00766. ಪರಿಸರ ಕಾಳಜಿ (ಮಕ್ಕಳಿಗೆ )


00766. ಪರಿಸರ ಕಾಳಜಿ (ಮಕ್ಕಳಿಗೆ )
____________________________

ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರದ ದಿನದ ಪ್ರಯುಕ್ತ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಕೆಳಗಿನ ಸಂದೇಶಕ್ಕೆ ಇದೊಂದು ಪುಟ್ಟ ಕವನವನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ಮುಖ್ಯ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು..


ಪರಿಸರ, ಸರಸರ
ಕರಗಿಬಿಡುವ ಬೆಣ್ಣೆ ತರ
ಉಳಿಸೋದಲ್ಲಾ ವ್ಯಾಪಾರ
ಉಳಿಗಾಲವಿಲ್ಲ ಬರಿ ಮಾತಪಾರ…

ಬೆಳೆಸೆ ಬೇಕು ಸಂವತ್ಸರ
ಅಳಿಸೆ ಸಾಕು ದಿನ ವಾರ
ಮಾಡೊ ಕುಂಬಾರನಿಗೆ ವರುಷ
ಮುರಿಯೋ ದೊಣ್ಣೇಗೆರಡೆ ನಿಮಿಷ..

ಉಳಿಸೆ ಬೇಕು ಸರಳ ಜ್ಞಾನ
ತಿಳಿಸಬೇಕು ಬದುಕಿನ ವಿಜ್ಞಾನ
ಜತೆಗುಳಿಸಿ ಬೆಳೆಸೆ ಸಮತೋಲನ
ನಮ್ಮುಸಿರಿಗೂ ಪರಿಸರದಲೆ ಚರಣ..

ಬೀಜ ವೃಕ್ಷ ನ್ಯಾಯದಂತೆ
ಗಿಡ ನೆಟ್ಟರೆ ಮರವಾಗುವಂತೆ
ಬೆಳೆವ ಕುಡಿಗೆ ಕಲಿಸೆ ಬೆಳೆವ ಪಾಠ
ಗಿಡ ಮರ ಪರಿಸರದ ಜೊತೆಗೊಡನಾಟ..

ಪರಿಸರ ದಿನ ಬರಿ ನಾಂದಿ
ನಿತ್ಯ ಕಾಳಜಿಯಿರದಿರೆ ವ್ಯಾಧಿ
ಕಾದರೆ ಕಾಯುವ ಪರಿಸರ ಗೊತ್ತಾ
ಅದನರಿತೆ ಬದುಕಿದ್ದರು ನಮ್ಮಜ್ಜಿ ತಾತ..!

– ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು

Advertisements

00662…….ದಿಗಿಲುಟ್ಟಿಸಿ ಸ್ವಾಮಿ!(ಯಾರೋ ಕಟ್ಟಿದ ಭೂಮಿ ದಿಗಿಲುಟ್ಟಿಸಿ ಸ್ವಾಮಿ 2/2)


00662…….ದಿಗಿಲುಟ್ಟಿಸಿ ಸ್ವಾಮಿ!
______________________________
(ಯಾರೋ ಕಟ್ಟಿದ ಭೂಮಿ ದಿಗಿಲುಟ್ಟಿಸಿ ಸ್ವಾಮಿ 02/02)

   
Picture source from : https://en.m.wikipedia.org/wiki/File:The_Earth_seen_from_Apollo_17.jpg)

ಕೊರೆದು ಗೋರಿದಲ್ಲಿ ನೀರಾಳ
ಕೂರಲು ಬಿಡುವುದೇ ನಿರಾಳ
ಜಲ ಚಕ್ರ ಬಿಕ್ಕಳಿಸಿದ ಕವಳ
ಎಷ್ಟುಪ್ಪು ನೀರಿದ್ದೇನು ಹೇರಳ ||

ಕಾಲಗಳಿಗೆ ಅಕಾಲ ಸಂಗತಿ
ವರ್ಷಪೂರ ವರ್ಷದ ಅತಿಥಿ
ಬಿಸಿಲು ಚಳಿಗಾಲವೆ ಕೋತಿ
ಮಾಯ ಕಾಲ ಕಾಲ ಸರತಿ ||

ಸಾಲಂಕೃತ ನವೀನ ಕಟ್ಟಡ
ಎಲ್ಲೋಯ್ತು ಸುತ್ತ ಮರಗಿಡ
ಭಯವುಟ್ಟಿಸದೆ ಸುಖತಾಡ
ಐಷಾರಮ್ಯ ಕಣ್ಮುಚ್ಚಿಸಿ ಗೂಢ ||

ಎಷ್ಟು ಜತನದಿ ಕಟ್ಟಿಸಿ ಭೂಮಿ
ಬಳುವಳಿ ನಮಗಿತ್ತಾ ಆಸಾಮಿ
ಕಟ್ಟಬರದಿದ್ದರು ಹೊಸ ಭೂಮಿ
ಆಗಬಿಡದೆ ಇಳೆ ಮರುಭೂಮಿ ||

ನಾಜೂಕಾಟಿಕೆ ಮಗು ಕೈಲಿತ್ತು
ನೋಡುವಂತೆ ಆಟದ ಗಮ್ಮತ್ತು
ಆಜ್ಞಾನದಾಟ ಮುರಿದೆಸೆದ್ಹೊತ್ತು
ಕಣ್ತೆರೆದರೆ ತಪ್ಪುವುದೇ ಆಪತ್ತು ||

———————————————————————————-
ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು
———————————————————————————–

=====================================================================================
ಕವಿ ಭಾವ: ಕಟ್ಟಿಸಿ ಕೈಗಿತ್ತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಜತನದಿ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳದೆ ಏನೇನೆಲ್ಲಾ ಧಾಂಧಲೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಕುಳಿತಿದ್ದೇವಲ್ಲಾ ಎಂಬ ದಿಗಿಲು ಆತಂಕಗಳ ಪದ ಸಂಕಲನ …..ದಿಗಿಲ್ಹುಟ್ಟಿಸಿ ಸ್ವಾಮಿ! ಇಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೆ ಆಗಿಹೋಗಿರುವ ಅನರ್ಥಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಕರೆಗಂಟೆಯೊತ್ತುವ ಆಶಯ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ.
=====================================================================================

00659.ಯಾರೋ ಕಟ್ಟಿದ ಭೂಮಿ…….(01/02)


00659.ಯಾರೋ ಕಟ್ಟಿದ ಭೂಮಿ…….(01/02)
___________________________________
(ಯಾರೋ ಕಟ್ಟಿದ ಭೂಮಿ ದಿಗಿಲುಟ್ಟಿಸಿ ಸ್ವಾಮಿ)

  
(Picture source from : https://en.m.wikipedia.org/wiki/File:The_Earth_seen_from_Apollo_17.jpg)

ಯಾರೋ ಕಟ್ಟಿಸಿಬಿಟ್ಟ ಭೂಮಿ
ದಿಗಿಲುಟ್ಟಿಸಿ ಕಳವಳ ಸ್ವಾಮಿ
ಇರುವುದೆ ಇದ್ದಂತೆ ಆಸಾಮಿ ?
ಹೊತ್ತೋಗದೆಲೇ ತ್ಸುನಾಮಿ! ||

ಈಚೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಶಾಖವಂತೆ
ಇಂಗಾಲದ ಹೆಜ್ಜೆ ಗುರುತಂತೆ
ಹಸಿರುಮನೆ ಪರಿಣಾಮ ಕಥೆ
ನಮಗೋ ದಿನ ದಿನದ ಚಿಂತೆ 😔||

ಆತಂಕವಾದಿಗಳ ಭೀತಿ ಮದ
ಎಲ್ಲಾಗುವುದೊ ಸ್ಪೋಟ ಸದಾ
ಭೀಕರತೆ ಸಂತೆ ಒಳಗಿಟ್ಟಪಾದ
ಗುಟುಕು ಗುಟುಕಾಗಿ ನುಂಗಿದ 😟||

ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಕುಮಯ ಜಗ ಹೃದಯ
ಆಧುನಿಕ ನಾಗರಿಕತೆ ಸಮಯ
ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಪರಿಚಯ
ಪರಿಸರವೆ ಅಡವಿಟ್ಟಾ ವಿಷಯ😒 ||

ಎಸೆದಾಟದ ಕಸ ಕುಪ್ಪೆ ಗುಪ್ಪೆ
ಬೆಳೆಯುತಲೆ ತಟವಟ ತಪ್ಪೆ
ನಮ್ಮಾತ್ಮವಂಚನೆ ಮನ ಕಪ್ಪೆ
ಹೊಸತ ರೋಗಾಣು ಬಂದಪ್ಪೆ 😭||

– ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು

ಕವಿ ಭಾವ: ಯಾರೊ ಪುಣ್ಯಾತ್ಮರು ಕಟ್ಟ್ಕೊಟ್ಟು ಹೋದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಜೀವನ ನಡೆಸಲು ಏನೆಲ್ಲ ಅಡ್ಡಿ ಆತಂಕಗಳು! ಕೆಲವು ಮಾನವ ಪ್ರೇರಿತ ಹಾಗೂ ಪೋಷಿತವಾದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಪ್ರಕೃತಿ, ನಿಸರ್ಗದ ಆವೇಶದುರಿತ. ಅಂತ ಕೆಲವು ಆತಂಕಗಳ ಪಟ್ಟಿ – ಯಾರೊ ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಭೂಮಿ….

00518. ಸಿಂಗಾಪುರವೆಂಬ ಕೆಂಪು ಚುಕ್ಕೆ !


00518. ಸಿಂಗಾಪುರವೆಂಬ ಕೆಂಪು ಚುಕ್ಕೆ !
___________________________________

ಬೆಂಗಳೂರಿಗೂ ಚಿಕ್ಕದಾದ, ಊರೆ ದೇಶವಾದ, ಭೂಪಠದ ಕೆಂಪು ಚುಕ್ಕೆಯೆಂದಷ್ಟೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಿಂಗಪುರ, ಅಷ್ಟೆಲ್ಲ ಪರಿಮಿತಿಗಳ ನಡುವೆಯು ತಲುಪಿದ ದೂರ, ಏರಿದ ಎತ್ತರ, ಸಾಧನೆಯ ಪ್ರಖರತೆ – ಎಲ್ಲವು ಸೋಜಿಗದ, ಅತಿಶಯದ ವಸ್ತುಗಳು. ಅದರ ರೂಪವನ್ನು ಸರಳ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಡುವ ಯತ್ನ ಈ ಕವನದಲ್ಲಿದೆ.

  
(Picture source from wikipedia : https://en.m.wikipedia.org/wiki/File:Singapore_in_its_region_(zoom).svg)

ಭೂಮಧ್ಯ ರೇಖೆಯ
ನಡುವಿನಲೆಲ್ಲೋ ವಿಸ್ಮಯದ
ಒಂದು ಕೆಂಪು ಚುಕ್ಕೆ
ಸಿಂಗಾಪುರವೆಂಬ ಚಿಕ್ಕ ಚಕ್ಕೆ ||

ಕಾಣುವ ಪ್ರಗತಿ ಸ್ಪಷ್ಟ
ಗೋಪುರದ ತುದಿಯಂತೆ
ನಳನಳಿಸುವ ಹೊಸ ರಸ್ತೆ
ಹೂ ತುಂಬಿದ ಬೋಕೆಯಂತೆ ||

ಸರಾಸರಿ ಉಷ್ಣತೆ ದೇಶ
ಮುವ್ವತ್ತರಿಂದ ನಲವತ್ತು
ಬಾರೊ ಜನ ದೇಶ ವಿದೇಶ
ಬೆವರಿಸಿದರು ಪ್ರವಾಸಿ ಗಮ್ಮತ್ತು ||

ಹೌದು ಎಲ್ಲಡೆ ಬಿಸಿಲು
ಆಗಾಗ ಮಳೆ ಬರಲು
ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಒಂದೇ ತರದ
ಹವಾಗುಣ ತೊಗಳು ||

ಶಾಪಿಂಗಿನ ಸರ್ಪ ದೋಷ
ಮೆತ್ತಿಸಿಬಿಡೊ ಮುದ್ರಾರಾಕ್ಷಸ
ಏನೆಲ್ಲಾ ಮಾರುವ ದೇಶ
ಯಾಕಪ್ಪ ರಗ್ಗು ಕಂಬಳಿ ದಿವಸ ||

ಬೆಚ್ಚನೆ ಕೋಟು ಸ್ವೆಟರುಗಳು
ಜಾಕೆಟ್ಟು ಬೆಡ್ಶೀಟು ಸೇಲು
ಈ ಬಿಸಿಲಿಗೆಕಪ್ಪ ಬೆಚ್ಚನೆ ದಿರಿಸು
ಅಚ್ಚರಿಯೇಕೆ ಇಲ್ಲೂ ಚಳಿ ಕಾಲು ||

ಅದರದು ಹೊರ ಬೀದಿ
ಮುಗಿಲು ರವಿಗಳ ರಾಜ್ಯ
ಆಫೀಸು ಶಾಪಿಂಗು ಕಟ್ಟಡ
ಎಲ್ಲ ತರ ಕಾಲಕು ಭೋಜ್ಯ ||

– ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು

00517. ಸಿಂಗಾಪುರದ ಚಳಿಗಾಲ


00517. ಸಿಂಗಾಪುರದ ಚಳಿಗಾಲ
_____________________________

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಿಂಗಪುರವೆಂದರೆ ಎಲ್ಲರ ಮನಸಿನಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಕಲ್ಪನೆ – ಋತುಕಾಲಗಳಿಲ್ಲದ ವರ್ಷವೆಲ್ಲಾ ಒಂದೆ ಋತುಮಾನದ ಹವಾಗುಣವಿರುವ, ಸಮಭಾಜಕವೃತ್ತದ ಆಚೀಚಿನ ಬಿಸಿಲಿನ ದೇಶ. ಇಲ್ಲಿ ಸದಾ ಬಿಸಿಲು, ಹೆಚ್ಚು ಬಿಸಿಲು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಬಿಸಿಲು; ಟಿವಿ ಪ್ರದರ್ಶನದ ನಡುವಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರಕಟಣೆ / ಜಾಹೀರಾತುಗಳಂತೆ ಆಗ್ಗಾಗ್ಗೆ ಮಳೆ – ನಿಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಮತ್ತೆ ಬಿಸಿಲು / ಸೆಕೆಗಳ ಬೆವರೂಡಿಸುವಾಟ. ಅಂತ ಕಡೆ ಚಳಿಗಾಲದ ಮಾತೆಂದರೆ ತುಸು ಅಚ್ಚರಿಯಲ್ಲವೆ? ಆ ಕೃತಕ ಚಳಿಗಾಲ ಸಿಂಗಾಪುರದಲಿ ವರ್ಷವಿಡಿ ಹೇಗೆ ತಾಂಡವವಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಕಿರು ಪರಿಚಯ ಈ ಕವನದ ಮೂಲಕ. ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಳಿತದ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಂಗಪುರದ ಹವಾಮಾನವು ಈಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಏರುಪೇರಾಗಿದ್ದರೂ, ಕವನದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಆಶಯ ಕೃತಕ ಪರಿಸರದ ಸುತ್ತ ಗಿರಕಿ ಹೊಡೆಯುವುದರಿಂದ, ಕವನದ ಪ್ರಸ್ತುತತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗದೆಂಬ ಮತ್ತು ಈ ಕವನಾಸ್ವಾದನೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗದೆಂಬ ಅನಿಸಿಕೆ / ಭಾವದೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

  
(picture from wikipedia: https://en.m.wikipedia.org/wiki/File:1_singapore_f1_night_race_2012_city_skyline.jpg)

ಹೆಜ್ಜೆಯಿಟ್ಟಲ್ಲೆಲ್ಲ ಉಂಟು
ಏರ್ಕಂಡಿಶನ್ನಿನ ಜತೆ ನಂಟು
ಹೊರಗೆ ಎಷ್ಟಿದ್ದರೂ ಬಿಸಿಲು
ಒಳಗೆ ಚಳಿಚಳಿ ತೆವಲು ||

ಆಫೀಸಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಕೆಲಸ
ಆರಂಭ ಸಹನೀಯ ವಾತ
ಕೆಲ ತಾಸು ಕಳೆದು ಮಾತರಿಶ್ವ
ಜಾಕೆಟ್ಟುಗಳ ಹೊಚ್ಚಿಸುವ ಅಶ್ವ ||

ಶಾಪಿಂಗು ಮಾಲಲು ಏಸಿ
ಬೆಚ್ಚಗಿದ್ದರೆ ತುಸು ವಾಸಿ
ಓಡಾಡುತ ಆದರು ಬಿಕನಾಸಿ
ಹೊರ ಬಂದು ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಅರಸಿ ||

ಚಿತ್ರ ಮಂದಿರವಂತೂ ಬೇಡ
ತಂಪು ತುಂಬಿಟ್ಟ ಮೋಡ
ಹೊದಿಕೆಯಿರದೆ ಮತ್ತೆ
ನಡುಗಿ ಜ್ವರ ಬರುವ ಮಾತೆ ||

ಮನೆಗಳಲು ಏಸಿ
ಮಾಳಿಗೆಗೂ ಏಸಿ
ಜಾಗತಿಕ ಬೆಚ್ಚಗಾಗುವಿಕೆ
ಹವಾಗುಣ ಚದುರಿಸಿ ||

ಏಸಿ ಇರದಿದ್ದರೂ ಬೇಕು
ಮನೆಯಲಿ ಹೊದಿಕೆ
ಚಳಿಗಾಲ ಇರದೇ ಇದ್ದರು
ಬೇಕು ಬೆಚ್ಚಗಾಗುವಿಕೆ ||

ಹೀಗೆ ಸಿಂಗಾಪುರಕು ಬೇಕು
ದಪ್ಪ ಹೊದಿಕೆ ಮುದುರಿಕೆ
ವರ್ಷ ಪೂರ್ತಿ ನಡೆಸೋ
ದಿನ ಚಳಿಗಾಲದ ಸಿದ್ದತೆ ||

– ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು

00476. ಸಹಜೀವನ ಸಹನ – ಸೊಳ್ಳೆ ನೊಣ ಪುರಾಣ..! (ಮಕ್ಕಳಿಗೆ)


00476. ಸಹಜೀವನ ಸಹನ – ಸೊಳ್ಳೆ ನೊಣ ಪುರಾಣ..!(ಮಕ್ಕಳಿಗೆ)

_______________________________________ 

  

(Picture source from : https://en.m.wikipedia.org/wiki/File:Aedes_aegypti_E-A-Goeldi_1905.jpg)

  
(Picture sourc from : https://en.m.wikipedia.org/wiki/File:Hooke-bluefly.jpg)

ಈ ಭೂಮಂಡಲದಲಿ ಎಲ್ಲಾದರೂ ಸರಿ, ಬಾಳ್ವೆ ನಡೆಸಲು ಬೇಕಾದ ಅತಿ ಕನಿಷ್ಟ ಅರ್ಹತೆಯೆಂದರೆ – ಸಹಜೀವನಕೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗಬಲ್ಲ ಸಹನೆ. ಈ ಸಹಜೀವನ ಮನುಜ – ಮನುಜ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಾಣಿ, ಪಕ್ಷಿ, ಕ್ರಿಮಿ-ಕೀಟಗಳಲ್ಲು ಕಂಡುಬರುವ ಹಾಗೆ, ನಾಗರೀಕತೆಯ ಸೊಂಕಿನಿಂದಾಗಿ ಮನುಜ ಮತ್ತು ಗಿಡ,ಮರ, ಪ್ರಾಣಿ, ಪಕ್ಷಿ, ಕ್ರಿಮಿ ಕೀಟಗಳ ನಡುವೆಯು ಇರಲೇಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯದ ಕುರಿತು ಆಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಕವನ – ಈ ಪದ್ಯ.

ಈ ನವ ಜೀವನ
ಸಹಜೀವನ ಸಹನ
ಸಹನೆಯೆ ಜೀವನ ಗಾನ
ಕ್ರಿಮಿ ಕೀಟ ಜಂತು ಜತೆಗಾಹ್ವಾನ ||

ಸೊಳ್ಳೆ ನೊಣಗಳ ಕಾಟ
ಬೇಡವೆಂದರೂ ಬರುವಾ ನೆಂಟ
ಹೊತ್ತು ಬಾರೊ ರೋಗದ ತರಲೆ ಕಂಟಕ
ಸ್ವಚ್ಚವಿಡಬೇಕು ಮನೆ ಮಠ ಆಗೆ ನಿರಾತಂಕ ||

ನೆಲಗಿಲ ಶುದ್ಧ ಜಲ
ವರೆಸುತ ಕ್ರಿಮಿ ಕೀಟಗಳ
ಇಟ್ಟರೆ ಕನ್ನಡಿಯಂತೆ ಒಳಗೆ ಹೊರಗೆ
ಹತ್ತಿರ ಸುಳಿಯದ ಸೊಳ್ಳೆ ನೊಣಗಳೆ ಕೊರಗೆ ||

ಹೀಗೆಷ್ಟೋ ಸಹವಾಸಿಗಳು
ಬಾಡಿಗೆ ಕೊಡದ ಸಹವರ್ತಿಗಳು
ಸಮರಸ ಜೀವನದ ಪಾಠ ಕಲಿಸೊ ಐಗಳು
ಸಹಜೀವನ ಸಹನೆಗೆ ಅಡಿಪಾಯವಿಡುವ ಕೈಗಳು ||

—————————————————————–
ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು