01591. ಮಿಂದರೊ ನೆಂದರೊ ಭಾವ ಸರೋವರದೆ..


01591. ಮಿಂದರೊ ನೆಂದರೊ ಭಾವ ಸರೋವರದೆ..

_______________________________________________

ನೋಡವಳೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಅಮಲ ಶ್ವೇತ

ತುಂಬು ಯೌವನ ಹರಿದ ಜಲಪಾತ

ತಾಳಲಾಗದೆ ವಿರಹ ಬಿಸಿಯ ಬೇಗೆ

ತಂಪಾಗಲೆಂದೆ ನೀರಿಗಿಳಿದ ಸೊಬಗೆ ! ||

ಹೊದ್ದ ತೆಳುವಸ್ತ್ರ ಪಾರದರ್ಶಿ ಪ್ರಾಯ

ಹೊದಿಸದಿರೆ ಅರಿವ ಅರಿವೇ ಅಪಾಯ

ಕೊರಕಲಲಿ ಸಿಕ್ಕು ನರಳುವ ಮೊದಲೆ

ಬಂದನಲ್ಲ ಸದ್ಯ ಪುರುಷನವನೆ ಕಡಲೆ ||

ತಡವಾಯಿತೆಂದು ತಡವರಿಸದೆ ಸುಳಿದ

ಎಗ್ಗು ಸಿಗ್ಗಿಲ್ಲದೆ ಕಾಲ ಬುಡ ತಬ್ಬಿ ಕುಸಿದ

ಶರಣಾದನೊ ಆದಳೊ ನಿಲುಕುವ ಮುನ್ನ

ಜುಮ್ಮೆನಿಸಿ ಮೈಮರೆಸಿ ಭಾವದೆ ಮಜ್ಜನ ||

ಪ್ರಣಯ ಸಂಭಾವನೆ ಧಾರೆಯೆರೆದ ಕೋಟಿ

ಒಡ್ಡುಗಟ್ಟಿದ ಕೋಟೆ ತೆರವಾಗುತೆಲ್ಲ ಲೂಟಿ

ಕೊರೆವ ಜಲದೆ ನಿಶ್ಚಲ ತನ್ಮಯತೆ ಜೋಡಿ

ಉಕ್ಕುವಾಸೆ ಜ್ವಾಲೆ ಬೆಚ್ಚಗಾಗಿಸಿ ಮನಚಂಡಿ ||

ಗಿರಿ ಶಿಖರ ಗಗನ ಚಂದ್ರ ತಾರೆ ಮೆರವಣಿಗೆ

ದಟ್ಟೈಸಿ ನಿಂತಿವೆ ರತಿಮನ್ಮಥ ಚಕ್ಕಂದ ನಗೆಗೆ

ಮುದುಡಿದಾ ತಾವರೆಗು ಕುತೂಹಲ ಕೆರಳಿ

ಸಾಕ್ಷಿಯಾದವೆ ಮಿಲನಕೆ ಇರುಳಲೂ ಅರಳಿ ||

– ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು

೦೩.೦೨.೨೦೧೮

01420. ರಾಧೆ, ಬಂದನಲ್ಲ ಮಾಧವ, ಇನ್ನೇಕೆ ಹೆದರಿಕೆ ಭಾವ ?


01420. ರಾಧೆ, ಬಂದನಲ್ಲ ಮಾಧವ, ಇನ್ನೇಕೆ ಹೆದರಿಕೆ ಭಾವ ?
_____________________________________________

ಗೆಳೆಯ ರವಿಶಂಕರ್ ಮತ್ತು ನಳಿನಿಯವರ ಪುತ್ರಿ ಕ್ರಿಷಾ ರಚಿಸಿರುವ ಅಮೋಘ ಕೃತಿ ಇದು. ಆರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಅರವತ್ತು ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಯಿಸಿ ರೂಪಿಸಿದ ಅದ್ಭುತ ಕೃತಿ. ಕಾಕತಾಳೀಯವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳ ದಿನಾಚರಣೆಯ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ಬಂದ ಈ ಪೇಂಟಿಂಗಿಗೆ ನಾನು ಅವಸರದಲ್ಲೆ ಹೊಸೆದ ಕವನವೂ ಜತೆಗಿದೆ. ಅಭಿನಂದನೆಗಳು ಕ್ರಿಷಾ !!

ರಾಧೆ, ಬಂದನಲ್ಲ ಮಾಧವ, ಇನ್ನೇಕೆ ಹೆದರಿಕೆ ಭಾವ ?
_____________________________________________


ಯಾಕ್ಹೀಗೆ ಬೆದರಿದೆ ರಾಧೆ ?
ಕಂಡಿತೇನು? ನೀರಲೇನು ಬಾಧೆ?
ಬೆಚ್ಚದಿರು ಬಿಡು ಹೆದರಿಕೆ ಭಾವ
ಇನ್ನೇಕೆ ಭೀತಿ ಜತೆಗಿಹನಲ್ಲಾ ಮಾಧವ ! ||

ಬರುವೆ ನಾ ಜತೆಗೆ ನಡೆನಡೆ
ಬಳಸಿ ಹಿಡಿದಿರುವೆ ಭಯ ಬಿಡೆ
ಹೆದರಿದ ಹುಲ್ಲೆಯಂತೆ ನಡುಗಬೇಡ
ಜಾರಿಬಿದ್ದೀತು ಕೈಯಲಿರುವಾ ಕೊಡ ||

ಬಿಡು ಅಲ್ಲಿಲ್ಲ ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸ
ಜೀವಜಂತು ನೀರ ಸಹವಾಸ
ಹುಳುಹುಪ್ಪಟೆ ಹರಿದಾಡಿರಬೇಕು
ನವಿರು ಬೆರಳ ಮುಟ್ಟಿ ಓಡಿರಬೇಕು ||

ನೀರಂತೆ ನೀರೆ ಚಲನ ದ್ರವ
ಬಾ ಜೊತೆಗೆ ನೀರ ತುಂಬುವ
ಯಾಕೊ ತನು ಕಂಪನವಿನ್ನು ನಿಂತಿಲ್ಲ
ವಚನವೀಯುವೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ ||

ನಡೆ ಏನಾದರಾಗಲಿ ಮಾಧವ
ಕರಗಬಿಡಬೇಡ ಈ ಹಿತದನುಭವ
ಬೇಕೀ ಬಂಧ ಅನುಬಂಧ ಅನುಭಾವ
ಅದಕೆ ಕಾಡಲಿ ನಿತ್ಯ ಮತ್ತದೆ ಭೀತ ಭಾವ! ||

– ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು
೧೩.೧೧.೨೦೧೭

(A small tribute to the beautiful painting work by Krishaa 🙏👍😊👌)

02141. ಎಂಥಾ ಸುಂದರ ಭಾವ ಹಂದರ (01/02)


02141. ಎಂಥಾ ಸುಂದರ ಭಾವ ಹಂದರ (01/02)
______________________________________
ಫೇಸ್ಬುಕ್ಕಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಒಂದೇ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ (ಕ್ಷಮಿಸಿ, ಚಿತ್ರ ಯಾರದೆಂದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ) ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಭಾವಗಳ ಲೇಪನ ಕೊಟ್ಟು ಹೊಸೆದ ಹಾಡುಗಳು:

01. ಎಂಥಾ ಸುಂದರ ಭಾವ ಹಂದರ…!
_________________________________


ಎಂಥಾ ಸುಂದರ ಭಾವ ಹಂದರ ?!
ತಲೆ ತಗ್ಗಿಸಿ ನಿಂತ ಭಂಗಿ ಸುಂದರ !
ಮುಖ ಕಮಲವೇಕೊ ಬಾಡಿದ ಚಂದಿರ
ಮೊಗಭಾವ ಹಚ್ಚಿದೆ ಆಲೋಚನೆ ಸೊಡರ..

ನೀಳ ನಾಸಿಕವದುವೆ ಕ್ಲಿಯೋಪಾತ್ರ ?
ನಿವಾಳಿಸಿ ಎಸೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸೂತ್ರ
ತುಟಿ ಗಲ್ಲ ನೇತ್ರ ಹುಬ್ಬ ಕಾಮನ ಬಿಲ್ಲು
ತಬ್ಬಿಬ್ಬು ಮಾಡುತಿವೆ ನೋಡುಗನೆದೆ ಗಲ್ಲು !

ಲಲಾಟದೆ ಬಯಲಾಟ ಆಡುತಿವೆ ಜೊಂಪೆ
ಗರಿಗೆದರಿ ಕೆದರಿ ಗಾಳಿಗಾಡುತಿಹ ಹುರುಪೆ
ಕೆಂಪು ಕದಪು, ತುಟಿ ಸೊಬಗು ಅರೆಬಿರಿದ ಸಿಗ್ಗು
ಜೋತಾಡೊ ಕಿವಿ ಜುಮುಕಿ, ಅನುರಣಿಸುತಾ ಹಿಗ್ಗು..

ಯೌವ್ವನದ ಭಾರ, ಬಾಗಿಸಿತೆ ತಲೆಯ ತುಸು ?
ವಯಸ್ಸಿನಾ ಕನ್ಯೆ, ಅರಳಿದ ಮೈಯಲಿ ಕನಸು
ಮಿಂಚ ಸಂಚಾರ ಭಾವ, ಪ್ರತಿಫಲಿಸಿ ಅವಳನೆ
ಫಳಗುಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದೆ ಮುಚ್ಚಿ, ಒಳಗುಟ್ಟನೆಲ್ಲ ಬಿಮ್ಮನೆ

ಕಂಡೆ ವಯಸ ಮೀರಿದ, ಪ್ರಬುದ್ಧತೆ ನಿಲುವಿನಲ್ಲಿ
ನೀಳ ಕೊರಳ ಬಿಸುಪು, ಗೌರವರ್ಣ ಸಂಸ್ಕಾರದಲಿ
ಸದ್ದು ಮಾಡದೇ ಕೂತ ಕೈ ಬಳೆಗಳೂ ಗೌರವಿಸಿ
ಚೆಲುವೆ ಮೌಲ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ – ನಮಿಸುವುದೊಂದೆ ಬಾಕಿ !

– ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು
೦೪.೦೮.೨೦೧೭

(ಚಿತ್ರಕೃಪೆ : ಅಂತರ್ಜಾಲ/ ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ)

00821. ಕಪಿಲೆಯ ತಟದಲಿ – 01


00821. ಕಪಿಲೆಯ ತಟದಲಿ
_________________________

ನಂಜುಂಡೇಶ್ವರನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಹರಿವ ನದಿ ಕಪಿಲೆ ಪ್ರತಿ ಬಾರಿಯೂ ಮಳೆಗಾಲದ ಉತ್ಕರ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಬಂದು ದೇಗುಲದ ಬಾಗಿಲ ಸ್ಪರ್ಷಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಹೋಗುವಳೆಂದು ನಂಬಿಕೆ. ಹಾಗೆಯೆ ಹರಕೆ ಹೊತ್ತು , ಮುಡಿ ಕೊಟ್ಟು, ಮುಡಿಪು ಕಟ್ಟಿ ಸಾಲ ತೀರಿಸಿ ಹೋಗ ಬಂದ ಭಕ್ತಾದಿಗಳ ಹೊಳೆ ತಟದಿ ಮೀಯುವ ದೃಶ್ಯ ಸರ್ವೆ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಇದರ ಕಂಡಂತೆ ಕಾಣುವ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಕೊಡುವ ಯತ್ನ ಈ ಕವನದ್ದು.

ಕಪಿಲೆಯ ತಟದಲಿ – 01
_________________________


ಕಪಿಲೆ ಹರಿದ ಹಾದಿಯಲಿ
ಅಳಿಸಿ ಹೋಗಿವೆ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು
ಮರುಕಳಿಸಿದಲೆ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ
ಹಸಿರಾಗಿವೆ ಕುಣಿಗೆಜ್ಜೆಗಳು ||

ತಟದಿ ಮುಳುಗೇಳು ಸ್ನಾನ
ಪಾಪ ತೊಳೆದೊರೆಸಲಜ್ಞಾನ
ದಡದುದ್ದಕು ಭಕ್ತಿಗೆ ಹರಡೆ
ಮುಡಿಕೊಟ್ಟ ತಲೆ ಬುರುಡೆ ||

ಕಾಶಿಗ್ಹೋಗದಿರುವೆ ದಕ್ಷಿಣ
ಮಳೆಗಾಲವಂತೆ ದಾರುಣ
ಕೊಚ್ಚಿ ಕೋಡಂಗಿಗಳ ಪರ್ಣ
ತುಂಬ್ಹರಿವ ಕಪಿಲ ಕಾರಣ ||

ನಂಬಿಕೆಗಳಿಗ್ಹೇಳು ತೆವಲು
ನದಿಯಾದಂತೇರಿ ಕವಲು
ತುಂಬಿದಾಗೆಲ್ಲ ನದಿ ಕಪಿಲೆ
ದೇಗುಲ ಬಾಗಿಲ ತೊಳೆವಳೆ ||

ಮುಟ್ಟಿನಮಿಸಿದಳೊಬಿಟ್ಟಳೊ
ನಂಜುಂಡನ ಕಾಲ್ಸವರಿಟ್ಟಳೊ
ಅಂತೂ ಹಿಂದಿರುಗಿ ದಡದಡಿ
ತೆರೆದಿಟ್ಟು ರಸ್ತೆಛತ್ರದ ನಾಡಿ ||

—————————————————————-
ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು
—————————————————————-

(Picture source- http://economictimes.indiatimes.com/indias-major-natural-calamities-in-last-10-years/the-submerged-temple-of-town-nanjangud/slideshow/5323932.cms)

00809. ಹಳ್ಳಿ ಮನೆಗಳ ಬೀದಿ (02)


00809. ಹಳ್ಳಿ ಮನೆಗಳ ಬೀದಿ (02)
____________________________

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಸಾಧಾರಣ ಹಳ್ಳಿಜೀವನದೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ರೀತಿಯ ಸಂಬಂಧ ಇದ್ದೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಜೋಡಿ ಕವನದಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಿಯ ಚಿತ್ರಣ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಬರುತ್ತದೆ.

ಪಕ್ಕಾ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿರದ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಕವಿ ಊರಿನ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲಿನಿಂದ ಮನೆಗಳಾರಂಭವಾಗುವ ಬೀದಿಯತನಕದ ಉದ್ದದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಆ ಮಬ್ಬುಗತ್ತಲಲಿ ಅವನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದುದ್ದೆಲ್ಲರ ಚಿತ್ರಣ ಮನದಲ್ಲಿ ಕವನವಾಗತೊಡಗುತ್ತದೆ (ಹಳ್ಳಿಯೂರಿನ ಹಾದಿ)

ಹಾಗೆ ಆ ದಾರಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಊರಿನ ಮುಂಚೂಣಿ ತಲುಪಿದಾಗ ಕಾಣ ಬರುವ ದೃಶ್ಯಣದ ಚಿತ್ರಣ ಎರಡನೆ ಕವನವಾಗುತ್ತದೆ (ಹಳ್ಳಿ ಮನೆಗಳ ಬೀದಿ)

ಈ ಎರಡು ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲೂ ಬೇಡೆಂದರೂ ಬಿಡದ ಹಳತು ಹೊಸತಿನ ಹೋಲಿಕೆ, ಬದಲಾವಣೆಯ ಗಾಳಿಯ ಧಾಳಿ ಕವನದ ಹಂದರದಲ್ಲಿ ನುಸುಳಿ ಹಳ್ಳಿಯ ಪೂರ್ವ-ಪ್ರಸ್ತುತದ ದಟ್ಟ ಚಿತ್ರಣ ಕಟ್ಟಿಕೊಡಲೆತ್ನಿಸುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ಸಾರ.

ಹಳ್ಳಿ ಮನೆಗಳ ಬೀದಿ (02)
_____________________________________________
(ನಾಡ್ಹೆಂಚಿನ ಮಾಡಿನ ಆ ಕಾಲದ ತೊಟ್ಟಿ ಮನೆ)


ಇಷ್ಟುದ್ದ ಹಾದಿ ತುಂಬ ಹಳ್ಳಿ ಮನೆಗಳ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ
ಶಿಸ್ತಾಗಿ ನಿಂತ ಸಿಪಾಯ್ತರ ಚಂದ ಜಗುಲಿ ಕಟ್ಟೆ ಕಂಬ
ಮನೆಯೊರ ಬದಿಗೆ ಮೂಕಿ ನೊಗದೆತ್ತಿನ ಗಾಡಿ ಸೊಗ
ಕಾಲ್ಮಡಿಸಿ ಕೂತು ಮೆಲುಕಿ ಹುಲ್ಮೇವ ಎತ್ತಣದ ಜಗ ||

ಕಂಬದ ಪಕ್ಕ ಜಗುಲಿ ಆರಾಮದ ಸಂಜೆಗೆ ಖೋಲಿ
ಆಳು ಮಕ್ಕಳ ಅತಿಥಿ ಆಗಂತುಕರ ಆರೈಕೆಗೆ ಚಾಳಿ
ನಡು ಮೆಟ್ಟಲು ಕತ್ತರಿಸಿ ಮೇಲೇರಿಸೆ ಮುಂಬಾಗಿಲು
ಕೆತ್ತನೆ ವೈಭವ ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟ ಹಳ್ಳಿಯವರಂತೆ ಡೌಲು ||

ಹೆದ್ದ್ವಾರ ತೆರೆಯೆ ಹಜಾರವೆ ಕಂಬಗಳ ಪರಿಪರಿಯೆ
ಕೊಠಡಿ ಖೋಲಿ ಉಗ್ರಾಣ ದೇವರ ಅಡಿಗೆ ಮನೆಯೆ
ಅವಿತಂತೆ ಕಂಡರೆಲ್ಲವು ಕತ್ತಲೆ ನಡುವ್ಹೇಗೆ ಬೆಳಕಲೆ
ಮೇಲಿಂದ ಸುರಿದಿರೆ ತೆರೆದ ನಡು ತೊಟ್ಟಿ ಬಯಲೆ ||

ನಾಡ್ಹೆಂಚ ನಾಲ್ಕುಮೂಲೆ ಜಾರಿದಂತೆ ಒಳ ಬಯಲೆ
ನೇರ ಬೆಳಕು ಬಿಸಿಲಿನ ಜಾರುಮಣೆ ಕಾಲದ ಕೋಲೆ
ಮಾತ್ಹರಟೆ ಕೂರಲು ಸಂಜೆ ಕಾಲಿಳಿ ಬಿಟ್ಟು ಕೂತನೆ
ಮಳೆ ಸುರಿವಾಗ ಮನೆಯೊಳ ಮನಕೇಕೆ ಯಾತನೆ ||

ಎಷ್ಟು ಹಗಲು ಸಂಜೆ ರಾತ್ರಿಗಳ ಮಧುರ ಯಾತನೆ
ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ ಮಳೆ ಬಂದ ಹೊತ್ತಿನಲಿ ಬವಣೆ
ಕಂಬಕೊರಗಿ ಕೂತು ದಿಟ್ಟಿಸುತ ಬಿರುಸ ಮಳೆಸದ್ದು
ಸ್ವೈರ ವಿಹಾರದಿ ಹಾರಿದ ಮನ ಮೀರಿದ ಸರಹದ್ದು ||

ಭಾವವುಟ್ಟಿತೆ ಮನಕೆ ಮಳೆಯಿಂದ ಮಳೆಯಾಯ್ತೆ
ಬಿಡಿಸಿಟ್ಟ ಮನ ಪದರ ಚದರ ಚದರ ತೊಳೆಯಾಯ್ತೆ
ವಯಸ ನೆಲೆ ನಡುಗಟ್ಟು ಮೀರಿ ಮನವೆಳೆಯಾಯ್ತೆ
ಎಲ್ಲಕು ಮೂಲದಿ ಹಳ್ಳಿ ಮನೆ ಬದುಕು ಬೆಳೆಯಾಯ್ತೆ ||

——————————————————————
ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು
——————————————————————

Picture source : https://www.flickr.com/photos/boo_pix/44383833

00808. ಹಳ್ಳಿಯೂರಿನ ಹಾದಿ (01)


00808. ಹಳ್ಳಿಯೂರಿನ ಹಾದಿ (01)
____________________________

(Picture source: https://en.m.wikipedia.org/wiki/File:Chinawal-Savkheda_road_13.jpg)

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಸಾಧಾರಣ ಹಳ್ಳಿಜೀವನದೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ರೀತಿಯ ಸಂಬಂಧ ಇದ್ದೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಜೋಡಿ ಕವನದಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಿಯ ಚಿತ್ರಣ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಬರುತ್ತದೆ.

ಪಕ್ಕಾ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿರದ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಕವಿ ಊರಿನ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲಿನಿಂದ ಮನೆಗಳಾರಂಭವಾಗುವ ಬೀದಿಯತನಕದ ಉದ್ದದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಆ ಮಬ್ಬುಗತ್ತಲಲಿ ಅವನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದುದ್ದೆಲ್ಲರ ಚಿತ್ರಣ ಮನದಲ್ಲಿ ಕವನವಾಗತೊಡಗುತ್ತದೆ (ಹಳ್ಳಿಯೂರಿನ ಹಾದಿ)

ಹಾಗೆ ಆ ದಾರಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಊರಿನ ಮುಂಚೂಣಿ ತಲುಪಿದಾಗ ಕಾಣ ಬರುವ ದೃಶ್ಯಣದ ಚಿತ್ರಣ ಎರಡನೆ ಕವನವಾಗುತ್ತದೆ(ಹಳ್ಳಿ ಮನೆಗಳ ಬೀದಿ)

ಈ ಎರಡು ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲೂ ಬೇಡೆಂದರೂ ಬಿಡದ ಹಳತು ಹೊಸತಿನ ಹೋಲಿಕೆ, ಬದಲಾವಣೆಯ ಗಾಳಿಯ ಧಾಳಿ ಕವನದ ಹಂದರದಲ್ಲಿ ನುಸುಳಿ ಹಳ್ಳಿಯ ಪೂರ್ವ-ಪ್ರಸ್ತುತದ ದಟ್ಟ ಚಿತ್ರಣ ಕಟ್ಟಿಕೊಡಲೆತ್ನಿಸುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ಸಾರ.

ಹಳ್ಳಿಯೂರಿನ ಹಾದಿ (01)
_________________________

ತಾತಗಳ ತಾಕೀತು ಸ್ವಲ್ಪ ಇನ್ನು ಇರಬೇಕಿತ್ತು
ತಾರಸಿ ಕಾಂಕ್ರೀಟುಗಳ ಮಳೆ ಬರುವ ಹೊತ್ತು
ಅಷ್ಟಿಷ್ಟು ಹಳೆ ಬೇರು ಹೊಸ ಚಿಗುರು ಪ್ರೇರಣೆ
ನೆನಪಾಗಿ ಆ ಕಾಲದ್ಹಳೆ ತಂಪು ತೊಟ್ಟಿ ಮನೆ ||

ರಜದ ದಿನಗಳ ಹೆಗಲು ಹಳ್ಳಿ ಕಡೆ ತೂಗಲು
ತಪ್ಪಿಸದಪ್ಪುತ ಊರಿಗ್ಹೊರಟರೆ ಬರಿ ಬಗಲು
ಊರಲಿ ತುಂಬಾ ನೆಂಟರು ಗಿಂಟರು ಸವಾಲು
ಯಾರಲ್ಲುಳಿಯು-ಕಳೆಯುವುದು ಹಗಲಿರುಳು ||

ಹಳ್ಳಿ ಮನೆ ಚಿತ್ರಣ ಮನ ಧುತ್ತೆಂದು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಣ
ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಊರೆ ಮೈಲು ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲಿಂದ್ಹೊರಗಣ
ಹರದಾರಿ ನಡೆಯುವ ಕಚ್ಚಾ ರಸ್ತೆಗೆ ಸಂಚರಣ
ಕಿಬ್ಬೆ ಕಾಲುವೆ ಹೊಲ ಗದ್ದೆ ಹಸಿರು ನಡುವಣ ||

ರಾತ್ರಿಗೊಂದು ಬಸ್ಸು ಬಿಟ್ಟರೆ ನಡೆದೆ ಸರಸರದಿ
ಸವೆಸಿದರೆ ಹಾದಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವಳಾ ಹೆಬ್ಬೀದಿ
ಸಾಲು ಬಾಗೆ ಮರದ ವಿಶಾಲ ಛತ್ರಿಯ ಭೋಧಿ
ನಟ್ಟ ನಡು ಹಗಲು ನೆರಳ್ಹೊತ್ತ ಭಾವ ಸಮಾಧಿ ||

ಈ ರಾಜಮಾರ್ಗವ ಕ್ರಮಿಸೆ ಶುರು ಮನೆ ಸಾಲು
ದ್ವಾರಪಾಲಕರಂತೆ ಮುಂದಿನ ಮನೆಗಳ ತಾರು
ಬಂದು ಹಾದು ಹೋದವರ ಒಳಹೊರಹರಿ ಲೆಕ್ಕ
ಇಟ್ಟು ಆಕಾಶವಾಣಿಯಂತೆ ಪಸರಿಸುವಾ ಗಣಕ ||

ನೇರ ಹಾದರೆ ಕೊನೆ ತನಕ ಅಗ್ರಹಾರ ಬೀದಿ ಪಕ್ಕ
ಜಾತ್ರೆಯಿಂದ್ಹಿಡಿದು ಶಾಲೆ ದೇಗುಲಗಳಿಗೆ ಸರಿ ಲೆಕ್ಕ
ಪಡ್ಡೆ ಹುಡುಗರ ಅಡ್ಡೆ ಕಾಫಿ ತಿಂಡಿ ಭವನಕೆ ಬೊಡ್ಡೆ
ಸೋಮಾರಿ ಕಟ್ಟೆ ಟೈಮ್ಪಾಸಿನ ಲೊಟ್ಟೆ ಕ್ಲಬ್ಬಿಗು ಸಡ್ಡೆ ||

——————————————————————-
ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು
——————————————————————-

00731. ಯಕ್ಷಗಾನ – ಕಿನ್ನರ ಲೋಕ


00731. ಯಕ್ಷಗಾನ – ಕಿನ್ನರ ಲೋಕ
_________________________________


(Picture source: https://kn.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%9A%E0%B2%BF%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%B0:Yakshagana1.jpg)

ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಅಮೋಘ ಕಲಾಪ್ರಕಾರಗಳಲೊಂದಾದ ಯಕ್ಷಗಾನ, ಒಂದರಲ್ಲೆ ಹಲವು ಕಲೆಗಳು ಸಮ್ಮಿಳಿತವಾದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಲೆ. ಹೆಸರಲ್ಲೆ ಯಕ್ಷ ಲೋಕದ ಗಾನ, ನಾಟ್ಯ, ದೃಶ್ಯಗಳನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬರುವ ಈ ಕಿನ್ನರ ಲೋಕ, ಸ್ವತಃ ಕಣ್ಣೆದುರೆ ನೋಡಿದಾಗ ಹುಟ್ಟು ಹಾಕುವ ರೋಮಾಂಚನ ಮಾತಿನಲ್ಹಿಡಿಯದಸದಳ. ಆ ದಿರುಸು, ನಾಟ್ಯ ವೈಭವ, ದೃಶ್ಯ ಕಾವ್ಯತೆ, ಗಾನ ಮಾಧುರ್ಯ, ತಾಳ ಮೇಳಗಳ ಸಾಂಗತ್ಯ ಜತೆಗೆ ಹಾಸ್ಯ ಲೇಪನದ ರಸಾಯನ – ಇದೆಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಮಿಳಿತವಾಗಿರುವ ಬಗೆಯನ್ನು ಕಂಡಾಗ, ಇದಕಿಟ್ಟ ಯಕ್ಷಗಾನವೆಂಬ ಹೆಸರು ಸಾರ್ಥಕವೆನಿಸದಿರದು . ಅದರ ಒಂದೆರಡು ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ಯತ್ನ, ಈ ಜೋಡಿ ಕವನದ್ದು. 2012 ರ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಂಗಪುರ ಕನ್ನಡ ಸಂಘದ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸರಣಿಯ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಕಾವ್ಯಗಳಿವು.

ಇದರಲ್ಲಿ ‘ಯಕ್ಷಗಾನದಾಟ’ ಕವನ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾಪ್ರಕಾರದ ಮೇಲ್ವಿವರದ ಅಂಶಗಳತ್ತ ಗಮನ ನೀಡುತ್ತ ಬಾಹ್ಯ ವರ್ಣನೆಯತ್ತ ಗಮನ ನೀಡುವ ಕಾವ್ಯ.

‘ಕಿನ್ನರ ತನ್ಮಯ ಲೋಕ’ ತುಸು ಆಳಕ್ಕೆ ಹೊಕ್ಕು ಆ ಕಲಾವಿದರ ದಿರುಸು, ಬಿರುಸು, ತಾಳ್ಮೆ, ಕಲಾಪ್ರೇಮ, ತನ್ಮಯತೆಗಳತ್ತ ಇಣುಕು ನೋಟವಿಕ್ಕುವ ಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

01. ಯಕ್ಷಗಾನದಾಟ
______________________


ಚಿಕ್ಕ ವಯಸಲಿ ನೋಡಿ ನಿಬ್ಬೆರಗಾಗಿ
ಅಚ್ಚಳಿಯದೆ ನಿಂತ ನೆನಪಿನ ಜೋಗಿ
ಕುಪ್ಪಳಿಸಿ ಕುಣಿದ ರಂಗಮಂಚ ಮಗ್ಗಿ
ನೆಲಕಪ್ಪಳಿಸಿದ್ಹೆಜ್ಜೆಗೆ ಮೈಮನ ಕರಗಿ ||

ಆಗೊಂದು ತೆರೆಸಿ ನಿಜ ಯಕ್ಷ ಲೋಕ
ಕಂಸ ಕಂಡ ಕನಸಂತೆ ಮೈಗೆಣ್ಣೆ ಸಖ
ಮರೆತು ಹೋದರು ಬೇರೆಲ್ಲಾ ನೆನಕ
ನೋಡಿದ್ಯಕ್ಷಗಾನಗಳ ಹಸಿರ ಪುಳಕ ||

ಮೋಹಕವೆಂದರೆ ಯಕ್ಷಗಾನ ನಾಮ
ಹೆಸರಲ್ಲೆ ಪರಲೋಕಕೊಯ್ವ ಸಂಗಮ
ಯಕ್ಷ ಗಂಧರ್ವ ಕಿನ್ನರ ನಾಟ್ಯಸಂಗೀತ
ನಾಟಕಾಭಿನಯ ಎಲ್ಲ ಸೇರಿದ ಭೂತ ||

ಕಥೆ ಮೋಹಕತೆ ದಿರುಸಿನ ಮಾಯೆ
ಭಾಗವತ ಸಂಗೀತ ಗಂಧರ್ವ ಛಾಯೆ
ಗಿರಗಿರನೆ ಗಿರಗಿಟ್ಟಲಿ ಸುತ್ತೆ ಕಣ್ಕತ್ತಲೆ
ದೇವರು ಬಂದಂತೆ ಕುಣಿವರೆ ಮತ್ತಲೆ ||

– ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು,

(Picture source from: https://kn.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%9A%E0%B2%BF%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%B0:FullPagadeYakshagana.jpg)

02. ಕಿನ್ನರ ತನ್ಮಯ ಲೋಕ!
_______________________


ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಅವಿರತ ಕುಣಿದಾ ಸತತ
ಆಯಾಸವಾಗದೆ ಕುಣಿದ್ಹಾಡಿದರದ್ಭುತ
ಕಲೆಯ ಮೇಲಣ ಪ್ರೇಮಾಭಿಮಾನವಿತ್ತ
ಮುಡಿಪಿಟ್ಟ ಭಾವೋದ್ರೇಕ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತ್ತ ||

ಮೂರ್ಕಲೆಗಳ ಸಂಗಮ ನೂರ್ಕಲೆ ಸಮ
ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ದಿರುಸು ಚಿತ್ತಾರಗಳ ಜಮ
ತಲೆಯಿಂದ್ಹಿಡಿದು ಕಾಲ್ತನಕ ಶೃಂಗಾರಕೆ
ತಲೆಗಿಟ್ಟ ಕಿರೀಟ ಚಕ್ರಾಯುಧದ ಸರಕೆ ||

ಅಷ್ಟೊಂದು ಕುಣಿದರು ಬೀಳದ ಶಿರಭಾರ
ಭೂಮಿಯಂತೆ ಸುತ್ತಿದರು ಎದೆಗಟ್ಟಿ ಸರ
ಯಾರಿಗೂ ಹೋಲಿಸಲಾಗದ ಅಪರೂಪ
ತನ್ನಂತಾನೆ ಬೆಳಗ್ಹೊಳೆವಂತೆ ಸ್ವರ್ಣದೀಪ ||

ಈಚೆ ಸಿಂಗಪುರದಲಿ ನಡೆದ ಯಕ್ಷಗಾನ
ನೆನಪಿಸಿತು ಹಳೆ ನೆನಪಿನ ಬೃಂದಾವನ
ಗಣೇಶ ಹಬ್ಬದ ಚಪ್ಪರದಡಿ ಕಿನ್ನರ ಗಾನ
ತುಂಬಿದ ಜನಸಂದಣಿ ನಡುವೆ ಪ್ರಸ್ಥಾನ ||

– ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು

(Picture source from: https://kn.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%9A%E0%B2%BF%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%B0:Demon_Yakshagana.jpg)