00838. ನಗುವಲ್ಲೆ ಮುಗಿದ ವ್ಯಾಪಾರ…😛


00838. ನಗುವಲ್ಲೆ ಮುಗಿದ ವ್ಯಾಪಾರ…😛
____________________________


(Picture from Internet source – wikihow)

ಏನಿಲ್ಲ ಎಂತಿಲ್ಲ ಬರಿ ನಗೆಯ ಬಂಡವಾಳ
ಹೂಡಿ ನಿರಂತರ ಲಾಭ ಜಾಣೆಯವಳ ಜಾಲ !

ನಗುವಲ್ಲಿ ರಂಗವಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದಳು ಮಳ್ಳಿ
ಮೆಲ್ಲ ಮೆಲ್ಲನೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಮೈಲಿಗೆ ಮನದಲ್ಲಿ..

ಮಡಿ ಗರಿಗರಿಯಾಗಿತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛ ಶುಭ್ರ ವಲ್ಲಿ
ಬಾಡಿಸಿಬಿಟ್ಟಳು ಚಂಚಲ ನಗುವ ಕಸ ಚೆಲ್ಲಿ..

ನಗೆ ಧೂಪ ಹೊಗೆ ಕೋಪ ಚಡಪಡಿಕೆ ಮೊತ್ತ
ಕಾಣಿಕೆಯಿತ್ತು ಅಣಕು ನಗೆಯೆ ಸೆರೆಯಾಗಿಸಿತ್ತ..

ನಗೆ ಮೊಲ್ಲೆ ಸಿಹಿ ಜಲ್ಲೆ ಮಾತಾಗಿತ್ತು ಕೊನೆಗೂ
ಕೊಟ್ಟ ಮಾತಿನ ಬಂಧ ಬಂಧಿಸಿ ಕೊನೆವರೆಗೂ..

– ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು

ನಗು, ಮುಗಿದ, ವ್ಯಾಪಾರ, ನಾಗೇಶ, ಮೈಸೂರು, ನಾಗೇಶಮೈಸೂರು, nageshamysore,nagesha, mysore

00816. ಜೀವಕೋಶದ ಪ್ರವರ


00816. ಜೀವಕೋಶದ ಪ್ರವರ
_______________________

ವಿಜ್ಞಾನ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ಸಾಧಾರಣ ಮೊದಮೊದಲು ಕಲಿಯುವ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಕೋಶದ ಪ್ರವರವೂ ಒಂದು. ಅದನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ಕವನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಯತ್ನಿಸಿದ್ದೆ. ಜೀವಕೋಶದ ಭಾಗಗಳ ಕುರಿತಾದ ಕವನದಲ್ಲಿ ಹಾಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ ಆ ಭಾಗಗಳ ಆಂಗ್ಲ ರೂಪವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ – ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಓದುವವರಿಗೆ ಆ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ. ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಷಯಗಳು ಕವನವಾದರೆ ಹೇಗಿದ್ದಿತೆಂಬ ಕುತೂಹಲಕ್ಕೆ ಹೆಣೆದಿದ್ದೆಂಬ ಕಾರಣ ಬಿಟ್ಟರೆ ಮತ್ತಾವ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯೂ ಇದಕ್ಕಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಓದುಗರ ಸುಲಭ ಗ್ರಹಿಕೆಗೆ ದಕ್ಕುವುದೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂದು ನೋಡುವ ಮತ್ತೊಂದು ಕುತೂಹಲದ ಸಲುವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.. 😊


ಜೀವಕೋಶದ ಭಾಗಗಳು
____________________________


ಸಸ್ಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳೆಂಬ ಎರಡು ಬಗೆ ಕೋಶ
ಭುವಿಯ ಮೇಗಡೆ ಆಳೋ ಜೀವ ಸ್ವರೂಪ
ಅರ್ಥವಾದರೆ ಇದರ ಮೂಲ ಸಿದ್ದಾಂತ
ಅರಿತಂತೆ ಜೀವಿ ಪೂರ ಜಾತಕ ಪರಿಣಿತ ||

ಸಸ್ಯರಾಶಿಯ ಕೋಶ ಹೊರಗಿನ ಆವೇಶ
ಒಳಗೆಲ್ಲವ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟ ಗಟ್ಟಿ ಹೊರಕೋಶ
ಕೋಶದಾಕಾರ ಕೊಡೊ ಹೊರಭಿತ್ತಿ ವೇಷ
‘ಸೆಲ್ವಾಲ್’ ಎಂದು ಇದರೆಸರು ಇಂಗ್ಲೀಷ ||

ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಹೊರಭಿತ್ತಿ ಕಳಚಿದರೆ ಪೂರ
ಒಳಗೆ ಸಿಗುವನು ಕೋಶ ಒಳಭಿತ್ತಿಗಾರ
ಇವ ತೆಳು ಜಾಲರಿ ಮೈಯ ಬಲೆಗಾರ
ಕಾಯುವ ಒಳ ಹೊರಬರುವವರ ಪೂರ ||

ವಿನಿಮಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವಾಯು, ಆಹಾರ
ತನ್ನ ಜಾಲರಿಯ ಮೈ ಪರದೆ ಜರಡಿ ತರ
ಒಳಬಿಡೊ, ತಡೆಯಿಡೊ ದ್ವಾರಪಾಲ ಸ್ವರ
‘ಸೆಲ್ ಮೇಂಬ್ರೆನು’ ಇದರ ಆಂಗ್ಲ ಹೆಸರ ||

ಈ ಇಬ್ಬರು ಜಯ ವಿಜಯರ ದಾಟೆ ಬೇಗ
ಜೆಲ್ಲಿಯಂತಿರುವ ಸಾಹೇಬಾ ತುಂಬೊ ಜಾಗ
‘ಸೈಟೋ ಪ್ಲಾಸಂ’ ಇವನಿಗಿತ್ತ ಹೆಸರಿನ ರಾಗ
ಮೆತ್ತನೆ ತಾವಲಿ ಹಲಜನ ತುಂಬಿಸಿಟ್ಟ ಬೀಗ ||

ಇವನೊಳಗೆ ತೇಲುವರು ಇನ್ನುಳಿದ ಐಕಳು
ಕೋಶದ ಉಳಿದ ಇಬ್ಬರು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು
ಅವರಲ್ಲಿ ‘ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್’ ದೊಡ್ಡಣ್ಣ ಪ್ರಮುಖ
‘ಕ್ಲೋರೋಪ್ಲಾಸ್ಟು’ ಚಿಕ್ಕಣ್ಣನೆ ಆಹಾರ ಜನಕ ||

———————————————————
ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು
———————————————————

Picture source 03: https://en.m.wikipedia.org/wiki/File:Animal_cell_structure_en.svg
Picture source 02: https://en.m.wikipedia.org/wiki/File:Plant_cell_structure-en.svg
Picture source 01: https://en.m.wikipedia.org/wiki/File:Celltypes.svg

00722. ನೋವ ಬಿತ್ತಿ ನಲಿವ ಬೆಳೆವ ವ್ಯವಸಾಯ !


00722. ನೋವ ಬಿತ್ತಿ ನಲಿವ ಬೆಳೆವ ವ್ಯವಸಾಯ !
________________________________


ಅಲ್ಲಾ ಈ ನೋವು ಎನ್ನುವುದು ಎಂತಹ ವಿಚಿತ್ರ ಸರಕು ಅಂತೀನಿ ? ಬಡವ, ಬಲ್ಲಿದ ಅನ್ನದೆ ಎಲ್ಲರನ್ನು ಕಾಡೊ ಇದರ ಅಂತರ್ದರ್ಶನದ ಪರಿಚಯ ಎಲ್ಲರಿಗು ಇದ್ದರು ಯಾಕೋ ಇದರ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ್ಯ ಸ್ವರೂಪ ದರ್ಶನ ಭಾಗ್ಯ ಯಾರಿಗೂ ಇದ್ದಂತಿಲ್ಲ. ಏನಾದರು ಏಟು ಬಿದ್ದು ಎಡವಟ್ಟಾದಾಗ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳೊದು ಗಾಯ, ರಕ್ತ; ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ನಿಲುಕೋದು ನೋವು. ಯಾರಾದರು ಮನಸಿಗೆ ಘಾಸಿ ಮಾಡಿದಾಗಲು ಅಷ್ಟೆ ಮಾಡಿದವರು, ಮಾಡಿದ ಘಟನೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದೆ ಹೊರತು ಅದುಂಟು ಮಾಡುವ ನೋವನ್ನಲ್ಲ; ಅದನ್ನು ಬರಿ ಅನುಭವಿಸಿಯೇ ತೀರಬೇಕು. ಹೋಗಲಿ ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಬೇಡಾ, ಅದನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವವರ ಕಣ್ಣಿಗಾದರೂ ಈ ನೋವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆಯೆ ? ಎಂದರೆ ಅದೂ ಇಲ್ಲ. ಬರಿ ಅನುಭವಗಮ್ಯ ಅಮೂರ್ತ ರೂಪಿ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಈ ನೋವಿನದು.

ಹೊಟ್ಟೆಗಿಲ್ಲದ ಮಂದಿಯನ್ನು ಕಾಡುವ ಹಸಿವೆ, ಬಡತನ, ರೋಗರುಜಿನಗಳಂತಹ ಮೂರ್ತ ಸ್ವರೂಪಿ ನೋವುಗಳು, ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿದ ಜನರನ್ನು ಕಾಡುವ ಏಕಾಂತ, ಖಿನ್ನತೆ, ಘನತೆ-ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಕಾಡುವ ಅಮೂರ್ತ ರೂಪಿ ನೋವುಗಳು – ಎರಡರ ಯಾತನೆಯೂ ಭೀಕರವೆ. ಇದರ ಜತೆಗೆ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಅವಘಡಗಳು ತಂದಿಕ್ಕುವ ನೋವುಗಳು ಮೂರ್ತಾಮೂರ್ತಗಳೆರಡರ ಕಲಸು ಮೇಲೋಗರವಾಗಿ ಕಾಡುವ ಬಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯ ದುರಂತ. ಇಂತಹ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ನೋವಿನ ವಿಶ್ವರೂಪಧಾರಣೆಯ ಮುಖವಾಡ ಕಳಚಿ ಅದರ ಗುಟ್ಟನ್ನೊಂದಿಷ್ಟು ಅನಾವರಣ ಮಾಡುವ ಚೇಷ್ಟೆ ಈ ಬರಹದ್ದು.. !

ನೋಡಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಈ ನೋವೆಂತಹ ಖದೀಮ ಎಂದು. ತರತರದ ಸ್ತರಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಬಹುದಾದರು ಇವನನ್ನು ‘ಹೀಗೆ ಇರುವ’ ಎಂದು ಕಂಡವರಿಲ್ಲ. ಸ್ವಲ್ಪ ಎಡವಟ್ಟಾದರು, ಏರುಪೇರಾದರು ‘ಅಯ್ಯೋ ! ಅಮ್ಮಾ , ನೋವು’ ಎಂದು ಮುಟ್ಟಿ ನೋಡಿಕೊಂಡು ಕಿರುಚಿದರು ಅದು ನೋವಿನ ಅನುಭವವೆ ಹೊರತು, ಅದರ ರೂಪ ದರ್ಶನವಲ್ಲ. ಎಂತಹ ಗುಮ್ಮನಗುಸಕ ನೋಡಿ ಇವ..! ಎಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾನೆಂದು ಯಾತನೆಯಾಗಿ ಅನುಭವಿಸಬಹುದಂತೆ, ಹೇಗಿದ್ದಾನೆಂದು ನೋಡಹೊರಟರೆ ಮಾತ್ರ ಮಾಯವಿಯಂತೆ ನಿರಾಕಾರನಾಗಿ ಅದೃಶ್ಯ. ಆ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನೋವನ್ನು ಸಾರಾಸಗಟಾಗಿ ಪರಬ್ರಹ್ಮನ ಸ್ವರೂಪದೊಡನೆ ಸಮೀಕರಿಸಿಬಿಡಬಹುದು ಬಿಡಿ – ನಿರಾಕಾರಾ, ನಿರ್ಗುಣ, ಸಾಕಾರ, ಸುಗುಣ – ಎಲ್ಲವೂ ಒಪ್ಪಿತವೆ.

ಈ ನೋವೊಂದು ತರಹ ನೆರಳಿನ ಹಾಗೆ ಅನ್ನಬಹುದು. ನೆರಳು ಸದಾ ಜತೆಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದರು ಅದರ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ದರ್ಶನವಾಗಬೇಕಾದರೂ ಸಹ ಕಟ್ಟಲು ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿನ ಸಂಯೋಜಿತ ಸಹಕಾರ ಬೇಕು. ಆದರು ಕೇವಲ ಹೊರ ಅಂಚಿನ ಆಕಾರದ ರೂಪುರೇಷೆ ಮಾತ್ರ ನೆರಳಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆಯೆ ಹೊರತು ಮಿಕ್ಕ ವಿವರಗಳಲ್ಲ. ನೋವು ಕೂಡ ಅದರ ಫಲಾನುಭಾವದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆಯೆ ಹೊರತು ಅದರ ಮೂಲ ಇನ್ನೆಲ್ಲೋ ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿದ್ದುಬಿಡುತ್ತದೆ ಅಮೂರ್ತವಾಗಿ. ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಕೂಡ ನೆರಳಿನಂತೆಯೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಯೇ ಹೊರತು ಬೆಳಕಿನಂತೆ ಸುಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಲ್ಲ.

ನೋವಿನ ಪರಿಭಾಷೆ ಈ ತರದ್ದಾದರೆ ಇನ್ನದರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ವಿಷಯ ಇನ್ನು ಅಧ್ವಾನದ್ದು. ಗಾಯದ ಅಥವಾ ಕಾಡುವ ಯಾತನೆಗಳ ಮೂರ್ತ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗೇನೊ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸುಲಭವಾದೀತು – ಕನಿಷ್ಠ ಅವುಗಳ ಮೂಲಕ ಮೂಲ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿ ಮದ್ದು ಕೊಡಬಹುದಾದ ಕಾರಣ. ಬಿದ್ದು ಪೆಟ್ಟಾಗಿ ರಕ್ತ ಸುರಿಯುವ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಮುಲಾಮು, ಪಟ್ಟಿ ಹಚ್ಚಿದಷ್ಟೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ನೋವಿನಿಂದ ಮುಖ ಹಿಂಡಿಕೊಂಡು ಹೊಟ್ಟೆ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಾಗ ಹೊಟ್ಟೆನೋವಿನ ಮದ್ದು ನೀಡಬಹುದು ; ತಲೆ ಮೇಲೆ ಕೈ ಹೋದರೆ ತಲೆನೋವಿಗೆ ಮದ್ದು ನೀಡಬಹುದು. ಆದರೆ ನಿಜವಾದ ತಲೆನೋವು ಮೂಗೇಟುಗಳದು – ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣಿಸದಿದ್ದರು ಅಂದಾಜಿನ ಮೇಲೆ ಮದ್ದು ಹಾಕುವ ಪಾಡು ಇಲ್ಲಿಯದು.

ಆದರೆ ಇದೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಮೀರಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಬಗೆಯ ಮಹಾನ್ ನೋವಿದೆ – ಇದೇ ನೋವುಗಳೆಲ್ಲದರ ಮುಕುಟವಿಲ್ಲದ ಮಹಾರಾಜ ಎನ್ನಬಹುದು. ಅದೇ ಮನಸಿನ ನೋವು – ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸ್ತರದಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸಿ ಕಾಡಿಸಿ, ಕಂಗೆಡಿಸುವ ನೋವು. ನೋವಿನ ಅತೀವ ಅಮೂರ್ತ ರೂಪಿಗೊಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ ಬೇಕೆಂದರೆ ಇದೆ ಸರಿಯಾದ ಗಿರಾಕಿ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಮನಸಿನ ನೋವು ಇದೆಯೋ, ಇಲ್ಲವೋ ಎನ್ನುವುದರ ಕುರುಹು ಕೂಡ ಪರರಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗದಂತೆ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟುಬಿಡಬಹುದು. ಸ್ನೇಹದಲ್ಲಿ ತಿಂದ ಏಟಿಗೊ, ಅಲಕ್ಷಿಸುವ ತಾಯ್ತಂದೆಗಳೆನ್ನುವ ಕಾರಣಕ್ಕೊ, ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಸಿ ಆಕಾಶದ ಅಂತಸ್ತಿಗೇರಿಸಿ ಪಾತಾಳಕ್ಕುದುರಿಸಿದ ದಿಗ್ಭ್ರಾಂತಿಗೊ, ಎಂದೆಂದಿಗು ಮೋಸವಾಗದು ಎಂದು ನಂಬಿಕೆ ಇರಿಸಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದಲೆ ಮೋಸಕ್ಕಿಡಾಗಿ ಅದರಿಂದುಂಟಾದ ಕೀಳರಿಮೆ, ಯಾತನೆ, ಸಂಕಟಗಳ ಕಾರಣಕ್ಕೊ – ಹೀಗೆ ನೂರಾರು ಮಾನಸಿಕ ಹಿನ್ನಲೆಯ ನೋವುಗಳು ಕಾಡಿದಾಗ ವಾಸಿ ಮಾಡುವುದು ಬಲು ಕಠಿಣ. ಕೆಲವರು ಅದರಲ್ಲೆ ಸಿಕ್ಕಿ, ನಲುಗಿ ಮಾನಸಿಕ ರೋಗಿಗಳಾಗಿ ಪಾತಾಳಕ್ಕಿಳಿಯುವ ದುರಂತ ಕಂಡರೆ, ನೀಸಿ ಜೈಸುವ ಛಲವುಳ್ಳವರು ಅದನ್ನೆ ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅದರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಫೀನಿಕ್ಸಿನಂತೆ ಮೇಲೆದ್ದು ಬರಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.. ಅದೇನೆ ಆದರೂ ಆಗೀಗೊಮ್ಮೆ ಕಾಡುವ ನೋವಿನ ತುಣುಕುಗಳು ಕವನಗಳಾಗುತ್ತವೆ, ಮರೆತಿಲ್ಲವೆಂದು ನೆನಪಿಸುವ ಕಂಬನಿಯ ಹನಿಗಳಾಗುತ್ತವೆ, ದಿಕ್ಕೆಟ್ಟ ಬದುಕಿನ ನಾವೆಯನ್ನು ಛಲದಿಂದ ಮುನ್ನಡೆಸುವ ಪ್ರೇರಣೆಗಳಾಗುತ್ತವೆ.

ಅದೇನೆ ಆದರು ಒಂದಂತು ನಿಜ. ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ನೋವು ಪಾಠ ಕಲಿಸಿದಂತೆ ಮತ್ತಾರು ಕಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಬಹುಶಃ ನೋವೆ ಇರದಿದ್ದರೆ ಕಲಿಕೆಯೂ ಇಲ್ಲವಾಗಿ ಮಾನವನ ಪಕ್ವತೆ, ಪ್ರಬುದ್ಧತೆಗಳು ಚಲನ ಶಾಸ್ತ್ರದ ನಿಧಾನದ ಹಾದಿ ಹಿಡಿದು ಮಂದಗತಿಯಲ್ಲೆ ವಿಕಸನವಾಗುತ್ತಿದ್ದವೊ ಏನೋ..? ನೋವಿನ ದೆಸೆಯಿಂದ, ಆಗುತ್ತಿರುವ ಬಹು ದೊಡ್ಡ ಉಪಕಾರ ಇದೆ ಇರಬೇಕು – ಆ ಗಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಹಿಡಿಶಾಪ ಹಾಕಿ ತುಚ್ಛೀಕರಿಸಿದರು, ಎಲ್ಲಾ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಆ ಅನುಭವ ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದರೆ ಆ ನೋವು ವಹಿಸಿದ ವೇಗವರ್ಧಕದ ಪಾತ್ರ ಅರಿವಾದೀತು. ಬಹುಶಃ ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೆ ಇರಬೇಕು – ಕಷ್ಟ ಬಡತನದಲ್ಲಿ ನೋವನನುಭವಿಸಿ ಬಂದವರು ಪಕ್ವತೆ, ಪರಿಪಕ್ವತೆ, ಪ್ರಬುದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಸ್ತರವನ್ನು ತಮ್ಮ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೆ ತಲುಪುವುದು.

ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಾರಾಂಶದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ನೋವು, ನೋವಿನ ಅನುಭವ ನೀಡುವುದಾದರು ಅದೊಂದು ಅನಿವಾರ್ಯ ಸಂಗಾತಿ ಎನ್ನದೆ ವಿಧಿಯಿಲ್ಲ. ಮೂರ್ತವೊ ಅಮೂರ್ತವೊ ಅದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಫಲಿತವನ್ನಾಗಿಸುವುದೋ ಅಥವಾ ಅದರಲ್ಲೆ ಕೊರಗಿ, ಮರುಗಿ ನಿಷ್ಫಲ , ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ದುರಂತವಾಗಿಸುವುದೊ – ಎರಡೂ ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲೇ ಇದೆ.

ನೋವನ್ನು ಮೊದಲು ಅನುಭವಿಸಿ, ನಂತರ ಅಧಿಗಮಿಸಿ, ಕೊನೆಗೆ ಅನಿಕೇತನವಾಗಿಸಿದರೆ ಅಸಾಧ್ಯವೆಂದುಕೊಂಡ ಸಾಧನೆಗಳೆಲ್ಲ ಹೂವೆತ್ತಿದ ಹಾಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

ಬನ್ನಿ ನೋವಿಗೆ ಹೆದರುವುದು ಬೇಡ – ಬದಲಿಗೆ ನೋವ ಬಿತ್ತಿ ನಲಿವ ಬೆಳೆಯೋಣ..!

– ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು

(Picture source: https://en.m.wikipedia.org/wiki/File:OuchFlintGoodrichShot1941.jpg)

00693. ಶ್ರೀ ಲಿಲಿತಾ ನಾಮ – ಹಾಯ್ಕು ಯತ್ನ (೦೦೧೦-೦೦೧೮)


00693. ಶ್ರೀ ಲಿಲಿತಾ ನಾಮ – ಹಾಯ್ಕು ಯತ್ನ (೦೦೧೦-೦೦೧೮)
_____________________________________________

ಲಲಿತಾ ಸಹಸ್ರ ನಾಮದ ಒಂಭತ್ತು (೧೦-೧೯) ಹೆಸರಿನ ಭಾಗಶಃ ನಾಮಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಹಾಯ್ಕು ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸುವ ಯತ್ನ. ಆ ಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥ ನಷ್ಟವೋ, ಹಾಯ್ಕು ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯೊ ಆಗಿದ್ದರೆ ಕ್ಷಮೆಯಿರಲಿ 😊

(ಶ್ರೀಯುತ ರವಿಯವರ ಮೂಲ ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಸಹಸ್ರನಾಮ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಕನ್ನಡೀಕರಿಸಿದ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀಧರ ಬಂಡ್ರಿಯವರ ವಿವರಣೆಯನ್ನಾಧರಿಸಿ ನಾನು ಬರೆದಿದ್ದ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಮೂಲವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಈ ಹಾಯ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೊಸೆದಿದ್ದೇನೆ. ಆ ಮೂಲ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಜತೆಗೆ ನೀಡಿದ್ದೇನೆ, ತುಸು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಗಾಗಿ)

೦೦೧೦. ಮನೋರೂಪೇಕ್ಷು-ಕೋದಂಡಾ
________________________

ಕೆಳದೆಡಗೈ
ಕಬ್ಬು ಜಲ್ಲೆ ಶ್ಯಾಮಲೆ
– ಮನೋ ನಿಗ್ರಹ.

ಮನ ಸಂಕಲ್ಪ ವಿಕಲ್ಪ ಗುಣಗಳ ತಾಣ, ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ ಜ್ಞಾನ
ಇಂದ್ರೀಯಗ್ರಹಣ ಸ್ಪಷ್ಟಾಲೋಚನ ಕ್ರಿಯಾಸ್ಪೋಟ ತಾಣ
ಕೆಳದೆಡಗೈ ಕಬ್ಬಿನ ಬಿಲ್ಲೆ ಹಿಂಡಿದರೆ ಸಿಹಿ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ಜಲ್ಲೆ
ಶ್ಯಾಮಲದೇವಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಕೈ, ಮನ ನಿಗ್ರಹ ಕಾವಲೆ ||

೦೦೧೧. ಪಂಚತನ್ಮಾತ್ರ-ಸಾಯಕಾ
_______________________

ಕೆಳ ಬಲಗೈ
ಪುಷ್ಪ ಬಾಣ ವಾರಾಹಿ
– ಮಾಯಾವಿನಾಶ.

ಶಬ್ದ ಸ್ಪರ್ಶ ರೂಪ ರಸ ಗಂಧ ತನ್ಮಾತ್ರೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂಬಂಧ
ಹೂವಾಗಿ ವಿನಾಶ, ಪ್ರೇರಣೆ ಗೊಂದಲ ಹುಚ್ಚುತನ ಆನಂದ
ಪಂಚಪುಷ್ಪಬಾಣತನ್ಮಾತ್ರ ಮಾಯವಿನಾಶ ಕೆಳ ಬಲದಕೈ
ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿ ವಾರಾಹಿದೇವಿ ಭಕ್ತರ ಸಲಹಿ ಲಲಿತಾಮಯಿ ||

೦೦೧೨. ನಿಜಾರುಣ-ಪ್ರಭಾ-ಪೂರ-ಮಜ್ಜದ್-ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ-ಮಂಡಲಾ
________________________________________

ಅರುಣೋದಯ
ದೇವಿ ಕಾಂತಿ ವೈಭವ
– ವಾಗ್ಭವ ಕೂಟ.

ಭೌತಿಕ ಪ್ರಪಂಚ ಪೂರ ರೋಹಿತ ಕಿರಣಗಳ ಅಪಾರ
ದೇವಿ ಹೊಮ್ಮಿಸುವ ಮೈಕಾಂತಿ ಜಳ ತುಂಬಿದ ಸಾರ
ಕೆಂಗುಲಾಬಿ ಅರುಣೋದಯ ಕಂಗೊಳಿಸೆ ಕಿರಣವಾಗಿ
ವಾಗ್ಭವಕೂಟ ಮುಡಿಯಿಂದಡಿ ವರ್ಣನೆ ಭೌತಿಕವಾಗಿ ||

೦೦೧೩. ಚಂಪಕಾಶೋಕ-ಪುನ್ನಾಗ- ಸೌಗಂಧಿಕ-ಲಸತ್-ಕಚಾ
_____________________________________

ದೇವಿ ಮುಡಿ ಹೂ
ಅಂತಃಕರಣದಂಶ
– ಅಜ್ಞಾನವಟ್ಟೆ.

ಭ್ರಮೆಗೊಡ್ಡೊ ಅಂತಃಕರಣಾಂಶ ಅಹಂಕಾರಾ ಚಿತ್ತ ಬುದ್ದಿ ಮನಸೆ
ಸೌಗಂಧಿಕ ಪುನ್ನಾಗ ಚಂಪಕಾಶೋಕ ಮುಡಿ ಹೂವಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸೆ
ಮಧುರ ಗಂಧವಾಘ್ರಾಣಿಸುತ ದೇವಿ ಪರಿಮಳ ಹಡೆಯುವ ಪುಷ್ಪ
ಅಜ್ಞಾನವಟ್ಟಿ ಕರುಣಾಕೇಶಿ ಮಾತೆ ಮೃದು ನೀಲ ಕಮಲ ಸ್ವರೂಪ ||

೦೦೧೪. ಕುರುವಿಂದ-ಮಣಿಶ್ರೇಣೀ-ಕನತ್-ಕೋಟೀರ-ಮಂಡಿತಾ
______________________________________

ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನ
ಸೋದರಿಕೆ ಕಿರೀಟ
– ವಿಷ್ಣು ಕಾಣಿಕೆ.

ಲಲಿತಾ ಸೋದರ ವಿಷ್ಣು, ಭಕ್ತಿ ಐಶ್ವರ್ಯ ಪ್ರೇಮಕೆ ಕುರುವಿಂದ ಮಣಿ
ಉಜ್ವಲ ಕೆಂಪಲಿ ಕಿರೀಟದೆ ರಾರಾಜಿಸಿ ದೇವಿಯನಲಂಕರಿಸುವ ಗಣಿ
ಲೌಕಿಕಾಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಉನ್ನತಿಗೆ ಧ್ಯಾನಿಸೆ, ದ್ವಾದಶಾದಿತ್ಯ ಖಚಿತ ಕಿರೀಟೆ
ಸುವರ್ಣ ಮಾಣಿಕ್ಯ ಪ್ರಭೆಯಡಿ ಧ್ಯಾನಾಸಕ್ತನ, ರತ್ನವಾಗಿಸೊ ಲಲಿತೆ ||

೦೦೧೫. ಅಷ್ಟಮೀ-ಚಂದ್ರ-ವಿಬ್ರಾಜ-ಧಲಿಕ-ಸ್ಥಲ-ಶೋಭಿತಾ
_____________________________________

ದೇವಿ ಮುಂದಲೆ
ಅನುಕರಿಸೊ ಅಷ್ಟಮಿ
– ಚಂದ್ರ ಧನುಸು.

ಅಷ್ಟಮಿ ದಿನದ ಚಂದಿರ ಕಾಣುವನೆಷ್ಟು ಸುಂದರ
ಡೊಂಕಿನ ತುದಿ ಬಾಗಿಸಿದ ಬಿಲ್ಲಾಗಿಸಿದ ಸರದಾರ
ಬಂತೆಲ್ಲವನಿಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ದೇವಿ ಲಲಿತೆಯದಾ ರೀತಿ
ಸುಂದರ ಮುಂದಲೆಯನುಕರಿಸಿ ಆ ದಿನವಷ್ಟೆ ಕೀರ್ತಿ ||

೦೦೧೬. ಮುಖಚಂದ್ರ-ಕಲಂಕಾಭ-ಮೃಗನಾಭಿ-ವಿಶೇಷಕಾ
____________________________________

ಅರ್ಧಚಂದಿರ
ತಿಲಕ ಪೂರ್ಣಮುಖಿ
– ಕಸ್ತೂರಿ ಪ್ರಭೆ.

ಪರಿಮಳಯುಕ್ತ ದ್ರವ್ಯ ಕಸ್ತೂರಿಯ ಸುವಾಸನೆಯ ಸೊಗ
ಪೌರ್ಣಿಮೆ ಚಂದ್ರನ ಮುಖಕೆ ಅರ್ಧಚಂದ್ರ ಕಸ್ತೂರಿ ತಿಲಕ
ಲೇಪಿಸಿ ಪರಿಮಳಿಸೊ ದೇವಿ ಚಂದ್ರಮುಖಿಯಲರ್ಧಚಂದ್ರ
ನೋಡುತ ದೇವಿಯ ಮೊಗವನೆ ಹುಣ್ಣಿಮೆಗೆ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ||

೦೦೧೭. ವದನಸ್ಮರ-ಮಾಙ್ಗಲ್ಯ-ಗೃಹತೋರಣ-ಚಿಲ್ಲಿಕಾ
__________________________________

ಹುಬ್ಬೆ ತೋರಣ
ಮುಖವೆ ಅರಮನೆ
– ಮನ್ಮಥ ಗೃಹ.

ತನ್ಮಯನಾದನೆ ಮನ್ಮಥ ದೇವಿ ಹುಬ್ಬು ನೋಡಲನವರತ
ನಕಲು ಮಾಡಿದಾ ತೋರಣ ಕಾಮನರಮನೆಯಲಿ ನಗುತ
ದೇವಿ ಮುಖಮಂಡಲವನ್ನೆ ಅಂಗಜನರಮನೆ ಅನುಕರಿಸುತ್ತ
ಲಲಿತೆ ಮಂಗಳಕರ ವದನ ಕಾವನಂತಃಪುರದಲಂತರ್ಗತ ||

೦೦೧೮. ವಕ್ತ್ರ-ಲಕ್ಷ್ಮೀ-ಪರೀವಾಹ-ಚಲನ್-ಮೀನಾಭ-ಲೋಚನಾ
_______________________________________

ಮೀನ ನಯನ
ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಪಾಲನೆಗೆ
– ಕೃಪಾ ಕಟಾಕ್ಷ.

ನಯನಮನೋಹರ ನಯನ ಮೀನಾಗಿಹ ಕೊಳ ವದನ
ಮೀನಂತೆ ತ್ವರಿತಗತಿಯೆ ಚಲಿಸೆ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದೆಲ್ಲಾ ತಾಣ
ಕೃಪಾ ದೃಷ್ಟಿಯಲೆ ಮಾತೆ ಈ ಜಗವನೆಲ್ಲಾ ಪೋಷಿಸುತೆ
ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಮೀನಲೋಚನೆ ಸುಂದರ ಕಣ್ಣಲೆ ಸಲಹುವಂತೆ ||

– ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು

00690. ಕಗ್ಗ ಟಿಪ್ಪಣಿ ೦೦೬ ( ೦೫.೦೫.೨೦೧೬ ‘ರೀಡೂ ಕನ್ನಡ’ದಲ್ಲಿ)


00690. ಕಗ್ಗ ಟಿಪ್ಪಣಿ ೦೦೬ ( ೦೫.೦೫.೨೦೧೬ ‘ರೀಡೂ ಕನ್ನಡ’ದಲ್ಲಿ)
_______________________________________________________

ಕಗ್ಗಕೊಂದು ಹಗ್ಗ ಹೊಸೆದು… ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ – ಟಿಪ್ಪಣಿ ೦೦೬

00671. ಹಾಯ್ಕು ೨೬.೦೪.೨೦೧೬


00671. ಹಾಯ್ಕು ೨೬.೦೪.೨೦೧೬
_________________________

(೦೧)
ಬಿರು ಬಿಸಿಲು ?
ವಸಂತನಪ್ಪುಗೆಗೆ
– ಪ್ರೇಮದ ಜ್ವರ !

(೦೨)
ಬಿರು ಬಿಸಿಲು
ಹೀರಿ ಭುವಿಯೊಡಲು
– ಮತ್ತೆ ಮಳೆಯಾಗಲು !

(೦೩)
ಮೋಡ ಕರಗಿ
ಸುರಿಯೆ ಸರಿ, ಬರಿ
– ಮುಸುಕಿದರೆ ?

(೦೪)
ದೊಡ್ಡ ನಗರ
ಬಿಸಿಲು ಮಳೆ ಚಳಿ
– ಬಡಾವಣೆಗೆ !

(೦೫)
ಬಿತ್ತಲ್ಲ ಮಳೆ
ನಿಟ್ಟುಸಿರಿಗು ಮುನ್ನ
– ತಂಪೆಲ್ಲ ಮಾಯ !

(೦೬)
ಬರಲಿ ಮಳೆ
ಹಿಡಿಯೆ ಪಾತ್ರವಿರೆ
– ರೈತಗೆ ನಾಳೆ…

(೦೭)
ಬಿಸಿಲೂ ಮಳೆ
ದಾಯಾದಿ ನೆಂಟಸ್ತಿಕೆ
– ಮುನಿಸು ಸಲ್ಲ !

(೦೮)
ಪಪ್ಪಾಸು ಕಳ್ಳಿ
ನೀರಿಲ್ಲದೆ ಬೆಳೆದ.
– ನಮದೆ ಸ್ವಾರ್ಥ !

(೦೯)
ಮೋಡ ಕಟ್ಟಿದೆ
ಮನ ಚಡಪಡಿಕೆ
– ಮಳೆ ಬರದೆ !

(೧೦)
ಅವಳ ಮನ
ಬಿಸಿಲು ಮಳೆ ಚಳಿ
– ಋತು ಸಕಲ !

– ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು