00831. ಯಾಣ ..! (ಜೋಡಿ ಕವನ)


00831. ಯಾಣ ..! (ಜೋಡಿ ಕವನ)
_____________________________


(Picture from Internet)

01. ಯಾಣದ ಸುಂದರ ತಾಣದ ವರ್ಣನೆ ಕವಿಗಳ ವರ್ಣನೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಹಿಡಿತಕ್ಕೂ ಮೀರಿದ ಅಸೀಮ ರೂಪಿ. ಕಪ್ಪು ಶಿಲಾ ಸುಂದರಿಯ ನೋಡಲು ಸಾಗಬೇಕಾದ ಪ್ರಯಾಣದ ಹಾದಿಯೆ ಮಧುರವಾದ, ಆಯಾಸೋಲ್ಲಾಸಗಳ ಬೆವರಿನ ತಂಗಾಳಿ. ಆ ಹಾದಿಯನ್ನು ಕ್ರಮಿಸಿ ಕಪ್ಪೆಶ್ವರರ ಬುಡ ತಲಪುವ ಅನುಭವದ ತುಣುಕು ಈ ‘ಯಾಣ ಹತ್ತೋಣ..!’ ಕವನದ ವಸ್ತು.

ಯಾಣ ಹತ್ತೋಣ..!
___________________

ಕಡುಗಪ್ಪು ಸುಂದರಿ ಯಾಣ
ಮುನಿಸಿ ತೋರಿದಳೆ ಕ್ಯಾಣ
ಹಾಡಿ ಹೊಗಳದ ಸಮ್ಮಾನ
ಗೌಣವಾಗದೆ ಕಾಡಿತೆ ಮೌನ ||

ಕಡಿದಾದ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಹಾದಿ
ಪುಡಿ ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣು ತುಳಿಗಾದಿ
ವನದೇವಿ ಹಸಿರು ಬಿಸಿಲೂದಿ
ಜುಳು ನೀರಲೆ ತೊಳೆ ಬೂದಿ ||

ದೈತ್ಯ ಭಸ್ಮಾಸುರ ಕೋಟಲೆ
ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದ ಸಹಿದಾಖಲೆ
ಕೃಷ್ಣವರ್ಣವೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ನಾಟ್ಯವೆ
ನಡೆ ಬೆವರಿಸಿದರು ಲಾಸ್ಯವೆ ||

ಹಾದಿಯುದ್ದಕು ಮಿಂಚಿ ಮರೆ
ಯಾಣ ಸುಂದರಿ ಶಿಖರ ತಲೆ
ಮೈಗೆ ಜುಮ್ಮೆನಿಸಿ ಹತ್ತಿರದಲೆ
ನಿಂತಂತೆ ಕಂಡರು ದೂರಬಾಲೆ ||

ಎದುಸಿರಿಟ್ಟು ಮುಕ್ಕರಿದು ಬಂತೆ
ಎಂಥಾ ಸೃಷ್ಟಿ ಚಮತ್ಕಾರ ಕವಿತೆ
ಬಂಡೆಯೊ ಕಲ್ಲೊ ಶಿಲೆಯೆ ಗೊತ್ತೆ
ಚಂದವಲ್ಲವೆ ಬರಲು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ||

————————————————————————————-
ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು
————————————————————————————-

02. ಯಾಣದ ಬುಡ ತಲುಪಿದ, ದೈವದರ್ಶನ ಮುಗಿಸಿದ ಸಾಹಸ ಬರಿ ಅರ್ಧಕಥೆಯಾದರೆ, ಶಿಖರದ ಮೇಲೇರಿ ಅದನ್ಹತ್ತಿ ನೋಡುವ, ಅಲ್ಲಿನ ಹೃನ್ಮನೋಹಾರಿಕ ದೃಶ್ಯ ವೈಭವದಲ್ಲಿ ಕಳುವಾಗುವ ಅನುಭೂತಿಯೆ ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ತರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು. ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನಲೆಯ ಭಸ್ಮಾಸುರನ ಕಥೆಯೊಂದಿಗೆ ತಾಳಮೇಳೈಸಿದ ಯಾಣ ಒಂದು ವಿಧದಲ್ಲಿ ಲೌಕಿಕ, ಅಲೌಕಿಕ, ಪ್ರಾಕೃತಿಕ, ದೈವಿಕ, ವಿಸ್ಮಯಕಾರಕಾದಿ ತರದ ಇನ್ನು ಹಲವು ಭಾವಗಳ ಸಂಗಮವೆನಿಸಿ ಅನುಭವ, ಅನುಭಾವವಾಗಿ, ಅನುಭೂತಿಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ದಾಟಿ ಅನಂತತೆಯ ಅನನ್ಯತೆಯತ್ತ ಮನವನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಸೋಜಿಗವೆನಿಸುವ ಪರಿಮಾಣವನ್ನು ಪದಗಳ ಶಕ್ತಿ ಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹಿಡಿವ ತಾಕಲಾಟ ಈ ‘ಯಾಣ ಶಿಖರ ತಾಣ…!’ ಕವನದ್ದು.

ಯಾಣ ಶಿಖರ ತಾಣ…!
__________________________

ಭಕ್ತಿ ದೇಗುಲ ಕಥೆ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಾತೆ
ಮೋಹಿನಿ ಪ್ರೇಮ ಭಸ್ಮಾಸುರ ಕಥೆ
ಶಿವನನುಳಿಸಲು ನಾಟ್ಯಿಸಿದ ಗೀತೆ
ಯಾಣತಾಣಕಥೆ ಹರಿದುಬಂತಂತೆ ||

ಶಿಖರ ಶಿಶಿರಗಳೊ ಯಾರ ನೆರಳೊ
ಕಪ್ಪು ಹೆಪ್ಪಾದ ನಾರಿ ಮುಂಗುರುಳೊ
ರಕ್ಕಸನ ಕಟ್ಟಿಡಿದ ದೇಹ ಮೊಗ್ಗಲೊ
ಸುಟ್ಟಳಿದುಳಿದ ಮೂಳೆಯ ಮಡಿಲೊ ||

ಹತ್ತಲಪ್ಪುತ ಕಲ್ಲು ಗಡಗಡಿಸಿ ಕಾಲು
ಮೇಲೇರಿದಂತೆಲ್ಲ ಜುಂ ಅನಿಸಿ ದಿಗಿಲು
ಜೀವ ಕೈಯೊಳಿಟ್ಟು ಮುನ್ನುಗ್ಗಿ ಸಾಗಿರಲು
ಕಂಡೆಬಿಟ್ಟಿತೆ ಕೊನೆ ಮೇಲೆ ಬರಿಮುಗಿಲು ||

ಆಡಿದ ಜಲಕ್ರೀಡೆ ಬೀಸೊ ಬಿರು ತಂಗಾಳಿ
ಧನ್ಯ ಮೈಮನ ತುಂಬಿಸಿ ಹಿತದಿ ಕಚಗುಳಿ
ಸಾರ್ಥಕತೆ ಭಾವವುದಿಸಿ ಮನಪೂರ ಮೌನ
ಇನ್ನಾದರು ಬಿಟ್ಟೋದಳೆ ಕ್ಯಾಣ ನನ್ನ ಯಾಣ ||

ಒಮ್ಮೆಯಾದರು ಬದುಕಲಿ ನೋಡಿಬಿಡು ಯಾಣ
ಯಾವ ಸಾಧನೆಯೂ ಈ ಕಪ್ಪದ ಮುಂದೆ ಗೌಣ
ಬಾಳಿನ ಯಾನವೆ ಅದ್ಬುತ ಹತ್ತಿದಂತೆ ಪಯಣ
ಜಯಿಸಿದ ಮೇಲರಿವೆ ಅಂಜದೆ ಮುರಿವೆ ಮರಣ ||

————————————————————————–
ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು
————————————————————————–

00821. ಕಪಿಲೆಯ ತಟದಲಿ – 01


00821. ಕಪಿಲೆಯ ತಟದಲಿ
_________________________

ನಂಜುಂಡೇಶ್ವರನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಹರಿವ ನದಿ ಕಪಿಲೆ ಪ್ರತಿ ಬಾರಿಯೂ ಮಳೆಗಾಲದ ಉತ್ಕರ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಬಂದು ದೇಗುಲದ ಬಾಗಿಲ ಸ್ಪರ್ಷಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಹೋಗುವಳೆಂದು ನಂಬಿಕೆ. ಹಾಗೆಯೆ ಹರಕೆ ಹೊತ್ತು , ಮುಡಿ ಕೊಟ್ಟು, ಮುಡಿಪು ಕಟ್ಟಿ ಸಾಲ ತೀರಿಸಿ ಹೋಗ ಬಂದ ಭಕ್ತಾದಿಗಳ ಹೊಳೆ ತಟದಿ ಮೀಯುವ ದೃಶ್ಯ ಸರ್ವೆ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಇದರ ಕಂಡಂತೆ ಕಾಣುವ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಕೊಡುವ ಯತ್ನ ಈ ಕವನದ್ದು.

ಕಪಿಲೆಯ ತಟದಲಿ – 01
_________________________


ಕಪಿಲೆ ಹರಿದ ಹಾದಿಯಲಿ
ಅಳಿಸಿ ಹೋಗಿವೆ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು
ಮರುಕಳಿಸಿದಲೆ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ
ಹಸಿರಾಗಿವೆ ಕುಣಿಗೆಜ್ಜೆಗಳು ||

ತಟದಿ ಮುಳುಗೇಳು ಸ್ನಾನ
ಪಾಪ ತೊಳೆದೊರೆಸಲಜ್ಞಾನ
ದಡದುದ್ದಕು ಭಕ್ತಿಗೆ ಹರಡೆ
ಮುಡಿಕೊಟ್ಟ ತಲೆ ಬುರುಡೆ ||

ಕಾಶಿಗ್ಹೋಗದಿರುವೆ ದಕ್ಷಿಣ
ಮಳೆಗಾಲವಂತೆ ದಾರುಣ
ಕೊಚ್ಚಿ ಕೋಡಂಗಿಗಳ ಪರ್ಣ
ತುಂಬ್ಹರಿವ ಕಪಿಲ ಕಾರಣ ||

ನಂಬಿಕೆಗಳಿಗ್ಹೇಳು ತೆವಲು
ನದಿಯಾದಂತೇರಿ ಕವಲು
ತುಂಬಿದಾಗೆಲ್ಲ ನದಿ ಕಪಿಲೆ
ದೇಗುಲ ಬಾಗಿಲ ತೊಳೆವಳೆ ||

ಮುಟ್ಟಿನಮಿಸಿದಳೊಬಿಟ್ಟಳೊ
ನಂಜುಂಡನ ಕಾಲ್ಸವರಿಟ್ಟಳೊ
ಅಂತೂ ಹಿಂದಿರುಗಿ ದಡದಡಿ
ತೆರೆದಿಟ್ಟು ರಸ್ತೆಛತ್ರದ ನಾಡಿ ||

—————————————————————-
ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು
—————————————————————-

(Picture source- http://economictimes.indiatimes.com/indias-major-natural-calamities-in-last-10-years/the-submerged-temple-of-town-nanjangud/slideshow/5323932.cms)

00814. ಸುರಕ್ಷಿತ ತಾಣ ಚಂಡೀಕೇರಿ..


00814. ಸುರಕ್ಷಿತ ತಾಣ ಚಂಡೀಕೇರಿ..
__________________________________

ಕಳ್ಳ ಕೊರಮ ಕಾಕರೆಲ್ಲ ವಾಸಿಸುವ ಮೊಹಲ್ಲೆಯೊಂದರಲ್ಲೆ ವಾಸಿಸುವ ಕವಿ, ಅದೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಶಸ್ತ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಜಾಗ, ಯಾಕೆಂದರೆ ತನ್ನ ಮನೆಯ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ಕಳ್ಳನೂ ಸಂಭಾವಿತನಾದ ಕಾರಣ, ತನ್ನ ಹಿತ್ತಲಲ್ಲೆ ಕಸುಬಿಗಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ – ಎಂದೆಲ್ಲ ಕಾರಣ ಜೋಡಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗುವ ಕವನ.

ಕಳ್ಳ ಕಾಕರ ಭೀತಿ ಯಾರಿಗೆ ತಾನೇ ಇಲ್ಲಾ? ಎಲ್ಲರ ಮನೆಗಳಲ್ಲೂ ಅಂತದೊಂದು ಕಥೆ ಎಂದಾದರೊಮ್ಮೆ ನಡೆದಿರುವುದು ಅಸಾಧ್ಯತೆಯೇನಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಯಾವ ಜಾಗ ಸುರಕ್ಷಿತ? ಯಾವ ಮೊಹಲ್ಲಾ ಕ್ಷೇಮಕರ ? ಎಂದೆಲ್ಲ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಮನೆ ಮಾಡುವುದು ನಮ್ಮ ಸಹಜ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ – ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಹುಡುಕುವ ಜಾಗದ ಮೌಲ್ಯ, ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದಾದರೂ. 

ಇಂತಿದ್ದು ಇಲ್ಲೊಂದು ವಿಭಿನ್ನ ಉಪಾಯ, ಅನುಭವವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಹುನ್ನಾರ ಈ ಕವನದ್ದು. ತೀರಾ ಹೆಚ್ಚು ತಲೆಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ, ತೀರಾ ದುಂದು ವೆಚ್ಚಕ್ಕಿಳಿಯದೆ ಕಳ್ಳ ಕಾಕರ ಭೀತಿಯಿರದೆ ಬದುಕುವ ಬೇರೆ ದಾರಿಗಳಿವೆಯೇ ? ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಸಿಗುವ ಉತ್ತರ – ಅದೇ ಕಳ್ಳ ಕೊರಮರು ಬದುಕುವ ಕೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸಿದರೆ ? ಎನ್ನುವುದು. ತನ್ನ ಏರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕಳ್ಳನು ಮರ್ಯಾದಸ್ತನಾದ ಕಾರಣ ತನ್ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಕೈ ಚಾಲಕ ತೋರಿಸಲು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ; ಆ ಕಾರಣ ಅಂತಹ ಕೇರಿಯೇ ಸೂಕ್ತ ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಕೆಳಗಿನ ಈ ಸರಳ ಕವನದ ಲಹರಿ..

ಸುರಕ್ಷಿತ ತಾಣ ಚಂಡೀಕೇರಿ..
______________________________

ಚಂಡೀಕೇರೀ ತುಂಬಾ ಸೇಫು
ಕಳ್ಳರದೆಲ್ಲ ಇಲ್ಲೇನೆ ಕ್ಯಾಂಪು
ಇದು ನಮ್ಮೂರ ಸಿಂಗಾಪೂರ
ಕದ ತೆರೆದಿಟ್ಟೂ ಬರದ ಚೋರ !  ||

ಕಳ್ಳರಿಗೂ ಲೇಸು ವೃತ್ತಿಧರ್ಮ
ಹಿತ್ತಲಲೆ ಕದಿಯುವುದಧರ್ಮ
ಬೆಳಗೆದ್ದರೆ ನೋಡುವ ಮುಖ
ಮಾನ-ಧನ ಕಳ್ಳನೆ ಕಕಮಕ ! ||

ಮರ್ಯಾದೆಗೆ ಹೆದರುವ ಕಳ್ಳ
ಪರರ ಬೇಲಿ ಹುಡುಕುವ ಮಳ್ಳ
ಮನೆ ಹಿಂದ್ಮುಂದೆ ಸಂಭಾವಿತ
ಹೆಸರು ಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದವನೀತ ||

ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ಬಲು ಪ್ರಭಾವಿತ
ಇರದಿದ್ದರೂ ಕೆಳಗೆ ನೋಡುತ
ನಾಚಿದ ಲಲನೆಯಂತೆ ಸತತ
ಮನೆ ಒಳ ಹೊರ ಓಡಾಡುತ ||

ಮನೆಯಲೆ ಕಳ್ಳ ಬಲು ಮಳ್ಳ
ಹೆದರಿಕೆಯ ಮನಸೆ ಹುಳ್ಳ
ಕಳ್ಳನೆ ಮನೆ ಕಾವಲಿನ ಶಿಷ್ಯ
ಆದರೂ ಹಾಕಿಕೊ ಬೀಗ ಅವಶ್ಯ ||

——————————————————————-
ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು
——————————————————————-

(Picture source : http://tx.english-ch.com/teacher/mar/home/the-thief-in-the-neighborhood/)

00812. ಬದಲಾಗಿ ಕಾಲ ದೇಶ ಜನ..


00812. ಬದಲಾಗಿ ಕಾಲ ದೇಶ ಜನ..
___________________________


ಏರುವ ಬೆಲೆ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೆ ಮುಗ್ಗುರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ತರದ ಜನಗಳೆಲ್ಲರ ಬದುಕಲ್ಲಿ ಉಂಟುಮಾಡುವ ತಳಮಳ, ಕಳವಳಗಳ ಕೆಲವು ತುಣುಕು ಈ ಪದ್ಯ. ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಬರೆದಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಈಗಲೂ ಪ್ರಸ್ತುತ ಅನಿಸಿತು.

ನನಗನಿಸುವುದು – ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬೆಲೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಿಂತ ಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ, ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚುವುದು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ( ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಂಬಳಗಳ ದರ ಹೆಚ್ಚುವೆ ಮುಲಕ) . ಆದರೆ ಬೆಲೆಗಳ ಹೆಚ್ಚಳ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಏಕರೂಪಿಯಾಗಿ, ಒಂದೇ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದರು ಸಂಬಳ , ಸವಲತ್ತುಗಳ ಮಟ್ಟದ ಏರಿಕೆ ಎಲ್ಲರದು ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇನ್ನು ನಿಯಮಿತ ನೌಕರಿಯಿಲ್ಲದ ಜನರ ಮಾತಂತೂ ಹೇಳುವ ಹಾಗೆಯೇ ಇಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯೆನ್ನುವುದು ಸದಾ ಕಾಣುವ, ಕಾಡುವ ಅಂಶ. ಅದು ಕಾಣಿಸಿದರು ಕಾಡಿಸದ ಮಟ್ಟ ಮುಟ್ಟುವುದು ‘ಪ್ರಗತಿ’. ಭಾರತದಂತಹ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಆ ಮಟ್ಟ ಮುಟ್ಟಲು ಕ್ರಮಿಸಬೇಕಾದ ದೂರ, ಸಾಗಬೇಕಾದ ಹಾದಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶ್ರಮ ಅಗಾಧ. ಆ ಗಳಿಕೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೇನೋ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಬಿಹೀತಿ ಸದಾ ಜತೆಯಲ್ಲಿರುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ.

ಅದೆಲ್ಲ ಒತ್ತಟ್ಟಿಗಿಟ್ಟು ಬರಿ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ಬಿಸಿಯನ್ನೆ ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಬರೆದ ಹಳೆಯ ಕವನ ಇಲ್ಲಿದೆ ನೋಡಿ.

ಬದಲಾಗಿ ಕಾಲ ದೇಶ ಜನ..
____________________________

ನಾವ್ತಿನ್ನುವ ಅನ್ನ, ಆಗುತಿದೆ ಚಿನ್ನ
ಕೆಜಿ ನಲವತ್ತೈದು, ತಿನ್ನುವುದು ಏನನ್ನ
ಹಣ್ಣು ತರಕಾರಿ ಸಿಹಿ, ತಿಂಡಿ ತಿನ್ನೆ ದರ ಕಹಿ
ಬೆಲೆ ಕೇಳೆ ಧರಾಶಾಹಿ, ತಲೆ ಗಿರಗಿರ ತಿರುಹಿ ||

ಓಡಾಡುವ ಬಸ್ಸು, ವೇಗವೆ ಬುಸುಬುಸು
ಏದುಸಿರು ಕೆಮ್ಮಿದರು, ದಮ್ಮಿಗು ಕಾಸು ತೆರು
ಟ್ರಾಫಿಕ್ಕ ಸಾಲು ಸಾಲ, ಕಾದೆ ತೀರಿಸುವ ಕಾಲ
ಬರುವುದ್ಯಾವಾಗ ಭಲಾ, ಸುಯ್ದಾಡೆ ಬಲ ಜಾಲ ||

ಐನೂರರ ನೋಟು ಗತ್ತು, ಐದತ್ತು ಪೈಸೆ ಕಿಮ್ಮತ್ತು
ಬರದು ಒಂದೂ ಸುತ್ತು, ಕಟ್ಟುಗಳೆ ಖಾಲಿ ಮತ್ತು
ದೇವರ ಪೂಜೆಗೂ ಸುಸ್ತು, ದೇವತೆಗಳು ತುಟ್ಟಿ ಬಾಬ್ತು
ಹರಕೆ ಹೋಮಕು ತುರ್ತು, ಐನೂರು ಸಾವಿರದ ಚಾರ್ಟು ||

ಬಟ್ಟೆ ಬರೆ ಕೊಳ್ಳೊ ಹೊರೆ, ಮಕ್ಕಳ ಚಿಂದಿಗು ಐನೂರೆ
ರೆಡಿಮೇಡು ಬ್ರಾಂಡು ಬೇರೆ, ಕೊಡಲೆಲ್ಲಾ ವೆಚ್ಚ ಗ್ರಾಹಕರೆ
ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳ ಸರಿ ಸಂತೆ, ಗಟ್ಟಿಯಿರದಿದ್ದರು ಕಾಸಂತೆ
ಕಿತ್ತೋಗುವುದೆಂಬ ಚಿಂತೆ, ವಾರ ತಿಂಗಳಿಗೊಂದರಂತೆ ||

ಬಂಗಾರದ ಬೆಲೆ ಬವಣೆ, ಏರುತಲೆ ಇರೊ ಹಸೆಮಣೆ
ಏರೋ ಸಂಬಳ ಜಿಗಣೆ, ಸಾಲದು ಹೊಸಕಲು ತಿಗಣೆ
ತಲೆ ಬಾಲವೆಲ್ಲ ಚಿಂತೆ ಚಿತೆ, ತರ ಏನಾದರು ಇರುವಂತೆ
ಬದುಕು ಹೇಗಪ್ಪ ಅನಿಸಿತೆ, ಭವಿಷ್ಯವೆ ಗುದ್ದಿ ಕುಕ್ಕರಿಸಿತೆ ||

—————————————————————————-
ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು
—————————————————————————-

(Picture source: http://www.insurancejournal.com/news/international/2015/07/02/373959.htm)

00809. ಹಳ್ಳಿ ಮನೆಗಳ ಬೀದಿ (02)


00809. ಹಳ್ಳಿ ಮನೆಗಳ ಬೀದಿ (02)
____________________________

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಸಾಧಾರಣ ಹಳ್ಳಿಜೀವನದೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ರೀತಿಯ ಸಂಬಂಧ ಇದ್ದೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಜೋಡಿ ಕವನದಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಿಯ ಚಿತ್ರಣ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಬರುತ್ತದೆ.

ಪಕ್ಕಾ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿರದ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಕವಿ ಊರಿನ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲಿನಿಂದ ಮನೆಗಳಾರಂಭವಾಗುವ ಬೀದಿಯತನಕದ ಉದ್ದದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಆ ಮಬ್ಬುಗತ್ತಲಲಿ ಅವನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದುದ್ದೆಲ್ಲರ ಚಿತ್ರಣ ಮನದಲ್ಲಿ ಕವನವಾಗತೊಡಗುತ್ತದೆ (ಹಳ್ಳಿಯೂರಿನ ಹಾದಿ)

ಹಾಗೆ ಆ ದಾರಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಊರಿನ ಮುಂಚೂಣಿ ತಲುಪಿದಾಗ ಕಾಣ ಬರುವ ದೃಶ್ಯಣದ ಚಿತ್ರಣ ಎರಡನೆ ಕವನವಾಗುತ್ತದೆ (ಹಳ್ಳಿ ಮನೆಗಳ ಬೀದಿ)

ಈ ಎರಡು ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲೂ ಬೇಡೆಂದರೂ ಬಿಡದ ಹಳತು ಹೊಸತಿನ ಹೋಲಿಕೆ, ಬದಲಾವಣೆಯ ಗಾಳಿಯ ಧಾಳಿ ಕವನದ ಹಂದರದಲ್ಲಿ ನುಸುಳಿ ಹಳ್ಳಿಯ ಪೂರ್ವ-ಪ್ರಸ್ತುತದ ದಟ್ಟ ಚಿತ್ರಣ ಕಟ್ಟಿಕೊಡಲೆತ್ನಿಸುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ಸಾರ.

ಹಳ್ಳಿ ಮನೆಗಳ ಬೀದಿ (02)
_____________________________________________
(ನಾಡ್ಹೆಂಚಿನ ಮಾಡಿನ ಆ ಕಾಲದ ತೊಟ್ಟಿ ಮನೆ)


ಇಷ್ಟುದ್ದ ಹಾದಿ ತುಂಬ ಹಳ್ಳಿ ಮನೆಗಳ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ
ಶಿಸ್ತಾಗಿ ನಿಂತ ಸಿಪಾಯ್ತರ ಚಂದ ಜಗುಲಿ ಕಟ್ಟೆ ಕಂಬ
ಮನೆಯೊರ ಬದಿಗೆ ಮೂಕಿ ನೊಗದೆತ್ತಿನ ಗಾಡಿ ಸೊಗ
ಕಾಲ್ಮಡಿಸಿ ಕೂತು ಮೆಲುಕಿ ಹುಲ್ಮೇವ ಎತ್ತಣದ ಜಗ ||

ಕಂಬದ ಪಕ್ಕ ಜಗುಲಿ ಆರಾಮದ ಸಂಜೆಗೆ ಖೋಲಿ
ಆಳು ಮಕ್ಕಳ ಅತಿಥಿ ಆಗಂತುಕರ ಆರೈಕೆಗೆ ಚಾಳಿ
ನಡು ಮೆಟ್ಟಲು ಕತ್ತರಿಸಿ ಮೇಲೇರಿಸೆ ಮುಂಬಾಗಿಲು
ಕೆತ್ತನೆ ವೈಭವ ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟ ಹಳ್ಳಿಯವರಂತೆ ಡೌಲು ||

ಹೆದ್ದ್ವಾರ ತೆರೆಯೆ ಹಜಾರವೆ ಕಂಬಗಳ ಪರಿಪರಿಯೆ
ಕೊಠಡಿ ಖೋಲಿ ಉಗ್ರಾಣ ದೇವರ ಅಡಿಗೆ ಮನೆಯೆ
ಅವಿತಂತೆ ಕಂಡರೆಲ್ಲವು ಕತ್ತಲೆ ನಡುವ್ಹೇಗೆ ಬೆಳಕಲೆ
ಮೇಲಿಂದ ಸುರಿದಿರೆ ತೆರೆದ ನಡು ತೊಟ್ಟಿ ಬಯಲೆ ||

ನಾಡ್ಹೆಂಚ ನಾಲ್ಕುಮೂಲೆ ಜಾರಿದಂತೆ ಒಳ ಬಯಲೆ
ನೇರ ಬೆಳಕು ಬಿಸಿಲಿನ ಜಾರುಮಣೆ ಕಾಲದ ಕೋಲೆ
ಮಾತ್ಹರಟೆ ಕೂರಲು ಸಂಜೆ ಕಾಲಿಳಿ ಬಿಟ್ಟು ಕೂತನೆ
ಮಳೆ ಸುರಿವಾಗ ಮನೆಯೊಳ ಮನಕೇಕೆ ಯಾತನೆ ||

ಎಷ್ಟು ಹಗಲು ಸಂಜೆ ರಾತ್ರಿಗಳ ಮಧುರ ಯಾತನೆ
ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ ಮಳೆ ಬಂದ ಹೊತ್ತಿನಲಿ ಬವಣೆ
ಕಂಬಕೊರಗಿ ಕೂತು ದಿಟ್ಟಿಸುತ ಬಿರುಸ ಮಳೆಸದ್ದು
ಸ್ವೈರ ವಿಹಾರದಿ ಹಾರಿದ ಮನ ಮೀರಿದ ಸರಹದ್ದು ||

ಭಾವವುಟ್ಟಿತೆ ಮನಕೆ ಮಳೆಯಿಂದ ಮಳೆಯಾಯ್ತೆ
ಬಿಡಿಸಿಟ್ಟ ಮನ ಪದರ ಚದರ ಚದರ ತೊಳೆಯಾಯ್ತೆ
ವಯಸ ನೆಲೆ ನಡುಗಟ್ಟು ಮೀರಿ ಮನವೆಳೆಯಾಯ್ತೆ
ಎಲ್ಲಕು ಮೂಲದಿ ಹಳ್ಳಿ ಮನೆ ಬದುಕು ಬೆಳೆಯಾಯ್ತೆ ||

——————————————————————
ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು
——————————————————————

Picture source : https://www.flickr.com/photos/boo_pix/44383833

00808. ಹಳ್ಳಿಯೂರಿನ ಹಾದಿ (01)


00808. ಹಳ್ಳಿಯೂರಿನ ಹಾದಿ (01)
____________________________

(Picture source: https://en.m.wikipedia.org/wiki/File:Chinawal-Savkheda_road_13.jpg)

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಸಾಧಾರಣ ಹಳ್ಳಿಜೀವನದೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ರೀತಿಯ ಸಂಬಂಧ ಇದ್ದೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಜೋಡಿ ಕವನದಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಿಯ ಚಿತ್ರಣ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಬರುತ್ತದೆ.

ಪಕ್ಕಾ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿರದ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಕವಿ ಊರಿನ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲಿನಿಂದ ಮನೆಗಳಾರಂಭವಾಗುವ ಬೀದಿಯತನಕದ ಉದ್ದದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಆ ಮಬ್ಬುಗತ್ತಲಲಿ ಅವನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದುದ್ದೆಲ್ಲರ ಚಿತ್ರಣ ಮನದಲ್ಲಿ ಕವನವಾಗತೊಡಗುತ್ತದೆ (ಹಳ್ಳಿಯೂರಿನ ಹಾದಿ)

ಹಾಗೆ ಆ ದಾರಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಊರಿನ ಮುಂಚೂಣಿ ತಲುಪಿದಾಗ ಕಾಣ ಬರುವ ದೃಶ್ಯಣದ ಚಿತ್ರಣ ಎರಡನೆ ಕವನವಾಗುತ್ತದೆ(ಹಳ್ಳಿ ಮನೆಗಳ ಬೀದಿ)

ಈ ಎರಡು ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲೂ ಬೇಡೆಂದರೂ ಬಿಡದ ಹಳತು ಹೊಸತಿನ ಹೋಲಿಕೆ, ಬದಲಾವಣೆಯ ಗಾಳಿಯ ಧಾಳಿ ಕವನದ ಹಂದರದಲ್ಲಿ ನುಸುಳಿ ಹಳ್ಳಿಯ ಪೂರ್ವ-ಪ್ರಸ್ತುತದ ದಟ್ಟ ಚಿತ್ರಣ ಕಟ್ಟಿಕೊಡಲೆತ್ನಿಸುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ಸಾರ.

ಹಳ್ಳಿಯೂರಿನ ಹಾದಿ (01)
_________________________

ತಾತಗಳ ತಾಕೀತು ಸ್ವಲ್ಪ ಇನ್ನು ಇರಬೇಕಿತ್ತು
ತಾರಸಿ ಕಾಂಕ್ರೀಟುಗಳ ಮಳೆ ಬರುವ ಹೊತ್ತು
ಅಷ್ಟಿಷ್ಟು ಹಳೆ ಬೇರು ಹೊಸ ಚಿಗುರು ಪ್ರೇರಣೆ
ನೆನಪಾಗಿ ಆ ಕಾಲದ್ಹಳೆ ತಂಪು ತೊಟ್ಟಿ ಮನೆ ||

ರಜದ ದಿನಗಳ ಹೆಗಲು ಹಳ್ಳಿ ಕಡೆ ತೂಗಲು
ತಪ್ಪಿಸದಪ್ಪುತ ಊರಿಗ್ಹೊರಟರೆ ಬರಿ ಬಗಲು
ಊರಲಿ ತುಂಬಾ ನೆಂಟರು ಗಿಂಟರು ಸವಾಲು
ಯಾರಲ್ಲುಳಿಯು-ಕಳೆಯುವುದು ಹಗಲಿರುಳು ||

ಹಳ್ಳಿ ಮನೆ ಚಿತ್ರಣ ಮನ ಧುತ್ತೆಂದು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಣ
ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಊರೆ ಮೈಲು ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲಿಂದ್ಹೊರಗಣ
ಹರದಾರಿ ನಡೆಯುವ ಕಚ್ಚಾ ರಸ್ತೆಗೆ ಸಂಚರಣ
ಕಿಬ್ಬೆ ಕಾಲುವೆ ಹೊಲ ಗದ್ದೆ ಹಸಿರು ನಡುವಣ ||

ರಾತ್ರಿಗೊಂದು ಬಸ್ಸು ಬಿಟ್ಟರೆ ನಡೆದೆ ಸರಸರದಿ
ಸವೆಸಿದರೆ ಹಾದಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವಳಾ ಹೆಬ್ಬೀದಿ
ಸಾಲು ಬಾಗೆ ಮರದ ವಿಶಾಲ ಛತ್ರಿಯ ಭೋಧಿ
ನಟ್ಟ ನಡು ಹಗಲು ನೆರಳ್ಹೊತ್ತ ಭಾವ ಸಮಾಧಿ ||

ಈ ರಾಜಮಾರ್ಗವ ಕ್ರಮಿಸೆ ಶುರು ಮನೆ ಸಾಲು
ದ್ವಾರಪಾಲಕರಂತೆ ಮುಂದಿನ ಮನೆಗಳ ತಾರು
ಬಂದು ಹಾದು ಹೋದವರ ಒಳಹೊರಹರಿ ಲೆಕ್ಕ
ಇಟ್ಟು ಆಕಾಶವಾಣಿಯಂತೆ ಪಸರಿಸುವಾ ಗಣಕ ||

ನೇರ ಹಾದರೆ ಕೊನೆ ತನಕ ಅಗ್ರಹಾರ ಬೀದಿ ಪಕ್ಕ
ಜಾತ್ರೆಯಿಂದ್ಹಿಡಿದು ಶಾಲೆ ದೇಗುಲಗಳಿಗೆ ಸರಿ ಲೆಕ್ಕ
ಪಡ್ಡೆ ಹುಡುಗರ ಅಡ್ಡೆ ಕಾಫಿ ತಿಂಡಿ ಭವನಕೆ ಬೊಡ್ಡೆ
ಸೋಮಾರಿ ಕಟ್ಟೆ ಟೈಮ್ಪಾಸಿನ ಲೊಟ್ಟೆ ಕ್ಲಬ್ಬಿಗು ಸಡ್ಡೆ ||

——————————————————————-
ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು
——————————————————————-

00788. ಕುಂಭಕರ್ಣ ವೈಭವ


00788. ಕುಂಭಕರ್ಣ ವೈಭವ
_________________________________

ಬೆಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಎಬ್ಬಿಸಿ, ಸಿದ್ದ ಮಾಡಿಸಿ, ತಿಂಡಿ ತಿನಿಸಿ ಶಾಲೆಗೆ ದಬ್ಬುವ ತನಕ ಮಕ್ಕಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಟ, ತೊಂದರೆ ಅನುಭವಿಸುವವರು – ಅಪ್ಪ, ಅಮ್ಮಗಳು. ಅದರಲ್ಲೂ ಕೆಲವು ಕುಂಭಕರ್ಣರನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸುವ ತನಕದ ಪಾಡು, ದೇವರಿಗೆ ಪ್ರೀತಿ; ಅಂತಹ ಒಂದು ದೈನಂದಿನ ಯತ್ನದ ವರ್ಣನೆ – ಈ ಕವನ.
ನಮ್ಮನೆ ರಾಮಾಯಣವು ಸಹ, ಬಹಳ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ
ಮಗರಾಯ ಕುಂಭಕರ್ಣನೊಂದಿಗೆ, ದಿನನಿತ್ಯ ಯುದ್ಧ
ರಣರಂಗಕೆ ಕಳಿಸಲವನ, ನಿದ್ದೆಯೆಬ್ಬಿಸೆ ಘನ ಘೋರ
ಶಾಲೇಲಿ ಕಲಿಯಲವನಿಗೆ, ಪಾಪ ವೇದನೆ ಅಪಾರ ||

ರಾತ್ರಿ ಮಲಗೆಂದರು ಬೇಗ, ಪವಡಿಸದ ಸುಕುವರ
ಬಿಸಿನೀರ ಹನಿ ಸಿಂಪಡಿಕೆ, ಆರಂಭ ಎಬ್ಬಿಸೆ ಪ್ರವರ
ಆತ್ಮ ರಕ್ಷಣೆಗೆಂದು ಕೂತ, ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಸರಿ ದೂರ
ಮಳೆ ಸಿಂಚನ ತೊಡೆಯಲು, ಟರ್ಕಿ ಟವೆಲ್ಲಿನ ಚಾರ ||

ಬಿಸಿ ಕಾಫಿ ಲೋಟ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಆಡುವಾಟ
ಚುರುಗುಟ್ಟಿಸುವ ಬಿಸಿ, ಮೈಕೈಗೆ ಸರಿ ನೇವರಿಸಾಟ
ನಿದ್ದೆಗಣ್ಣಲೇ ಸೊರ ಸೊರ, ಇಳಿದರೂ ಬಿಸಿ ಕಾಫಿ
ಮುದುರಿ ಮೆತ್ತೆಗೆ ಮತ್ತೆ, ಒರಗಿಬಿಡುವನಾ ಪಾಪಿ ||

ಅಂಗಮರ್ದನ ಸೇವೆ ರಮಿಸೆ, ಹಿತ ಕೈ ಕಾಲ್ನೋವೆ
ತಲೆಯಿಂದುಂಗುಷ್ಟತನಕ, ನಡೆವ ಅವಿರತ ಸೇವೆ
ಎಚ್ಚರಾಗುವ ಬದಲು, ಬೆಚ್ಚಗಾಗಿಸಿ ಮರ್ದನ ತಾಡ
ಹಾಯಾದ ಸುಖ ನಿದ್ದೆ, ಮತ್ತೋಡುವ ಪರಿ ನೋಡ ||

ಎಡಬಲ ಎಳೆತ ಗುದ್ದು, ಮುದ್ದಾಡಿಸಿ ಒದ್ದಾಡಿಸುತ
ಕಲ್ಲು ಕೊರಡಂತೆ ಬಿದ್ದಿರಲು, ಜತೆ ಬೈಗುಳ ಬಿಗಿತ
ಕಿವಿ ಗುರುಗುಟ್ಟುವ ಗಾತ್ರದೆ, ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಸಂಗೀತ
ಎದ್ದು ಕೂತರು ಚಾದರ, ಹೊದ್ದು ಒರಗಿ ಕೂತ ತಾತ ||

ಹೊದ್ದ ಚಾದರ ಕಿತ್ತೆಸೆದು, ಫಂಖವೋಡಿಸುತ ಕಾಟ
ಬೆರಳಲೇ ಹೊಟ್ಟೆ ಮೇಲಾನೆ, ರಥ ಕುದುರೆ ಓಡಾಟ
ಕಚಗುಳಿಸಿ ಕೆರಳಿಸಿ, ದೂರ್ವಾಸನವತಾರದ ಒರಟ
ಕಣ್ಣುಮುಚ್ಚಾಲೆ ಅರಚಿ ಪರಚಿ, ಪರಸ್ಪರರ ಜೂಟಾಟ ||

ಶತ ಸಾಹಸ ಮಾಡಿಸೆದ್ದರು, ಸರಿ ಮುಗಿಯದ ಕಥೆ
ಕಥೆ ಹೇಳಬೇಕೆಂದು ಪಟ್ಟು, ಹಿಡಿದು ಕೂತವನ ವ್ಯಥೆ
ಹೊಸ ಹೊಸತ ಕಲ್ಪನೆ, ಕಥೆ ದಿನ ಹುಟ್ಟಿಸಬೇಕಂತೆ
ಕಡೆಗೂ ಬಚ್ಚಲಿಗೆ, ಎಳೆದೊಯ್ಯುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಉಸ್ಸಂತೆ ||

ಶಾಲೆಗೆ ಸಂಕಟ ಹೊರಡಲು, ಕಪಟ ಎಲ್ಲ ನಾಟಕ
ಹೊಟ್ಟೆ ನೋವಿಂದಿಡಿದು, ನೆಗಡಿ ಶೀತಗಳಾ ಜಾತಕ
ಸಜ್ಜಾಗಿಸಲು ಯೋಧ, ಕುಂಭಕರ್ಣ ಹರ ಸಾಹಸ
ಮರುದಿನ ಪುನರಾವರ್ತನೆ, ಸಹನೆ ತಾಳ್ಮೆ ಪರೀಕ್ಷ ||

——————————————————————-
ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು
——————————————————————-
(Picture source : http://www.youtube.com)

00731. ಯಕ್ಷಗಾನ – ಕಿನ್ನರ ಲೋಕ


00731. ಯಕ್ಷಗಾನ – ಕಿನ್ನರ ಲೋಕ
_________________________________


(Picture source: https://kn.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%9A%E0%B2%BF%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%B0:Yakshagana1.jpg)

ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಅಮೋಘ ಕಲಾಪ್ರಕಾರಗಳಲೊಂದಾದ ಯಕ್ಷಗಾನ, ಒಂದರಲ್ಲೆ ಹಲವು ಕಲೆಗಳು ಸಮ್ಮಿಳಿತವಾದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಲೆ. ಹೆಸರಲ್ಲೆ ಯಕ್ಷ ಲೋಕದ ಗಾನ, ನಾಟ್ಯ, ದೃಶ್ಯಗಳನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬರುವ ಈ ಕಿನ್ನರ ಲೋಕ, ಸ್ವತಃ ಕಣ್ಣೆದುರೆ ನೋಡಿದಾಗ ಹುಟ್ಟು ಹಾಕುವ ರೋಮಾಂಚನ ಮಾತಿನಲ್ಹಿಡಿಯದಸದಳ. ಆ ದಿರುಸು, ನಾಟ್ಯ ವೈಭವ, ದೃಶ್ಯ ಕಾವ್ಯತೆ, ಗಾನ ಮಾಧುರ್ಯ, ತಾಳ ಮೇಳಗಳ ಸಾಂಗತ್ಯ ಜತೆಗೆ ಹಾಸ್ಯ ಲೇಪನದ ರಸಾಯನ – ಇದೆಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಮಿಳಿತವಾಗಿರುವ ಬಗೆಯನ್ನು ಕಂಡಾಗ, ಇದಕಿಟ್ಟ ಯಕ್ಷಗಾನವೆಂಬ ಹೆಸರು ಸಾರ್ಥಕವೆನಿಸದಿರದು . ಅದರ ಒಂದೆರಡು ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ಯತ್ನ, ಈ ಜೋಡಿ ಕವನದ್ದು. 2012 ರ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಂಗಪುರ ಕನ್ನಡ ಸಂಘದ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸರಣಿಯ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಕಾವ್ಯಗಳಿವು.

ಇದರಲ್ಲಿ ‘ಯಕ್ಷಗಾನದಾಟ’ ಕವನ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾಪ್ರಕಾರದ ಮೇಲ್ವಿವರದ ಅಂಶಗಳತ್ತ ಗಮನ ನೀಡುತ್ತ ಬಾಹ್ಯ ವರ್ಣನೆಯತ್ತ ಗಮನ ನೀಡುವ ಕಾವ್ಯ.

‘ಕಿನ್ನರ ತನ್ಮಯ ಲೋಕ’ ತುಸು ಆಳಕ್ಕೆ ಹೊಕ್ಕು ಆ ಕಲಾವಿದರ ದಿರುಸು, ಬಿರುಸು, ತಾಳ್ಮೆ, ಕಲಾಪ್ರೇಮ, ತನ್ಮಯತೆಗಳತ್ತ ಇಣುಕು ನೋಟವಿಕ್ಕುವ ಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

01. ಯಕ್ಷಗಾನದಾಟ
______________________


ಚಿಕ್ಕ ವಯಸಲಿ ನೋಡಿ ನಿಬ್ಬೆರಗಾಗಿ
ಅಚ್ಚಳಿಯದೆ ನಿಂತ ನೆನಪಿನ ಜೋಗಿ
ಕುಪ್ಪಳಿಸಿ ಕುಣಿದ ರಂಗಮಂಚ ಮಗ್ಗಿ
ನೆಲಕಪ್ಪಳಿಸಿದ್ಹೆಜ್ಜೆಗೆ ಮೈಮನ ಕರಗಿ ||

ಆಗೊಂದು ತೆರೆಸಿ ನಿಜ ಯಕ್ಷ ಲೋಕ
ಕಂಸ ಕಂಡ ಕನಸಂತೆ ಮೈಗೆಣ್ಣೆ ಸಖ
ಮರೆತು ಹೋದರು ಬೇರೆಲ್ಲಾ ನೆನಕ
ನೋಡಿದ್ಯಕ್ಷಗಾನಗಳ ಹಸಿರ ಪುಳಕ ||

ಮೋಹಕವೆಂದರೆ ಯಕ್ಷಗಾನ ನಾಮ
ಹೆಸರಲ್ಲೆ ಪರಲೋಕಕೊಯ್ವ ಸಂಗಮ
ಯಕ್ಷ ಗಂಧರ್ವ ಕಿನ್ನರ ನಾಟ್ಯಸಂಗೀತ
ನಾಟಕಾಭಿನಯ ಎಲ್ಲ ಸೇರಿದ ಭೂತ ||

ಕಥೆ ಮೋಹಕತೆ ದಿರುಸಿನ ಮಾಯೆ
ಭಾಗವತ ಸಂಗೀತ ಗಂಧರ್ವ ಛಾಯೆ
ಗಿರಗಿರನೆ ಗಿರಗಿಟ್ಟಲಿ ಸುತ್ತೆ ಕಣ್ಕತ್ತಲೆ
ದೇವರು ಬಂದಂತೆ ಕುಣಿವರೆ ಮತ್ತಲೆ ||

– ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು,

(Picture source from: https://kn.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%9A%E0%B2%BF%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%B0:FullPagadeYakshagana.jpg)

02. ಕಿನ್ನರ ತನ್ಮಯ ಲೋಕ!
_______________________


ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಅವಿರತ ಕುಣಿದಾ ಸತತ
ಆಯಾಸವಾಗದೆ ಕುಣಿದ್ಹಾಡಿದರದ್ಭುತ
ಕಲೆಯ ಮೇಲಣ ಪ್ರೇಮಾಭಿಮಾನವಿತ್ತ
ಮುಡಿಪಿಟ್ಟ ಭಾವೋದ್ರೇಕ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತ್ತ ||

ಮೂರ್ಕಲೆಗಳ ಸಂಗಮ ನೂರ್ಕಲೆ ಸಮ
ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ದಿರುಸು ಚಿತ್ತಾರಗಳ ಜಮ
ತಲೆಯಿಂದ್ಹಿಡಿದು ಕಾಲ್ತನಕ ಶೃಂಗಾರಕೆ
ತಲೆಗಿಟ್ಟ ಕಿರೀಟ ಚಕ್ರಾಯುಧದ ಸರಕೆ ||

ಅಷ್ಟೊಂದು ಕುಣಿದರು ಬೀಳದ ಶಿರಭಾರ
ಭೂಮಿಯಂತೆ ಸುತ್ತಿದರು ಎದೆಗಟ್ಟಿ ಸರ
ಯಾರಿಗೂ ಹೋಲಿಸಲಾಗದ ಅಪರೂಪ
ತನ್ನಂತಾನೆ ಬೆಳಗ್ಹೊಳೆವಂತೆ ಸ್ವರ್ಣದೀಪ ||

ಈಚೆ ಸಿಂಗಪುರದಲಿ ನಡೆದ ಯಕ್ಷಗಾನ
ನೆನಪಿಸಿತು ಹಳೆ ನೆನಪಿನ ಬೃಂದಾವನ
ಗಣೇಶ ಹಬ್ಬದ ಚಪ್ಪರದಡಿ ಕಿನ್ನರ ಗಾನ
ತುಂಬಿದ ಜನಸಂದಣಿ ನಡುವೆ ಪ್ರಸ್ಥಾನ ||

– ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು

(Picture source from: https://kn.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%9A%E0%B2%BF%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%B0:Demon_Yakshagana.jpg)

00711. ಹೂವೊಳಗಿನ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ಪುಲ್ಲಿಂಗ..


00711. ಹೂವೊಳಗಿನ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ಪುಲ್ಲಿಂಗ..
____________________________


ಹೂವಲ್ಲೂ ಗಂಡು ಹೂ ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಹೂವಿರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನವಲ್ಲ. ಬಹುಶಃ ವಿಜ್ಞಾನದ ಕಲಿಕೆಯಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರಬಹುದಾದರೂ, ಕವಿ ಕಲ್ಪನೆಯ ಮೂಸೆಯಲ್ಲಿ ಹೂವೆಂದರೆ ಹೆಣ್ಣಿನ ರೂಪವೆ ಕಣ್ಮುಂದೆ ಬಂದು ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಕವಿಯತ್ರಿಗಳೂ ಸಹ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಇದೆ ಅರಿವಿನ ಮೂಸೆಯಲ್ಲೆ ಕಾವ್ಯ ಹೊಸೆಯುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಹೂವೆಂದರೆ ಹೆಣ್ಣಿನ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ, ಗಂಡಿನ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಹಿಡಿಶಾಪ ಹಾಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಡಪಾಯಿ ಪಾಪಾ ದುಂಬಿ!

ಈ ಜೋಡಿ ಕವನಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ‘ಹೂವಲ್ಲೂ ಹೆಣ್ಣು ಗಂಡಿದೆ, ಗೊತ್ತಾ?’ ಈ ವಿಸ್ಮಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟಗಣ್ಣಿಂದ ನೋಡುತ್ತಾ, ನಮ್ಮ ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರನಂತೆ ಒಂದೆ ಹೂವಿನೊಳಗೆ ಗಂಡು ಭಾಗ ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಭಾಗ ಎರಡೂ ಇರುವ ವಿಚಿತ್ರವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ತಂತಾನೆ ಪರಾಗ ಸ್ಪರ್ಶ ಮಾಡಿಕೊಂಡು , ತಾನೆ ಸಂತತಿಯ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಹರಿಕಾರನಾಗುವ ಹೂವಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಲಿಂಗವನ್ಹುಡುಕುವ ಪ್ರಮೇಯವೆ ಇಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲಾ ಕೂತಲ್ಲೆ ನಡೆಯುವ ಸರಾಗ ಬಂಧ, ಮತ್ತದರ ವರ್ಣನೆ ಈ ಪದ್ಯ.

ಎರಡನೆ ಕವನ ‘ಹೂವೊಳಗಿನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ, ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ’ ಇರುವ ವೈಚಿತ್ರದ ಕುರಿತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದರೂ, ಇಲ್ಲಿ ಒಂದೆ ಮರದಲಿರುವ ಪುಲ್ಲಿಂಗ, ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗಗದ ಹೂಗಳು, ಒಂದೆ ಕೊಂಬೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಜಾತಿಯ ಯಾ ವಿಜಾತಿಯ ಗುಂಪುಗಳು ಅಥವಾ ಒಂದೆ ಬಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಹೂಗಳ ಚಿತ್ರಣ; ಆದರೆ ಒಂದೆ ಹೂವಿನೊಳಗಿರುವ ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರ ಹೂ ಮಾತ್ರ ಈ ಗುಂಪಲಿ ಬೆರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಮೊದಲ ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನಿರೂಪಿತ.

ಹೂವಲ್ಲೂ ಹೆಣ್ಣು ಗಂಡಿದೆ ಗೊತ್ತ?
____________________________


ಅಕ್ಕ ನಿನಗೊಂದು ವಿಷಯ ಗೊತ್ತ
ಹೂವಲ್ಲೂ ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣಿರುವ ಸತ್ಯ ?
ಒಂದೆ ಗಿಡದಲ್ಲೆ ಎರಡಿರುವ ದೃಶ್ಯ..
ಒಂದೆ ಹೂವಲ್ಲೆ ಇಬ್ಬರಿರೊ ಲಾಸ್ಯ ?||

ಅಚ್ಚರಿ ಪೆಚ್ಚು ಕುರಿ ಏಕೇಳು ಕಣ್ಣುರಿ ?
ಸೃಷ್ಟಿ ವೈಚಿತ್ರ ಎಷ್ಟೊ ಜಾಣ ಮರಿ
ಹೂವೆಂದರೆ ಹೆಣ್ಣೆನ್ನೆ ಅದರ ತಪ್ಪಲ್ಲ
ಗಂಡುವ್ವ ಗಮನಿಸದ ಬೆಪ್ಪೆ ನಾವೆಲ್ಲ ||

ಹೆಣ್ಣ ರೂಪವನಕ್ಕ ಹೂವಾಗಿಸಿ ನಕ್ಕ
ಕವಿ ಸಾರ್ವಭೌಮನೇನಲ್ಲ ಸರಿ ಪಕ್ಕ
ಗಂಡ್ಹೂವ್ವ ನೋಡಿದ ಕವಿಯತ್ರಿ ದಕ್ಕ
ಕವಿಯ ನಡುವೆ ಕವಿಯತ್ರಿಗೆ ಚೊಕ್ಕ ||

ಅರ್ಧನಾರಿಶ್ವರನಕ್ಕ ಹಂಚಿ ತನು ತಕ್ಕ
ನಡೆಸಿ ಸುಖ ಸಂಸಾರ ಸಂತತಿ ದಕ್ಕ
ಸಂಯೋಗ ಪರಾಗ ಸ್ವಕೀಯ ಸ್ಪರ್ಶ
ತನ್ನೊಡಲಲೆ ತನ್ನ ರೇಣು ಗರ್ಭ ಹರ್ಷ ||

ಪ್ರೀತಿ ಅಪರಿಮಿತವೆನ್ನಿ ಅಸಂಕರವೆನ್ನಿ
ತನ್ನ ಪಾಡಿಗೆ ತಾನೆ ವಂಶೋತ್ಪತ್ತಿ ದನಿ
ಒಂದಾಗಿ ಬೆರೆತ ಜೀವಗಳುದಾಹರಣೆ
ಬೇರೆಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕೀತು ಗಂಢಭೇರುಂಡ ಕಣೆ ||

——————————————————————
ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು
——————————————————————

ಹೂವೊಳಗಿನ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ಪುಲ್ಲಿಂಗ
_______________________________


ಅಕ್ಕ ಈ ಗಿಡ ಬರಿ ಗಂಡು, ಬರಿ ಹೆಣ್ಣು
ಆದರು ನೋಡ್ಹೇಗೆ ಒಂದೆ ಬಳ್ಳಿ ಗಿಣ್ಣು
ಒಂದೆ ತಾಯ್ಬಳ್ಳಿ ತಾಳಿ ಕಟ್ಟಿದ ಬಂಧ
ಇದು ಕೂಡ ಸ್ವಕೀಯ-ಸ್ಪರ್ಶ ಸಂಬಂಧ ||

ಇಲ್ಲು ಮರೆತುಬಿಡಕ್ಕ ಸಹಜಾತ ಸಖ್ಯ
ವಂಶ ಪರಂಪರೆ ಮುಂದುವರಿಕೆ ಮುಖ್ಯ
ಗಾಳಿ ಚಿಟ್ಟೆ ದುಂಬಿ ಪತಂಗ ಸಂವಾಹಕ
ಜೋಡಿಸಿಟ್ಟಿಹನ್ಹೀಗೆ ಜಗಕೆ ನಿರ್ಮಾಪಕ ||

ಅಲ್ನೋಡು ನಮ್ಮಂತೆ ಬೇರೆ ಗಿಡದ್ಹೂವು
ಗಂಡಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಲಾಡೀ ಚದುರಿದವು
ಗಾಳಿ ನೀರಿಂದ್ಹಿಡಿದು ಚಿಟ್ಟೆ ಜುಟ್ಟಾಡಿಸಿ
ಬೆಳೆಸೆ ವಂಶವಾಹಿ ವೈವಿಧ್ಯ ಚೌಕಾಸಿ ||

ಅಕ್ಕ ವಿಚಿತ್ರ ನೋಡು ಸಂತತಿ ಕಾವು
ಈ ಗಿಡದ ತುಂಬೇಕೆ ಬರಿ ಗಂಡು ಹೂವು
ಅಲ್ಲೊಂದಿಲ್ಲೊಂದರಂತೆ ಅರಳಿದ ಹೆಣ್ಣು
ಮಿಕ್ಕೆಲ್ಲ ಕೊಂಬೆ ಗೊಂಚಲು ಗಂಡ ಕಣ್ಣು ||

ಕೆಲ ಎಲೆಗಳೇ ಹೂವಾಗುವ ವಿಸ್ಮ್ಮಯ
ಬಣ್ಣಗಳೆ ಬದುಕಾಗುವ ಜೀವನ ಮಾಯ
ಹೆಣ್ಣು ಹೂವಷ್ಟೆ ಸಂತಾನ ಭಾಗ್ಯ ನಿಸರ್ಗ
ಮತ್ತೆಲ್ಲಾಕರ್ಷಣೆ ಹಿಡಿದಿಡಿಸೆ ಸಂಸರ್ಗ ||

——————————————————————
ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು
——————————————————————

00679. ಧುತ್ತನೆ ಮಳೆ – ಆಶಾವಾದ


00679. ಧುತ್ತನೆ ಮಳೆ – ಆಶಾವಾದ
__________________________________

[In nilume on 29.04.2016: ಮಳೆ ನಿಲ್ಲದ ಹಾಗೆ ಸುರಿಯುತ್ತಿರಬೇಕು ಒಂದೇ ಸಮನೆ – ಭಾವೋತ್ಕರ್ಷದ ಮುಸಲಧಾರೆಯ ಹಾಗೆ.. ಅದೇ ನನಗಿಷ್ಟ ..( ಪ್ರಕೋಪಕ್ಕೆಡೆಗೊಡದ ಹಾಗೆ ಅನ್ನುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಮರೆಯಿಂದ ಡೊಂಕುತಿಮ್ಮ 😜 )]

ಧುತ್ತನೆ ಆರಂಭವಾದ ಮಳೆಯೊಂದು ತೆರೆದಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಬಗೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಲೆ, ಅದು ಸತತವಾಗಿ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸುರಿಯುತ್ತಲೆ ಇರಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತದೆ ಕವಿಮನ; ನಿಂತ ಮಳೆ ಪಿಚ್ಚನೆಯ ಭಾವದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ನೀರವತೆಯನ್ನು ತುಂಬುವ ವಿಕಲ್ಪವಾದರೆ, ಸತತ ಸುರಿಯುವ ಮಳೆ ಆಶಾವಾದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಕವಿಯ ಕಣ್ಣಿಗೆ. ಅದು ‘ಧೋ’ ಎಂದು ಸುರಿಯುತ್ತಿರುವ ತನಕ ಕವಿ ಮನ ಗರಿ ಬಿಚ್ಚಿದ ಹಕ್ಕಿ – ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಪಾರ್ಶ್ವದ ನೋಟವಾದರೂ (ಮಳೆಯ ವಿಕೋಪ ಮತ್ತೊಂದು ಪಾರ್ಶ್ವ). ಅದರ ಆಲಾಪದ ತುಣುಕು ಈ ಪದ್ಯ.

ಧುತ್ತನೆ ಮಳೆ…
_____________________

ಎಲ್ಲಿತ್ತೋ ಮೋಡ
ಕಪ್ಪನೆ ಕಾಡ
ಕವಿದು ಮುಗಿಲು ಬೆಟ್ಟ ಗುಡ್ಡ ..
ಕಲ್ಲೆತ್ತರ ಕಟ್ಟಡ;
ಸಂಜೆಗತ್ತಲಿನ ನಾಡ ||

ಧುತ್ತನೆ ಮಳೆರಾಯ
ಸುರಿದ ಪ್ರಾಯ
ತೊಳೆದಾಗಸ ಮೋಡ ಖೆಡ್ಡ..
ಗುಡಿ ಕಟ್ಟಡ ನಡ;
ಕವಿಸುತ ಕತ್ತಲ ಗೂಡ ||

ಮಳೆ ಸದ್ದು ಅವಿರತ
ಹಿನ್ನಲೆ ಸಂಗೀತ
ಮಿಂಚು ಗುಡುಗಿನ ಹಿಮ್ಮೇಳ..
ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿ ತಾಳ;
ಸುಸ್ತಾಗದ ನಿಸರ್ಗದ ಬಹಳ ||

ನಿಲಬಾರದು ಸುರಿತವಿದು
ನಿಲದೆ ಮಳೆ ಸದ್ದು
ಅವಿರತ ಸುರಿತ ಆಶಾವಾದ..
ನಿಂತರೆ ಪಿಚ್ಚೆನಿಸಿದ ;
ಸುರಿಯುತಲೇ ಜೀವಂತಿಕೆ ಸದಾ ||

– ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು

(picture source : http://e2ua.com/WDF-1783423.html)

00665. ಜಿದ್ದಿನ ಜಿಡ್ಡು ದೇಹದ ಜಡ್ಡು – 02/02


00665. ಜಿದ್ದಿನ ಜಿಡ್ಡು ದೇಹದ ಜಡ್ಡು – 02/02
__________________________________

ಬಾಯೃಚಿಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲಬಲ್ಲ ಸಂತರು, ಜಿಹ್ವಾ ಚಾಪಲ್ಯವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಲ್ಲ ಅಸಾಧಾರಣ ಶೂರರು ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಕಾಣಸಿಗದ ಅಪರೂಪದ ಸರಕೆಂದೆ ಹೇಳಬಹುದು. ರುಚಿಯಾಗಿದೆಯೆಂದೊ, ಯಾರೊ ಬಲವಂತಿಸಿದರೆಂದೊ, ಇದೊಂದೆ ಬಾರಿ ತಿಂದು ನಾಳೆಯಿಂದ ನಿಯಮ ಪಾಲಿಸುವುದೆಂದೊ, ಆಸೆ ತಡೆಯಲಾಗದೆಂದೊ – ಒಟ್ಟಾರೆ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಜಿಹ್ವಾಚಪಲದ ಸೆಳೆತಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗುವವರೆ ಎಲ್ಲ. ಅದರ ವಿಶ್ವರೂಪದ ತುಣುಕನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಮೊದಲ ಭಾಗ ‘ಚಿತ್ತ ಜಿಹ್ವಾ ಚಪಲ !’ ಕವನ.

ಹೀಗೆ ಚೂರು ಚೂರೆ ಒಳಸೇರುವ ಖಳ, ದಿನಗಳೆದಂತೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟುಗೂಡುತ್ತ ದಿನೆ ದಿನೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ, ವಿಧವಿಧಾನವಾಗಿ ತರತರದ ತೊಡಕು, ತೊಂದರೆಗಳ ಬಲೆಗೆ ಸಿಲುಕುವ ಪರಿ ಎರಡನೆ ಭಾಗದ ಸಾರ. ಕೆಡುತ್ತ ಹೋಗುವ ದೇಹದ ಆರೋಗ್ಯ, ಉಬ್ಬುತ್ತ ಹೋಗುವ ಉದರ ವಿನ್ಯಾಸ, ಕುಗ್ಗುತ್ತ ಹೋಗುವ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ದಾಯ, ಮುಗ್ಗುಲಿಡಿದಂತೆ ಅನಿಸಿಬಿಡುವ ಇಡಿ ದೈಹಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ – ಹೀಗೆ ಇದೆಲ್ಲದರತ್ತ ನೋಡುವ ಇಣುಕು ನೋಟ ಈ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧದ ಸಾರಾಂಶ.

  
(picture source: https://encrypted-tbn0.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcSxOZ7rDNsTEKuOTftFA9wZfjG4ihGlOsePdaXcWdoPd4zTagL8VA)

ಅಜೀರ್ಣ ಖಳ ಬೊಜ್ಜಿನ ಗಾಳ!
___________________________

ಚೂರುಚೂರು ವೈವಿಧ್ಯ
ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿ ದುರ್ವಿದ್ಯ
ಹೊಟ್ಟೆ ಸೇರೆ ಕೆಟ್ಟು ಅಮೇಧ್ಯ
ಸಂಭಾಳಿಸಲು ಬೇಕು ಧನುರ್ವಿಧ್ಯ ||

ಕಷ್ಟ ಕಷ್ಟ ವೈವಿಧ್ಯತೆ
ಅನಿಯಂತ್ರಣದ ಸಾಧ್ಯತೆ
ನಾಲಿಗೆ ಚಪಲ ತಡೆಯೆ ಸಫಲ
ಆದವ ಮಾತ್ರ ಗೆಲ್ಲುವ ಹಾಲಾಹಲ ||

ತಕತಕ ದಿನಕುಹಕ
ಆಕರ್ಷಣೆ ಮನ ಸೋಲುತ
ಸಡಿಲ ಬಿಡುವರು ಒಮ್ಮೆಗೆನುತ
ಒಮ್ಮೆಯಾಗಿ ನಾಳೆ ಪಾಳಿಯ ಸತತ ||

ವ್ಯಾಸ ವ್ಯಾಸ ಸನ್ಯಾಸ
ಗುಡ್ಹಾಣ ಹೊಟ್ಟೆ ವಿನ್ಯಾಸ
ಭೂಮಿ ಸುತ್ತುವಂತೆ ವರುಷ
ಇಳಿಸಲಿಕ್ಕೆ ನೂರಾರು ಪುರುಷ ||

ಬೊಜ್ಜುಬೊಜ್ಜು ಮೈಗೊಜ್ಜು
ದಿನ ಓಡದಿದ್ದರೆ ನುಜ್ಜುಗುಜ್ಜು
ಮೈ ಚಳಿ ಬಿಡದಿರೆ ದೇಹ ಪೂರ್ಣ
ವಾಸಿಯಾಗಲು ಬೇಕು ವೈದ್ಯ ಚೂರ್ಣ ||

– ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು

00664. ಜಿದ್ದಿನ ಜಿಡ್ಡು ದೇಹದ ಜಡ್ಡು – 01/02


00664. ಜಿದ್ದಿನ ಜಿಡ್ಡು ದೇಹದ ಜಡ್ಡು – 01/02
_________________________

ಬಾಯೃಚಿಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲಬಲ್ಲ ಸಂತರು, ಜಿಹ್ವಾ ಚಾಪಲ್ಯವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಲ್ಲ ಅಸಾಧಾರಣ ಶೂರರು ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಕಾಣಸಿಗದ ಅಪರೂಪದ ಸರಕೆಂದೆ ಹೇಳಬಹುದು. ರುಚಿಯಾಗಿದೆಯೆಂದೊ, ಯಾರೊ ಬಲವಂತಿಸಿದರೆಂದೊ, ಇದೊಂದೆ ಬಾರಿ ತಿಂದು ನಾಳೆಯಿಂದ ನಿಯಮ ಪಾಲಿಸುವುದೆಂದೊ, ಆಸೆ ತಡೆಯಲಾಗದೆಂದೊ – ಒಟ್ಟಾರೆ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಜಿಹ್ವಾಚಪಲದ ಸೆಳೆತಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗುವವರೆ ಎಲ್ಲ. ಅದರ ವಿಶ್ವರೂಪದ ತುಣುಕನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಮೊದಲ ಭಾಗ ಈ ಕವನ.

  

(Picture source: http://www.missindia.menu/wp-content/uploads/2014/10/home-panel-11-1.jpg

ಚಿತ್ತ ಜಿಹ್ವಾ ಚಪಲ !
___________________

ಜಿಡ್ಡುಜಿಡ್ದಾಗಿದೆ ಕೈ
ಬಲು ಜಡ್ದಾಗಿದೆ ಮೈ
ಲಡ್ಡು ಹಿಡಿದ್ಹೋಗಿದೆ ಮೂಳೆ
ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಳೆಯೋದಿದೆ ನಾಳೆ ||

ರುಚಿರುಚಿಯಾಗಿದೆ
ಬಲು ಶುಚಿಯಾಗಿದೆ
ತೇಲಿದೆ ಎಣ್ಣೆ ಮುಚ್ಚು ಕಣ್ಣೆ
ಬಾಯೃಚಿ ಮುಂದೆ ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣೆ ||

ಗರಿಗರಿಯಾಗಿದೆ
ಕರಿ ಸರಿ ಕರಿದಾಗಿದೆ
ಹೀರಿಬಿಟ್ಟು ಜೀವಸತ್ವ ಗುಟ್ಟು
ಬಣ್ಣ ಮೈಮಾಟವೆ ನೀರೂರಿಸಿಟ್ಟು ||

ನಳ ನಳಪಾಕ
ಮಾಡುವರ ಪುಳಕ
ಬಾಯ್ಮಾತಿಗೆ ಸಾಕ ಜಳಕ
ಖುಷಿಯಾಗುವಂತೆ ತಿನ್ನಬೇಕ ||

ಬಗೆ ಬಗೆ ತಿಂಡಿ
ತಿನ್ನಲು ಜೀವಹಿಂಡಿ
ಮುಂದಿಟ್ಟು ನಂಟು ನಲ್ಮೆ
ಒತ್ತಾಯಿಸಿ ಬಲು ಕೆಳೆ ಬಲ್ಮೆ ||

– ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು

00518. ಸಿಂಗಾಪುರವೆಂಬ ಕೆಂಪು ಚುಕ್ಕೆ !


00518. ಸಿಂಗಾಪುರವೆಂಬ ಕೆಂಪು ಚುಕ್ಕೆ !
___________________________________

ಬೆಂಗಳೂರಿಗೂ ಚಿಕ್ಕದಾದ, ಊರೆ ದೇಶವಾದ, ಭೂಪಠದ ಕೆಂಪು ಚುಕ್ಕೆಯೆಂದಷ್ಟೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಿಂಗಪುರ, ಅಷ್ಟೆಲ್ಲ ಪರಿಮಿತಿಗಳ ನಡುವೆಯು ತಲುಪಿದ ದೂರ, ಏರಿದ ಎತ್ತರ, ಸಾಧನೆಯ ಪ್ರಖರತೆ – ಎಲ್ಲವು ಸೋಜಿಗದ, ಅತಿಶಯದ ವಸ್ತುಗಳು. ಅದರ ರೂಪವನ್ನು ಸರಳ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಡುವ ಯತ್ನ ಈ ಕವನದಲ್ಲಿದೆ.

  
(Picture source from wikipedia : https://en.m.wikipedia.org/wiki/File:Singapore_in_its_region_(zoom).svg)

ಭೂಮಧ್ಯ ರೇಖೆಯ
ನಡುವಿನಲೆಲ್ಲೋ ವಿಸ್ಮಯದ
ಒಂದು ಕೆಂಪು ಚುಕ್ಕೆ
ಸಿಂಗಾಪುರವೆಂಬ ಚಿಕ್ಕ ಚಕ್ಕೆ ||

ಕಾಣುವ ಪ್ರಗತಿ ಸ್ಪಷ್ಟ
ಗೋಪುರದ ತುದಿಯಂತೆ
ನಳನಳಿಸುವ ಹೊಸ ರಸ್ತೆ
ಹೂ ತುಂಬಿದ ಬೋಕೆಯಂತೆ ||

ಸರಾಸರಿ ಉಷ್ಣತೆ ದೇಶ
ಮುವ್ವತ್ತರಿಂದ ನಲವತ್ತು
ಬಾರೊ ಜನ ದೇಶ ವಿದೇಶ
ಬೆವರಿಸಿದರು ಪ್ರವಾಸಿ ಗಮ್ಮತ್ತು ||

ಹೌದು ಎಲ್ಲಡೆ ಬಿಸಿಲು
ಆಗಾಗ ಮಳೆ ಬರಲು
ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಒಂದೇ ತರದ
ಹವಾಗುಣ ತೊಗಳು ||

ಶಾಪಿಂಗಿನ ಸರ್ಪ ದೋಷ
ಮೆತ್ತಿಸಿಬಿಡೊ ಮುದ್ರಾರಾಕ್ಷಸ
ಏನೆಲ್ಲಾ ಮಾರುವ ದೇಶ
ಯಾಕಪ್ಪ ರಗ್ಗು ಕಂಬಳಿ ದಿವಸ ||

ಬೆಚ್ಚನೆ ಕೋಟು ಸ್ವೆಟರುಗಳು
ಜಾಕೆಟ್ಟು ಬೆಡ್ಶೀಟು ಸೇಲು
ಈ ಬಿಸಿಲಿಗೆಕಪ್ಪ ಬೆಚ್ಚನೆ ದಿರಿಸು
ಅಚ್ಚರಿಯೇಕೆ ಇಲ್ಲೂ ಚಳಿ ಕಾಲು ||

ಅದರದು ಹೊರ ಬೀದಿ
ಮುಗಿಲು ರವಿಗಳ ರಾಜ್ಯ
ಆಫೀಸು ಶಾಪಿಂಗು ಕಟ್ಟಡ
ಎಲ್ಲ ತರ ಕಾಲಕು ಭೋಜ್ಯ ||

– ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು

00517. ಸಿಂಗಾಪುರದ ಚಳಿಗಾಲ


00517. ಸಿಂಗಾಪುರದ ಚಳಿಗಾಲ
_____________________________

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಿಂಗಪುರವೆಂದರೆ ಎಲ್ಲರ ಮನಸಿನಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಕಲ್ಪನೆ – ಋತುಕಾಲಗಳಿಲ್ಲದ ವರ್ಷವೆಲ್ಲಾ ಒಂದೆ ಋತುಮಾನದ ಹವಾಗುಣವಿರುವ, ಸಮಭಾಜಕವೃತ್ತದ ಆಚೀಚಿನ ಬಿಸಿಲಿನ ದೇಶ. ಇಲ್ಲಿ ಸದಾ ಬಿಸಿಲು, ಹೆಚ್ಚು ಬಿಸಿಲು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಬಿಸಿಲು; ಟಿವಿ ಪ್ರದರ್ಶನದ ನಡುವಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರಕಟಣೆ / ಜಾಹೀರಾತುಗಳಂತೆ ಆಗ್ಗಾಗ್ಗೆ ಮಳೆ – ನಿಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಮತ್ತೆ ಬಿಸಿಲು / ಸೆಕೆಗಳ ಬೆವರೂಡಿಸುವಾಟ. ಅಂತ ಕಡೆ ಚಳಿಗಾಲದ ಮಾತೆಂದರೆ ತುಸು ಅಚ್ಚರಿಯಲ್ಲವೆ? ಆ ಕೃತಕ ಚಳಿಗಾಲ ಸಿಂಗಾಪುರದಲಿ ವರ್ಷವಿಡಿ ಹೇಗೆ ತಾಂಡವವಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಕಿರು ಪರಿಚಯ ಈ ಕವನದ ಮೂಲಕ. ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಳಿತದ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಂಗಪುರದ ಹವಾಮಾನವು ಈಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಏರುಪೇರಾಗಿದ್ದರೂ, ಕವನದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಆಶಯ ಕೃತಕ ಪರಿಸರದ ಸುತ್ತ ಗಿರಕಿ ಹೊಡೆಯುವುದರಿಂದ, ಕವನದ ಪ್ರಸ್ತುತತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗದೆಂಬ ಮತ್ತು ಈ ಕವನಾಸ್ವಾದನೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗದೆಂಬ ಅನಿಸಿಕೆ / ಭಾವದೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

  
(picture from wikipedia: https://en.m.wikipedia.org/wiki/File:1_singapore_f1_night_race_2012_city_skyline.jpg)

ಹೆಜ್ಜೆಯಿಟ್ಟಲ್ಲೆಲ್ಲ ಉಂಟು
ಏರ್ಕಂಡಿಶನ್ನಿನ ಜತೆ ನಂಟು
ಹೊರಗೆ ಎಷ್ಟಿದ್ದರೂ ಬಿಸಿಲು
ಒಳಗೆ ಚಳಿಚಳಿ ತೆವಲು ||

ಆಫೀಸಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಕೆಲಸ
ಆರಂಭ ಸಹನೀಯ ವಾತ
ಕೆಲ ತಾಸು ಕಳೆದು ಮಾತರಿಶ್ವ
ಜಾಕೆಟ್ಟುಗಳ ಹೊಚ್ಚಿಸುವ ಅಶ್ವ ||

ಶಾಪಿಂಗು ಮಾಲಲು ಏಸಿ
ಬೆಚ್ಚಗಿದ್ದರೆ ತುಸು ವಾಸಿ
ಓಡಾಡುತ ಆದರು ಬಿಕನಾಸಿ
ಹೊರ ಬಂದು ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಅರಸಿ ||

ಚಿತ್ರ ಮಂದಿರವಂತೂ ಬೇಡ
ತಂಪು ತುಂಬಿಟ್ಟ ಮೋಡ
ಹೊದಿಕೆಯಿರದೆ ಮತ್ತೆ
ನಡುಗಿ ಜ್ವರ ಬರುವ ಮಾತೆ ||

ಮನೆಗಳಲು ಏಸಿ
ಮಾಳಿಗೆಗೂ ಏಸಿ
ಜಾಗತಿಕ ಬೆಚ್ಚಗಾಗುವಿಕೆ
ಹವಾಗುಣ ಚದುರಿಸಿ ||

ಏಸಿ ಇರದಿದ್ದರೂ ಬೇಕು
ಮನೆಯಲಿ ಹೊದಿಕೆ
ಚಳಿಗಾಲ ಇರದೇ ಇದ್ದರು
ಬೇಕು ಬೆಚ್ಚಗಾಗುವಿಕೆ ||

ಹೀಗೆ ಸಿಂಗಾಪುರಕು ಬೇಕು
ದಪ್ಪ ಹೊದಿಕೆ ಮುದುರಿಕೆ
ವರ್ಷ ಪೂರ್ತಿ ನಡೆಸೋ
ದಿನ ಚಳಿಗಾಲದ ಸಿದ್ದತೆ ||

– ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು

00515. ಆನೆ ಇರುವೆ ಚಿಂತೆ (ಮಕ್ಕಳಿಗೆ)


00515. ಆನೆ ಇರುವೆ ಚಿಂತೆ (ಮಕ್ಕಳಿಗೆ)
_______________________________________

  
(picture source, wikipedia: https://en.m.wikipedia.org/wiki/File:African_elephant_(Loxodonta_africana)_reaching_up_1.jpg)

ಆನೆ ಭಾರ ಆನೆಗೆ ಇರುವೆ ಭಾರ ಇರುವೆಗೆ ಎಂಬ ಗಾದೆಯ ಮಾತೆ ಹೇಳುವಂತೆ, ಅವರವರ ಭಾರಗಳು / ಚಿಂತೆಗಳು ಅವರವರ ತಲೆನೋವಾಗುವ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮೆಲುವಾಗಿ ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿಯುವ ಕವನ – ಒಂದೆರಡು ತುಣುಕುಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ.

  
(Picture source wikipedia : https://en.m.wikipedia.org/wiki/File:Fire_ants_01.jpg)

ಅವರವರ ಚಿಂತೆ
ಅವರವರಿಗಿರುವಂತೆ
ಆನೆ ಭಾರ ಆನೆಗೆ
ಇರುವೆ ಭಾರ ಇರುವೆಗೆ ||

ಹಗುರವಿರಲೆ ಚಿಂತೆ
ಇರುವೆ ಹಾರಿ ಹೋದಂತೆ
ತೂಕವಿರಲೂ ಮಾತೆ
ಆನೆ ಹಾರಲಾಗದ ಕವಿತೆ ||

ಹೊಸಕಿರೆ ಕಾಲಡಿ
ಇರುವೆಗೆ ಆನೆಯ ಕನಸಂತೆ
ನುಸುಳೆ ಸೊಂಡಿಲಡಿ
ಆನೆಗೂ ಇರುವೆ ಹೆದರಿಸಿತೆ ||

ತಿನ್ನಲು ದೊಡ್ಡ ಪಾಲು
ಇರುವೆ ಕಚ್ಚಿ ಸಾಗಿಸಲೆ ಹೋರಾಟ
ಸಿಕ್ಕಲು ದೊಡ್ಡ ಪಾಲು
ಆನೆಗೆ ದಿನರಾತ್ರಿ ಕಾಡ್ಹುಡುಕಾಟ ||

ಇಷ್ಟೇ ಪುಟ್ಟ ದೇಹ
ಮಾಂಸಾಹಾರ ತಿನ್ನುವ ಇರುವೆ
ಎಷ್ಟು ಅಗಾಧ ದೇಹ
ಸಸ್ಯಾಹಾರ ಎಲ್ಲಿಂದ ತರುವಾನೆ ||

– ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು

00509. ಕಾಲದ ಗುಂಡು


00509. ಕಾಲದ ಗುಂಡು
___________________

ಗುಂಡು ಬೆಲ್ಲದುಂಡೆಯನ್ಹಿಡಿದು ಉರುಳಿ ಬಂದ ತಂಡಿನಂತೆ (ಕಬ್ಬಿಣದ ಕೋಲು) ಉರುಳಿ ಬರುವ ಕಾಲದ ಹೊಡೆತ ಎಣಿಕೆಗೆ ನಿಲುಕದ ಖೂಳ. ಸಿಹಿಯಚ್ಚಿದ ಬೆಲ್ಲದ ತುದಿಯನ್ನಿಡಿದೆ ಬರುವ ಕಾಲದ ಭಾರವಾದ ಕೋಲು ನಮಗರಿವಿಲ್ಲದೆಲೆ ದೇಹವನೆಲ್ಲ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ದುರ್ಬಲಿಸುತ್ತಾ ಸಾಗಿದ್ದರು, ಮನಕದರ ಅರಿವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಳೆಯ ಶಕ್ತಿ, ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳೆ ತುಂಬಿಕೊಂಡ ಭಾವ ಮನದಲ್ಲಿ. ದೇಹದ ತೂತುಗಳನರಿಯದ ಮನಕೂ, ಮನದ ತುರುಸು, ಹುರುಪನ್ನರಿಯದ ದೇಹಕು ನಡೆವ ತಾಕಲಾಟವೆ – ಕಾಲದ ಗುಂಡು. ಎರಡು ಪರಸ್ಪರರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಮಿತಿಗಳನ್ನರಿತು ಸಮತೋಲನ ಸ್ಥಿತಿಯ ಘಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪುವ ತನಕ ಕಾಡುವ ಅಂತರದ ಕಾಟ, ಪಾಡಾಟ, ತನುಮನ ಕಾದಾಟ.

  
(Picture sourc Wikipedia: https://kn.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%9A%E0%B2%BF%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%B0:MontreGousset001.jpg)

ಗುಡ ಗುಂಡು ಗುಂಡಿನ ಚಂಡು
ಗುಡುಗುಡು ಲೋಹದ ತಂಡು
ಗುಣದರಿವಿರದಂತೆ ಹೆಣ್ಣೊ ಗಂಡು
ಉರುಳಿ ಬಂತೋ ಕಾಲದ ಗುಂಡು ||

ಉರುಳುತ್ತೋ ಕಾಲದ ಚಕ್ರ
ಮಾಡುತ್ತೆಲ್ಲರಾ ಬಕರಾ
ಗಾಬರಿಯಾಗೋ ಮೊದಲೆ
ನಮಗರಿಯದೆ ನಾವೇ ಪೆಕರ ||

ಕ್ಷಣಕ್ಷಣಕೆ ನಿಮಿಷದ ಗಣನೆ
ನಿಮಿಷ ಗಂಟೆಯ ಗುಣಗಾನೆ
ಕಟ್ಟೆ ಗಂಟೆ ದಿನದ ಪರಿಗಣನೆ
ವಾರ ವರ್ಷ ಕರಗಿತೆ ಹಿಮ ಮನೆ ||

ಅಚ್ಚರಿ ಅದು ಸಮ್ಮೋಹನೆ
ನಮ್ಮೊಳಗದು ಬರಿ ಕಲ್ಪನೆ
ವಯಸಾಗದ ಮನಸ ಮಾತು
ಕೇಳದಲ್ಲ ದೇಹದಾ ತೂತು ||

ಮನ ಎಂದಿನಂತೆ ಖುಷಿಯ ಬುಗ್ಗೆ
ಜಯಿಸಿಟ್ಟು ಬಿಡುವ ವಿಶ್ವಾಸ ನುಗ್ಗೆ
ಹೆಜ್ಜೆಯಿಡಲು ಏದುಸಿರ ಫಸಲು
ಯಾರ್ಹಿಡಿದರೊ ತಡೆ ಆತಂಕಗಳು ||

ಗಟ್ಟಿ, ನಿನ್ನೇ ತಾನೆ ಮಾಡಿದ್ದುಂಟು
ಇಂದೇತಕೊ ಮಿಸುಕಾಡಿದ್ದುಂಟು
ಮಾಗಿದ್ದರು ಮನ ಪ್ರಾಯೋಪವೇಶ
ಮಿಕ್ಕಿಲ್ಲದ ದೇಹ, ಅಂಥ ತ್ರಾಸಾವೇಷ ||

————————————————————
ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು
————————————————————

ಕಠಿಣ ಪದಗಳ ಅರ್ಥ :
—————————–
ತಂಡು = ಗುಂಪು, ತಂಡ, ಕೋಲು , ದೊಣ್ಣೆ , ಭಾರವಾದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕೋಲು, ಗದೆ
ಗುಡ = ಬೆಲ್ಲ

00504. ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತದಲಿ…ಬದುಕು


00504. ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತದಲಿ…ಬದುಕು
_________________________

ಕೆಲವು ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಪುಟ್ಟ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪದ್ಯ ಪಂಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಹೆಣೆದ ಸಾಲುಗಳು – ಬದುಕು, ಶಿಕ್ಷಣ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ಮನುಜ, ಮರಣ..  

 (Picture source : https://en.m.wikipedia.org/wiki/File:Coles_Phillips2_Life.jpg)

ಬದುಕು-
ಮೆಟ್ಟಿದರೆ ಪಲುಕು;
ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿದರೆ ದಿನ ನೂಕು..
ಮುನ್ನುಗ್ಗಿದರೆ ಸಿಕ್ಕೆ ಬಿಡುವ ಪರಾಕು! |

ಶಿಕ್ಷಣ-
ಸಿಕ್ಕರೆ ಸುಲಕ್ಷಣ;
ಕೈ ತಪ್ಪಿದರೆ ಅವಲಕ್ಷಣ..
ಮೈಯಪ್ಪಿದರೆ ಅವನೆ ಬಲು ಜಾಣ ! ||

ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಣ-
ಸಖ ದಕ್ಕದ ಕಾರಣ;
ಸಖಿ ಸಿಕ್ಕದ ಗೋಳು ಮಣ..
ಸನ್ಯಾಸ ಸಖಿ ಸಖರ ನೋವು ಭಕ್ಷಣ ! ||

ಮನುಜ-
ಮನುವಿನ ವತ್ಸಜ;
ಮನ್ವಂತರ ದಾಟಿದ ನಿಜ..
ಅರಿತರಿಯದೆ ನಿಸರ್ಗ ಬಿತ್ತಿದ ಖನಿಜ ! ||

ಮರಣ-
ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಹರಣ;
ಹುಟ್ಟುಸಾವಿನ ತುಸು ಸ್ಮರಣ..
ಸುಖ ದುಃಖದ ನಡುವಿನ ತೋರಣ ! ||

——————————————————————–
ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು
——————————————————————–

00503. ಅಜೀರ್ಣ ಖಳ ಬೊಜ್ಜಿನ ಗಾಳ! (ಜಿದ್ದಿನ ಜಿಡ್ಡು ದೇಹದ ಜಡ್ಡು)


00503. ಅಜೀರ್ಣ ಖಳ ಬೊಜ್ಜಿನ ಗಾಳ! (ಜಿದ್ದಿನ ಜಿಡ್ಡು ದೇಹದ ಜಡ್ಡು)
___________________________________________________

ಹೀಗೆ ಚೂರು ಚೂರೆ ಒಳಸೇರುವ ಖಳ, ದಿನಗಳೆದಂತೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟುಗೂಡುತ್ತ ದಿನೆ ದಿನೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ, ವಿಧವಿಧಾನವಾಗಿ ತರತರದ ತೊಡಕು, ತೊಂದರೆಗಳ ಬಲೆಗೆ ಸಿಲುಕುವ ಪರಿ ಎರಡನೆ ಭಾಗದ ಸಾರ. ಕೆಡುತ್ತ ಹೋಗುವ ದೇಹದ ಆರೋಗ್ಯ, ಉಬ್ಬುತ್ತ ಹೋಗುವ ಉದರ ವಿನ್ಯಾಸ, ಕುಗ್ಗುತ್ತ ಹೋಗುವ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ದಾಯ, ಮುಗ್ಗುಲಿಡಿದಂತೆ ಅನಿಸಿಬಿಡುವ ಇಡಿ ದೈಹಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ – ಹೀಗೆ ಇದೆಲ್ಲದರತ್ತ ನೋಡುವ ಇಣುಕು ನೋಟ ಈ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧದ ಸಾರಾಂಶ.

  
(Picture sourcewikipedia : https://en.m.wikipedia.org/wiki/File:Fatmouse.jpg)

ಚೂರುಚೂರು ವೈವಿಧ್ಯ
ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿ ದುರ್ವಿದ್ಯ
ಹೊಟ್ಟೆ ಸೇರೆ ಕೆಟ್ಟು ಅಮೇಧ್ಯ
ಸಂಭಾಳಿಸಲು ಬೇಕು ಧನುರ್ವಿಧ್ಯ ||

ಕಷ್ಟ ಕಷ್ಟ ವೈವಿಧ್ಯತೆ
ಅನಿಯಂತ್ರಣದ ಸಾಧ್ಯತೆ
ನಾಲಿಗೆ ಚಪಲ ತಡೆಯೆ ಸಫಲ
ಆದವ ಮಾತ್ರ ಗೆಲ್ಲುವ ಹಾಲಾಹಲ ||

ತಕತಕ ದಿನಕುಹಕ
ಆಕರ್ಷಣೆ ಮನ ಸೋಲುತ
ಸಡಿಲ ಬಿಡುವರು ಒಮ್ಮೆಗೆನುತ
ಒಮ್ಮೆಯಾಗಿ ನಾಳೆ ಪಾಳಿಯ ಸತತ ||

ವ್ಯಾಸ ವ್ಯಾಸ ಸನ್ಯಾಸ
ಗುಡ್ಹಾಣ ಹೊಟ್ಟೆ ವಿನ್ಯಾಸ
ಭೂಮಿ ಸುತ್ತುವಂತೆ ವರುಷ
ಇಳಿಸಲಿಕ್ಕೆ ನೂರಾರು ಪುರುಷ ||

ಬೊಜ್ಜುಬೊಜ್ಜು ಮೈಗೊಜ್ಜು
ದಿನ ಒಡದಿದ್ದರೆ ನುಜ್ಜುಗುಜ್ಜು
ಮೈ ಚಳಿ ಬಿಡದಿರೆ ದೇಹ ಪೂರ್ಣ
ವಾಸಿಯಾಗಳು ಬೇಕು ವೈದ್ಯ ಚೂರ್ಣ ||

——————————————————————-
ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು
——————————————————————-

00502. ಚಿತ್ತ ಜಿಹ್ವಾ ಚಪಲ!(ಜಿದ್ದಿನ ಜಿಡ್ಡು ದೇಹದ ಜಡ್ಡು)


00502.  ಚಿತ್ತ ಜಿಹ್ವಾ ಚಪಲ!(ಜಿದ್ದಿನ ಜಿಡ್ಡು ದೇಹದ ಜಡ್ಡು)
_________________________________________

ಬಾಯೃಚಿಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲಬಲ್ಲ ಸಂತರು, ಜಿಹ್ವಾ ಚಾಪಲ್ಯವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಲ್ಲ ಅಸಾಧಾರಣ ಶೂರರು ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಕಾಣಸಿಗದ ಅಪರೂಪದ ಸರಕೆಂದೆ ಹೇಳಬಹುದು. ರುಚಿಯಾಗಿದೆಯೆಂದೊ, ಯಾರೊ ಬಲವಂತಿಸಿದರೆಂದೊ, ಇದೊಂದೆ ಬಾರಿ ತಿಂದು ನಾಳೆಯಿಂದ ನಿಯಮ ಪಾಲಿಸುವುದೆಂದೊ, ಆಸೆ ತಡೆಯಲಾಗದೆಂದೊ – ಒಟ್ಟಾರೆ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಜಿಹ್ವಾಚಪಲದ ಸೆಳೆತಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗುವವರೆ ಎಲ್ಲ. ಅದರ ವಿಶ್ವರೂಪದ ತುಣುಕನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಮೊದಲ ಭಾಗ ಈ ಕವನ.

  
(Picture source : https://en.m.wikipedia.org/wiki/File:Trimyristin-3D-vdW.png)

ಜಿಡ್ಡುಜಿಡ್ದಾಗಿದೆ ಕೈ
ಬಲು ಜಡ್ದಾಗಿದೆ ಮೈ
ಲಡ್ಡು ಹಿಡಿದ್ಹೋಗಿದೆ ಮೂಳೆ
ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಳೆಯೋದಿದೆ ನಾಳೆ ||

ರುಚಿರುಚಿಯಾಗಿದೆ
ಬಲು ಶುಚಿಯಾಗಿದೆ
ತೇಲಿದೆ ಎಣ್ಣೆ ಮುಚ್ಚು ಕಣ್ಣೆ
ಬಾಯೃಚಿ ಮುಂದೆ ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣೆ ||

ಗರಿಗರಿಯಾಗಿದೆ
ಕರಿ ಸರಿ ಕರಿದಾಗಿದೆ
ಹೀರಿಬಿಟ್ಟು ಜೀವಸತ್ವ ಗುಟ್ಟು
ಬಣ್ಣ ಮೈಮಾಟವೆ ನೀರೂರಿಸಿಟ್ಟು ||

ನಳ ನಳಪಾಕ
ಮಾಡುವರ ಪುಳಕ
ಬಾಯ್ಮಾತಿಗೆ ಸಾಕ ಜಳಕ
ಖುಷಿಯಾಗುವಂತೆ ತಿನ್ನಬೇಕ ||

ಬಗೆ ಬಗೆ ತಿಂಡಿ
ತಿನ್ನಲು ಜೀವಹಿಂಡಿ
ಮುಂದಿಟ್ಟು ನಂಟು ನಲ್ಮೆ
ಒತ್ತಾಯಿಸಿ ಬಲು ಕೆಳೆ ಬಲ್ಮೆ ||

————————————————————-
ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು
————————————————————-

00499. ತಾರುಣ್ಯ ಹುಟ್ಟಿದಾರಣ್ಯ…


00499. ತಾರುಣ್ಯ ಹುಟ್ಟಿದಾರಣ್ಯ…
______________________________________

ತಾರುಣ್ಯವೆಂಬುದು ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬಾಳಿನ ಅಮೋಘ ಅಧ್ಯಾಯ. ರೆಕ್ಕೆ ಬಿಚ್ಚಿದ ಹಕ್ಕಿಯಂತೆ, ಅಡೆ ತಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಹಾರುವ ಪತಂಗದಂತೆ ಹಾರಾಡಿಸುವ ಈ ವಯಸಿನ ರಾಗ ಲಹರಿ ಅರಳಿ, ಹೂವ್ವಾಗಿ, ತೆನೆಯಾಗಿ ಮಾಗುವ ಪರಿಯೆ ಸೊಬಗು. ಆ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಂತಸ , ಹರ್ಷವೆಲ್ಲ ಇರುವಂತೆಯೆ ನೋವು, ದುಃಖ, ಕಲಿಕೆಯೂ ಅಂತರ್ಗತ. ಆ ತಾರುಣ್ಯದ ಹಮ್ಮಿನಲ್ಲಿ ಏನೆಲ್ಲಾ ಘಟಿಸುವುದೆನ್ನುವುದನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ಅನುಭಾವಿಸುವುದೆ ಒಂದು ವಿಸ್ಮಯ ಲೋಕ; ಹುಟ್ಟುತ್ತಲೆ ಹೊಸತೊಂದು ಅರಣ್ಯ ಗರ್ಭವನ್ನೆ ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತಾ ಹೋಗುವ ಆ ರಿಂಗಣದ ಭಾವವನ್ಹಿಡಿಡುವ ಯತ್ನವೆ ಈ ಕಾವ್ಯ – ತಾರುಣ್ಯ ಹುಟ್ಟಿದಾರಣ್ಯ.

ಮನದ ರಿಂಗಣ ತನನ
ವಯಸಿನ ಸಮ್ಮೋಹನ
ಬಗೆಯಾ ತನು ತಿಲ್ಲಾನ
ಅದೇಕೊ ರೋಮಾಂಚನ ||

ಗುರುಗುಟ್ಟಿ ಸರಿ ಪ್ರಾಯ
ಯಾರಿಟ್ಟರೊ ಅಡಿಪಾಯ
ಬುರುಬುರನೇ ಮೊಗ್ಗರಳಿ
ಹೂವ್ವಾದ ದೇಹ ಮುರಳಿ ||

ತನುವರಳುತಲೆ ಆತಂಕ
ನೀನಿರುವೆ ಎಲ್ಲಿಯತನಕ
ಹಿಗ್ಗೊ ಸಿಗ್ಗೊ ಕುಗ್ಗೊ ಸುಖ
ಗೊಂಚಲ ಗೊಂದಲ ಸಖ ||

ಮೂರು ಗಳಿಗೆ ಕೂರುವ ದೆಶೆ
ಆರುಗಳಿಗೆ ಹಾರಾಡುವ ಆಸೆ
ಒಂಭತ್ತರ ವೇದನೆ ಒದ್ದಾಟಕೆ
ಬೇಕಿತ್ತೆ ತೆನೆ ಯೌವನದಾಟಕೆ ||

ಎಲ್ಲಿತ್ತೊ ಹರ್ಷದ ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ
ಹುಳಿಯಾದರು ಸಿಹಿ ಬಾಯಿ
ರೆಕ್ಕೆ ಬಿಚ್ಚಿದ ಪತಂಗದ ಸಂಗ
ಮೈ ಬಿಚ್ಚಿ ಹಾರಿದ್ಹಕ್ಕಿ ಪ್ರಸಂಗ ||

——————————————————————–
ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು
——————————————————————–

00498. ಸಿಗಿದು ತೋರಣ ಕಟ್ಟಿ…..!


00498. ಸಿಗಿದು ತೋರಣ ಕಟ್ಟಿ…..!
_________________________________

ಹಳೆಯ ಬಾಲ್ಯದ ಶಾಲಾ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನೆನಪಾಗುವ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಚಿತ್ರಣ – ಸ್ಕೂಲಿಗ್ಹೋಗಲಿಕ್ಕೆ ಹಠ ಮಾಡಿ ನಾನಾ ರೀತಿ, ನಾಟಕವಾಡುವ, ನೆಪ ಹೂಡುವ ಮಕ್ಕಳ ಆಟ. ಅದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮೊಂಡು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರಂತೂ ಹೇಳ ತೀರದು. ಹೆಡೆಮುರಿ ಕಟ್ಟಿ ಹೊಯ್ವ ಶತೃ ಪಾಳಯದ ಸೈನಿಕನಂತೆ, ಜುಟ್ಟೋ, ಕತ್ತಿನ ಪಟ್ಟಿಯೊ, ಕೊನೆಗೆ ಬರದವನನ್ನು ದರದರನೆಳೆದೊಯ್ಯುವ ಅಂಗೈ ತುದಿಯೊ – ಒಟ್ಟಾರೆ ಬಾಯಲ್ಲಿ ರೋಧನ, ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಕಥನ, ಕೈಲಿಡಿದ ಬೆತ್ತದಿಂದ ಮೈಯೆಲ್ಲಾ ನರ್ತನ ಹಾಗೂ ಬೈಗುಳದ ಮಳೆ ಸುರಿಯುತ್ತಿರುವ ಬಾಯಿಂದ ‘ಸಿಗಿದು ತೋರಣ ಕಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟುವ’ ವಾಗ್ದಾನ! ಇದರ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಚಿತ್ರಣ – ‘ಸಿಗಿದು ತೋರಣ ಕಟ್ಟಿ’ ಕವನ…

ನೆನಪಿದೆಯ ದಿನಗಳು
ಸಿಗಿದು ತೋರಣ ಕಟ್ಟಿದ ಬಾಳು
ಅಪ್ಪನೊ ಉಪಾಧ್ಯಾಯನೊ ಗೋಳು
ಕೆಂಗಣ್ಣಲಿ ನುಡಿದಾ ಕೋಲು ||

ಶಾಲೆಗೆ ಹೊರಟರೆ ಅಂದು
ಯಾವ ದಸರೆ ಅದರ ಮುಂದು
ಕೈ ಹಿಡಿದೆತ್ತಿದಳವ್ವ ದರದರ ಸೆಳೆದು
ರಸ್ತೆಯುದ್ದ ನಾಟ್ಯ ಬೆತ್ತವೆ ಮುರಿದು ||

ಅಳುವೆಂದರೆ ಅರ್ಭಟ, ಗಾನ
ಆಕರ್ಷಿಸುವಂತೆ ಸುತ್ತಲಿನ ಜನ
ಬಿಟ್ಟಾಳೆ ಕಾಳಿ ತಾಯಿ ಚಾಮುಂಡಿವನ
ಬಾಸುಂಡೆ ನಿಲಿಸದ ಕೋಲ್ನರ್ತನ ||

ಕರದೆ ದಂಡಾಯುಧ ವೈಭವ
ಕಿವಿ ಹಿಡಿದೆತ್ತಿದಂತೆ ಮೊಲ ಕಾಯವ
ಬಾಯ್ಕುಹರದೆ ವಂಶಾವಳಿಯ ಶಿವ ಶಿವ
ಬೀಸಿಗೆ ಮೇಲೆದ್ದು ಬಿದ್ದ ಮೊಲ ಜೀವ ||

ಸಹಸ್ರ ನಾಮಾರ್ಚನೆ ಸತತ
ತನು ಸಿಗಿದ್ಹಾಕುವ ವಾಗ್ದಾನ ಸಹಿತ
ಹಿಡಿತದಲೆ ಕಟ್ಟಿದ್ದರು ತೋರಣವಾಗಲೆ ಭೂತ
ಸಿಗಿದು ತೋರಣ ಕಟ್ಟುವ ಚರಮ ಗೀತ ||

——————————————————————-
ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು
——————————————————————-

00497. ಸರಿಯೆ ಸಮಯದ ಗಡುವು?


00497. ಸರಿಯೆ ಸಮಯದ ಗಡುವು?
_______________________________

  
(Photo source, kannada wikipedia – https://kn.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%9A%E0%B2%BF%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%B0:Clock-french-republic.jpg)

ಈಗಿನ ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಪ್ರಪಂಚದಲೆಲ್ಲರಿಗು ಪರಿಚಿತವಾದ ಪದ್ದತಿ ಕಾಲಗಣನೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಡುವಳಿಕೆಗೂ ಕಛೇರಿ, ಗಿರಣಿ, ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲ ಮಾಪನವೆ ಪ್ರಮುಖ ಮಾನದಂಡವಾಗಿ ಫಲಿತಗಳ, ಮಾನಕಗಳ ಅಳತೆಗೂ ಕಾಲವೆ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಅಂಶವಾಗುವುದು ಸಹಜವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಕಾಲದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೆ ಇಣುಕುವ ಶ್ರದ್ದೆ, ಶಿಸ್ತು, ಅಳತೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ – ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ತೋರಣವನ್ನೆಲ್ಲ ಬಿಚ್ಚಿ ಪಕ್ಕಕ್ಕಿಟ್ಟು ಅದು ಸರಿಯೆ, ತಪ್ಪೆ, ಪ್ರಸ್ತುತವೆ – ಎಂದು ಕೇಳುವ ಕವನ ‘ಸರಿಯೆ ಸಮಯದ ಗಡುವು?’ ಈ ರೀತಿಯ ಕಾಲಗಣನೆ, ಮಾಪನೆ, ಪರಿಗಣನೆ ಸಾಧುವೆ? ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅದು ಫಲಿತಾಂಶ, ಗುರಿಸಾಧನೆಗೆ ಪೂರಕ ಎಂಬುದರ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ..

ಶಾಲೆಯ ಎಲ್ಲ ಶಿಸ್ತಿನ ಮಕ್ಕಳು
ಜಯಶೀಲರೆ ಜೀವನದೊಳು?
ಶಿಸ್ತಿಂದ ಕೆಟ್ಟು ಕೆಳ ಕೂತವರುಂಟು
ಶಿಸ್ತಿಲ್ಲದೆ ಕೊಳೆತು ಹೋದವರೆಷ್ಟು? ||

ಆಫೀಸಿನಲ್ಲಿ ಸಮಯಪಾಲಕ ಜನ
ಕುಳಿತಿದ್ದರೆಂದರೆ ಪೂರ್ತಿ ದಿನ
ಉತ್ಪಾದಕತೆ ದಕ್ಷತೆ ಸರಿ ಹೆಚ್ಚುವುದೆ ?
ಕಳೆದ ಗಂಟೆಗಳೆಲ್ಲ ಫಲಿತದ ಸರಿಸದ್ದೆ? ||

ಎಷ್ಟು ಜನ ನೀತಿ ಪಂಚೆರಡು ಲಂಚೊಂದು
ಕಾಟಾಚಾರದಿ ಒಳಗೆ ಕೂತ ಬಂಧು
ಗುರಿ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲವರ ಅಳೆಯದಿರೆ
ಬರಿ ಸಮಯ ಲೆಕ್ಕದೆ ದಕ್ಷತೆ ಕೊಡುವರೆ? ||

ದಿಟದಿ ಕಲಿಸಬೇಕು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಶಿಸ್ತಲ್ಲ ಸಮಯ
ಸರಿ ಸಹಜ ಮನೋಭಾವನೆಯ ದಾಯ
ಅದ ಕಲಿತವರೆಲ್ಲ ತಾನಾಗಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಗೆಲ್ಲ
ಶಿಸ್ತು ಶ್ರದ್ಧೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹಿಂದ್ಹಿಂದೆ ಸಕಲ ||

ಅದಕೆ ಕೆಡಿಸದೆ ತಲೆ ಶಿಸ್ತು ತುಂಬಿದ ನಾಲೆ
ಬಿಟ್ಟವರ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮತೆ ಶಕ್ತಿ ಅರಳಲೆ
ಬೆಳೆಸಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮನೋಭಾವ
ತಾನಾಗೆ ಕುಗ್ಗುವುದು ಜನ-ಸತ್ಪ್ರಜೆಗಳ ಅಭಾವ ||

—————————————————————
ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು
—————————————————————

00496. ಬಾಳೆ ಹೊಂಬಾಳೆ


00496. ಬಾಳೆ ಹೊಂಬಾಳೆ
________________________

  

(Picture source : kannada wikipedia – https://kn.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%9A%E0%B2%BF%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%B0:Luxor,_Banana_Island,_Banana_Tree,_Egypt,_Oct_2004.jpg)

ಬಾಳು ಬಾಳೆಯ ಗಿಡದ ಹಾಗೆ – ನೆಟ್ಟ ನೇರವೂ ಹೌದು, ಹಗುರವೂ ಹೌದು, ಕತ್ತರಿಸಲು ಸುಲಭವೂ ಹೌದು, ಸಿಹಿಯೂ ಹೌದು, ಅಳಿಸಲಾಗದ ಕಲೆಯೂ ಹೌದು, ಉಣಿಸುವ ಬಾಳೆಲೆಯೂ ಹೌದು, ಆ ಎಲೆಯಷ್ಟೆ ನವಿರಾದ ಜತನವೂ ಹೌದು, ಜಠರದ ಕಲ್ಲು ಕರಗಿಸುವ ಸ್ಪರ್ಶಮಣಿಯೂ ಹೌದು. ಈ ಬಾಳಿನ ಹೊಂಬಾಳೆಯನ್ನು ಕಾಯಿಂದ ಮಾಗಿಸಿ ಹಣ್ಣಾಗಿಸುವ ಬದುಕಿನ ಚಿತ್ರ ಸೂಚಿ – ಈ ಕವನ. ಬಾಳೆ ಪ್ರಬುದ್ದತೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಗಿ ಹಣ್ಣಾಗಬೇಕೆಂಬ ಆಶಯವೂ ಇಲ್ಲಿಯದು.

ಬಾಳೇ ಎಳೆ
ಎಳಸು ಬಾಳೆಲೆ
ತೆಳುವಾದ ಹಾಳೆ
ಜತನ ಕಾದರೆ ಬಾಲೆ
ಎಳೆಳೆಯಾಗಿ ತೆರೆಯುವಳೆ ||

ಎಳೆತನ ಕಾಯ
ಜಾರಿಸುವಪಾಯ
ಗಾಳಿಗ್ಹರಿವ ಸಮಯ
ಕಾಯುತ್ತಲೆ ಸರಿ ಪ್ರಾಯ
ಸುತ್ತಿ ಮುಚ್ಚಿಡಲು ಉಪಾಯ ||

ಎಲೆಯ ಸಾರ
ದೋಣಿಯಾಕಾರ
ಸಿಗಿದು ಬೆನ್ನ್ಮೂಳೆ ತರ
ಕತ್ತರಿಸಿ ಮೂರಾಗುವ ಪೂರ
ಎಲೆಯಿಡೆ ಮೂರಾಳಿಗೆ ಆಹಾರ ||

ಬಾಳೇ ಗಿಡ
ನಿಂತಾಗ ನಡ
ಕಲಿಯುತ ಕನ್ನಡ
ಸೆಟೆದು ನಡೆವ ಜಡ
ಕಲಿತೆ ಬೆಳೆ ಬಾಳ ನಿಗೂಢ ||

ಗಿಡವಾಗಿ ಬಗ್ಗೆ
ಎಳೆ ಕಂದು ಕುಗ್ಗೆ
ಅಡಿಪಾಯದ ಮೊಗ್ಗೆ
ಮೈ ಮರೆತು ನುಗ್ಗಿ ನಗ್ಗೆ
ಜೀವಮಾನ ನೋವಿನ ಬುಗ್ಗೆ ||

——————————————————————-
ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು
——————————————————————-
ಬಾಳೇ = banana (fruit), Life

00495. ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುವ ಕೋಗಿಲೆ, ಹುಡುಕಲೇಕೆ ಕಾಗೆ ನೆಲೆ?


00495. ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುವ ಕೋಗಿಲೆ, ಹುಡುಕಲೇಕೆ ಕಾಗೆ ನೆಲೆ?
_________________________________________

  
(photo source kannada wikipedia : https://kn.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%9A%E0%B2%BF%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%B0:Asian_Koel_(Male)_I_IMG_8190.jpg)

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ / ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವೂ ದೌರ್ಬಲ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಬಲ್ಯಗಳ ಸಂತುಲಿತ ಮೊತ್ತ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಒಳಗೊ, ಜೀವನ ವಿಶೇಷದಲ್ಲೊ ಇಣುಕಿ ನೋಡಿದಾಗ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಕಾಣುವ ಪ್ರಾಬಲ್ಯಗಳಷ್ಟೆ, ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳು ಎದ್ದು ಕಾಣುವುದು ಸಹಜ. ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುವ ಕೋಗಿಲೆ, ಹುಡುಕಲೇಕೆ ಕಾಗೆ ನೆಲೆ’, ಅಪ್ರತಿಮ ಗಾನದ ಕೊರಳಿದ್ದು , ಕುರೂಪಿಯ ಹಿದಿಕೆಯ್ಹೊತ್ತು ನಡೆಯಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯ, ಹಾಗೆಯೆ ಕಾಗೆಯ ಗೂಡಲಿ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಟ್ಟು ಮರಿಮಾಡುವ ಅದರ ಸೋಮಾರಿತನದ ಕುಟಿಲತೆಗಳ ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ಸ್ತರದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.

ಗಾನಯೋಗಿ ಕೋಗಿಲೆ ಚಿಗುರಿಗೆ
ತಿಂದ್ಹಾಡುವ ಗಾಯನವೆ ಸೊಬಗೆ
ಮಧುರ ಕಂಠ ಪಾಲಿಸಿದ ದೈವಕೆ
ಸಮತೋಲನದಲಿ ಕಪ್ಪು ರೂಪಕೆ ||

ರೂಪವಷ್ಟಿದ್ದರೆ ಸಾಲದ ಒಗಟೇಕೆ
ಕುಯುಕ್ತಿ ಕುತಂತ್ರಗಳು ಜತೆಗೇಕೆ
ಬಸಿರಿಗೆ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಟ್ಟು ಕೋಗಿಲೆ
ಸಾಕಲು ಹುಡುಕಲೇಕೆ ಕಾಗೆನೆಲೆ? ||

ಮುಗ್ದರಿರುವ ಜಗದಲಿ ಪೀಡಕರು
ಯಾವ ಸಮತೋಲನಕೊ ತೇರು
ಪರಪುಟ್ಟನ ಅರಿವಾಗದ ಕೃತಿಮ
ಕಾವಿಕ್ಕಿ ಮೊಟ್ಟೆ ಮರಿಗೆ ಕಾಕಮ್ಮ ||

ಸೋಮಾರಿಯೆ ಚಾಣಾಕ್ಷ್ಯ ಸರಿಯೆ
ಮುಖ್ಯ ನಿಜಾಯತಿ ನೈತಿಕತೆಯೆ
ದೈವದತ್ತ ಕೊರಳಿದ್ದರು ಕೋಗಿಲೆ
ವಂಚಿಸೊ ಮನಸಾದರು ಹೇಗೆಲೆ ? ||

– ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು

00494. ದೌರ್ಬಲ್ಯ ಪ್ರಾಬಲ್ಯಗಳ ಮೊತ್ತ


00494. ದೌರ್ಬಲ್ಯ ಪ್ರಾಬಲ್ಯಗಳ ಮೊತ್ತ
__________________________________

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ / ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವೂ ದೌರ್ಬಲ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಬಲ್ಯಗಳ ಸಂತುಲಿತ ಮೊತ್ತ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಒಳಗೊ, ಜೀವನ ವಿಶೇಷದಲ್ಲೊ ಇಣುಕಿ ನೋಡಿದಾಗ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಕಾಣುವ ಪ್ರಾಬಲ್ಯಗಳಷ್ಟೆ, ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳು ಎದ್ದು ಕಾಣುವುದು ಸಹಜ. ರೂಪವಿಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದೌರ್ಬಲ್ಯವನ್ನು ಅಪರಿಮಿತ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯಿಂದಲೊ ಅಥವಾ ಸಿರಿವಂತಿಕೆಯಿಂದಲೊ ಸರಿದೂಗಿಸುವ ಹುನ್ನಾರದಂತೆ – ಈ ಒಂದು ಸಮತೋಲನವನಿಟ್ಟು ವ್ಯಕ್ತಿ ಹತೋಟಿ ಮೀರಿ ಗರ್ವಿಸದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ನಿಯತಿಯ ಕುಹಕವೆ ಇದಿರಬಹುದೆಂಬ ಕವಿಯ ಅನುಮಾನ, ಈ ಕವನದ ಹಿನ್ನಲೆಯಲಿರುವ ಅಂತರ್ಗತ ಭಾವ.

ದೌರ್ಬಲ್ಯ ಪ್ರಾಬಲ್ಯಗಳ ಮೊತ್ತ
ಸರಿದೂಗಿಸೆ ಸಮತೋಲನದತ್ತ
ವಿಭಜಿಸಿಟ್ಟಿಹನೆ ವಿಧಾತ ಸೂತ್ರ
ಹಂಚಿಬಿಟ್ಟು ಬಗೆಬಗೆಯಾ ಪಾತ್ರ ||

ಅಪ್ರತಿಮ ಸೌಂದರ್ಯರಾಶಿ ಸಿರಿ
ಆಗಿರಬೇಕಿಲ್ಲ ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತೆ ಐಸಿರಿ
ಕೈ ತೊಳೆದು ಮುಟ್ಟುವ ಬಂಗಾರಿ
ಬಣ್ಣನೆ ಕರಗಿದರೆ ಭಾರಿ ದುಬಾರಿ ||

ಅಂತೆಯೆ ಪ್ರಚಂಡ ಬುದ್ಧಿ ಶಾಲಿ
ಇರಬೇಕಿಲ್ಲ ಸುರಸುಂದರ ಕಲಿ
ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪ ಸಮತೋಲನ
ಬುದ್ದಿ ಮಟ್ಟದೆದುರು ವ್ಯವಕಲನ ||

ಹೊಂದಾಣಿಸುವ ಸರಾಸರಿ ಕಥೆ
ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪು ಬುದ್ಧಿಯ ಜತೆ
ಆರಕ್ಕೇರದಲೆ ಮೂರಕ್ಕಿಳಿಯದಾ
ಸಮತೋಲನದಲಿಡುವ ಸಂಪದ ||

ವಿಪರ್ಯಾಸದ ಸಂದಿಗ್ದ ಸಿಕ್ಕಲು
ಕಂಡೂ ಕಾಣದ ಕ್ರಮದ ಸುಕ್ಕಲು
ಯಾವುದೊ ಯೋಜನೆಗೆ ಬದ್ದತೆ
ಬೆಸೆದಿಟ್ಟಿರುವ ದೇವರಾಟ ಸಿದ್ದತೆ ||

ಸಮಭಾರ ಯಂತ್ರ ತೂಗಿದ ಹಾಗೆ
ಸರಿದೂಗಿಸುವ ಹವಣಿಕೆಗೆ ತೂಗೆ
ಕುಂದು ಕೊರತೇ ಮುಚ್ಚುವ ಹಾಗೆ
ಎಲ್ಲರಲೇನೊ ಹೆಚ್ಚು ಇಟ್ಟೆ ಸೋಗೆ ||

——————————————————————-
– ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು
——————————————————————-

00493. ಹೂವಲು ಉಂಟು ಲಿಂಗ..!


00493. ಹೂವಲು ಉಂಟು ಲಿಂಗ..!
_________________________________ 

ಹೂವಲ್ಲೂ ಗಂಡು ಹೂ ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಹೂವಿರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನವಲ್ಲ. ಬಹುಶಃ ವಿಜ್ಞಾನದ ಕಲಿಕೆಯಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರಬಹುದಾದರೂ, ಕವಿ ಕಲ್ಪನೆಯ ಮೂಸೆಯಲ್ಲಿ ಹೂವ್ವೆಂದರೆ ಹೆಣ್ಣಿನ ರೂಪವೆ ಕಣ್ಮುಂದೆ ಬಂದು ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಕವಿಯತ್ರಿಗಳೂ ಸಹ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಇದೆ ಅರಿವಿನ ಮೂಸೆಯಲ್ಲೆ ಕಾವ್ಯ ಹೊಸೆಯುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಹೂವೆಂದರೆ ಹೆಣ್ಣಿನ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ, ಗಂಡಿನ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಹಿಡಿಶಾಪ ಹಾಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಡಪಾಯಿ ಪಾಪಾ ದುಂಬಿ!

ಈ ಜೋಡಿ ಕವನಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ‘ಹೂವಲ್ಲೂ ಹೆಣ್ಣು ಗಂಡಿದೆ, ಗೊತ್ತಾ?’ ಈ ವಿಸ್ಮಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟಗಣ್ಣಿಂದ ನೋಡುತ್ತಾ, ನಮ್ಮ ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರನಂತೆ ಒಂದೆ ಹೂವ್ವಿನೊಳಗೆ ಗಂಡು ಭಾಗ ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಭಾಗ ಎರಡೂ ಇರುವ ವಿಚಿತ್ರವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ತಂತಾನೆ ಪರಾಗ ಸ್ಪರ್ಶ ಮಾಡಿಕೊಂಡು , ತಾನೆ ಸಂತತಿಯ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಹರಿಕಾರನಾಗುವ ಹೂವಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಲಿಂಗವನ್ಹುಡುಕುವ ಪ್ರಮೇಯವೆ ಇಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲಾ ಕೂತಲ್ಲೆ ನಡೆಯುವ ಸರಾಗ ಬಂಧ, ಮತ್ತದರ ವರ್ಣನೆ ಈ ಪದ್ಯ.

ಎರಡನೆ ಕವನ ‘ಹೂವೊಳಗಿನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ, ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ’ ಇರುವ ವೈಚಿತ್ರದ ಕುರಿತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದರೂ, ಇಲ್ಲಿ ಒಂದೆ ಮರದಲಿರುವ ಪುಲ್ಲಿಂಗ, ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗದ ಹೂಗಳು, ಒಂದೆ ಕೊಂಬೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಜಾತಿಯ ಯಾ ವಿಜಾತಿಯ ಗುಂಪುಗಳು ಅಥವಾ ಒಂದೆ ಬಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಹೂಗಳ ಚಿತ್ರಣ; ಆದರೆ ಒಂದೆ ಹೂವಿನೊಳಗಿರುವ ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರ ಹೂ ಮಾತ್ರ ಈ ಗುಂಪಲಿ ಬೆರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಮೊದಲ ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನಿರೂಪಿತ.

01. ಹೂವಲ್ಲೂ ಹೆಣ್ಣು ಗಂಡಿದೆ ಗೊತ್ತ?
_______________________________

ಅಕ್ಕ ನಿನಗೊಂದು ವಿಷಯ ಗೊತ್ತ
ಹೂವ್ವಲ್ಲು ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣಿರುವ ಸತ್ಯ ?
ಒಂದೆ ಗಿಡದಲ್ಲೆ ಎರಡಿರುವ ದೃಶ್ಯ..
ಒಂದೆ ಹೂವ್ವಲ್ಲೆ ಇಬ್ಬರಿರೊ ಲಾಸ್ಯ ?||

ಅಚ್ಚರಿ ಪೆಚ್ಚು ಕುರಿ ಏಕೇಳು ಕಣ್ಣುರಿ ?
ಸೃಷ್ಟಿ ವೈಚಿತ್ರ ಎಷ್ಟೊ ಜಾಣ ಮರಿ
ಹೂವೆಂದರೆ ಹೆಣ್ಣೆನ್ನೆ ಅದರ ತಪ್ಪಲ್ಲ
ಗಂಡುವ್ವ ಗಮನಿಸದ ಬೆಪ್ಪೆ ನಾವೆಲ್ಲ ||

ಹೆಣ್ಣ ರೂಪವನಕ್ಕ ಹೂವಾಗಿಸಿ ನಕ್ಕ
ಕವಿ ಸಾರ್ವಭೌಮನೇನಲ್ಲ ಸರಿ ಪಕ್ಕ
ಗಂಡ್ಹೂವ್ವ ನೋಡಿದ ಕವಿಯತ್ರಿ ದಕ್ಕ
ಕವಿಯ ನಡುವೆ ಕವಿಯತ್ರಿಗೆ ಚೊಕ್ಕ ||

ಅರ್ಧನಾರಿಶ್ವರನಕ್ಕ ಹಂಚಿ ತನು ತಕ್ಕ
ನಡೆಸಿ ಸುಖ ಸಂಸಾರ ಸಂತತಿ ದಕ್ಕ
ಸಂಯೋಗ ಪರಾಗ ಸ್ವಕೀಯ ಸ್ಪರ್ಶ
ತನ್ನೊಡಲಲೆ ತನ್ನ ರೇಣು ಗರ್ಭ ಹರ್ಷ ||

ಪ್ರೀತಿ ಅಪರಿಮಿತವೆನ್ನಿ ಅಸಂಕರವೆನ್ನಿ
ತನ್ನ ಪಾಡಿಗೆ ತಾನೆ ವಂಶೋತ್ಪತ್ತಿ ದನಿ
ಒಂದಾಗಿ ಬೆರೆತ ಜೀವಗಳುದಾಹರಣೆ
ಬೇರೆಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕೀತು ಗಂಢಭೇರುಂಡ ಕಣೆ ||

– ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು

02. ಹೂವೊಳಗಿನ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ಪುಲ್ಲಿಂಗ
_______________________________

ಅಕ್ಕ ಈ ಗಿಡ ಬರಿ ಗಂಡು, ಬರಿ ಹೆಣ್ಣು
ಆದರು ನೋಡ್ಹೇಗೆ ಒಂದೆ ಬಳ್ಳಿ ಗಿಣ್ಣು
ಒಂದೆ ತಾಯ್ಬಳ್ಳಿ ತಾಳಿ ಕಟ್ಟಿದ ಬಂಧ
ಇದು ಕೂಡ ಸ್ವಕೀಯ-ಸ್ಪರ್ಶ ಸಂಬಂಧ ||

ಇಲ್ಲು ಮರೆತುಬಿಡಕ್ಕ ಸಹಜಾತ ಸಖ್ಯ
ವಂಶ ಪರಂಪರೆ ಮುಂದುವರಿಕೆ ಮುಖ್ಯ
ಗಾಳಿ ಚಿಟ್ಟೆ ದುಂಬಿ ಪತಂಗ ಸಂವಾಹಕ
ಜೋಡಿಸಿಟ್ಟಿಹನ್ಹೀಗೆ ಜಗಕೆ ನಿರ್ಮಾಪಕ ||

ಅಲ್ನೋಡು ನಮ್ಮಂತೆ ಬೇರೆ ಗಿಡದ್ಹೂವು
ಗಂಡಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಲಾಡೀ ಚದುರಿದವು
ಗಾಳಿ ನೀರಿಂದ್ಹಿಡಿದು ಚಿಟ್ಟೆ ಜುಟ್ಟಾಡಿಸಿ
ಬೆಳೆಸೆ ವಂಶವಾಹಿ ವೈವಿಧ್ಯ ಚೌಕಾಸಿ ||

ಅಕ್ಕ ವಿಚಿತ್ರ ನೋಡು ಸಂತತಿ ಕಾವು
ಈ ಗಿಡದ ತುಂಬೇಕೆ ಬರಿ ಗಂಡುಹೂವು
ಅಲ್ಲೊಂದಿಲ್ಲೊಂದರಂತೆ ಅರಳಿದ ಹೆಣ್ಣು
ಮಿಕ್ಕೆಲ್ಲ ಕೊಂಬೆ ಗೊಂಚಲು ಗಂಡ ಕಣ್ಣು ||

ಕೆಲ ಎಲೆಗಳೇ ಹೂವಾಗುವ ವಿಸ್ಮ್ಮಯ
ಬಣ್ಣಗಳೆ ಬದುಕಾಗುವ ಜೀವನ ಮಾಯ
ಹೆಣ್ಣು ಹೂವಷ್ಟೆ ಸಂತಾನ ಭಾಗ್ಯ ನಿಸರ್ಗ
ಮತ್ತೆಲ್ಲಾಕರ್ಷಣೆ ಹಿಡಿದಿಡಿಸೆ ಸಂಸರ್ಗ ||

– ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು

00492. ಕೊಳಕು ನಾಗಮಂಡಲ ಮನ


00492. ಕೊಳಕು ನಾಗಮಂಡಲ ಮನ
__________________________________

ಒಳಗೊಂದು ಬಗೆ ಹೊರಗೊಂದು ಬಗೆಯ ದಿರುಸು ತೊಟ್ಟು ಜೀವನ ನಾಟಕ ನಡೆಸುವ ಮನ ಎಷ್ಟೊ ಸಲ ಅಂತರ್ಯಾನದಲಿ ಇಣುಕಿ ನೋಡಿದರೆ ಕೊಳಕು ಮಂಡಲದಂತೆ ಕಾಣಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚರಿಯೇನಿಲ್ಲ. ಹೊರಗೇನೆ ವೇಷ ತೊಟ್ಟರೂ ಸುಟ್ಟರೂ ಹೋಗದ ಹುಟ್ಟುಗುಣದಿಂದಾಗಿ, ಒಳಗೊಳಗೆ ಪಿತೂರಿ ನಡೆಸುವ ಅದೃಶ್ಯ ಮನದಾಟ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅರಿತಬಹುದಾದ ಸತ್ವ. ಹೊರಗಿನ ತೋರಿಕೆ ಏನೆ ಇರಲಿ , ಗೆಲ್ಲುವುದೊಂದೆ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯಾಗಿ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಏನನ್ನು ಮಾಡಲೂ ಹೇಸದ ಕೊಳಕು ಮಂಡಲ ಮನಗಳಿಗೂ ಕೊರತೆಯೇನಿಲ್ಲ. ಈ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಕೊಳಕು ಮಂಡಲ ಮನದ ಗುಣಗಾನ.

ಕೊಳಕು ಮಂಡಲ ಜನ
ನಾಗ ಮಂಡಲದ ಮನ
ಕಟ್ಟೆಚ್ಚರವಿರೆ ಜೋಪಾನ
ಕಚ್ಚಿ ಬಿಡುವ ಸೋಪಾನ ||

ಕೊಳಕು ಮಂಡಲ ಕಚ್ಚೆ
ಕೊಳೆತಾ ದೇಹದ ರಚ್ಚೆ
ಹೋದಿತೆ ಹುಟ್ಟು ಮಚ್ಚೆ
ಗುಣ ಮಣ್ಣ ಜತೆಗೆ ಬಚ್ಚೆ ||

ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಜೀವಕೆ
ಜೀವನವೆಲ್ಲ ನಾಗ ಸಂಪಿಗೆ
ಅಸ್ವಾದಿಸಲಾಗದ ವಾಸನೆ
ಕಚ್ಚುತಲೆ ನಾಗದ ವೇದನೆ ||

ಬೆಳೆಯಲಾಗದಲೇ ಸ್ವಂತಿಕೆ
ಹುಡುಕುಡುಕಲೆ ಜೀವಂತಿಕೆ
ನೈತಿಕತೆ ಮೌಲ್ಯದ ವಂತಿಗೆ
ಪರದಾಟ ಕರದ ಪಾವತಿಗೆ ||

ಆದರೀ ಜಗ ಭಂಡ ಮೊಂಡ
ಗೆಲುವು ಮಾತ್ರವೆ ಪ್ರಚಂಡ
ನೀತಿ ನಿಜಾಯತಿಯೆ ದಂಡ
ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ಗುಡಿಗಷ್ಟೆ ಗಾಢ ||

– ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು

00491. ತಟ್ಟನಡಗುವುದೆ ಕಾಮ?


00491. ತಟ್ಟನಡಗುವುದೆ ಕಾಮ?
____________________________

ಉಡದಂತೆ ಹಿಡಿತದಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದೆಲ್ಲಾ ಬಯಕೆ, ನಡುವಳಿಕೆ, ವಿಚಾರ, ಅವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ಇಂಬು ಕೊಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅಟ್ಟಾಡಿಸುವ, ಕಂಗೆಡಿಸುವ, ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಕಾಮವೆಂಬ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಹದ್ದುಬಸ್ತಿನಲಿಡಲಾದೀತೆ ಎನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ಹುಟ್ಟು ಹಾಕುವ ಪ್ರಚಂಡತೆಯ ಉವಾಚ…

ಹಾವ್ರಾಣಿ ನಾಗ್ರಾಣಿ
ಉಡದಂತೆ ಹಿಡಿತ ಕಾಣಿ
ಕಟ್ಟಿಲ್ಲದ ಹಗ್ಗದ ಕುಣಿ
ಕಾಣಿಸದ ಮೂಗೇಣಿ ||

ಯಾವ್ಮಾಯದ ಗಿಣಿ
ಜೀವ ಕಾಯ್ದವೋ ಕತ್ಮಣಿ
ಸಪ್ತ ಸಾಗರದಾಚೆ
ಪಂಜರದ ಕಿಳಿ ಪಚ್ಚೆ ||

ಮಾಯಕಾರನ ಗತ್ತ
ಹಿಡಿತವೆಂದರೆ ಸರಿ ತುಡಿತ
ಹಿಡಿದನೆಂದರೆ ಹಿಡಿದೆ
ಬಿಟ್ಟನೆಂದರೆ ತಾ ಬಿಡದೆ ||

ಜಾವದ ಮೊಗ್ಗು ತಾಳು
ಹಿಡಿದಿಡುವ ಪಂಚೆ ಜಾಳು
ಗುಟ್ಟು ವಲ್ಲಿ ಜತೆ ಬಾಳು
ಅಪ್ಪಿದ ಗೆಣೆ ಬಾಯಾಳು ||

ಸಕ್ರಮ ಅಕ್ರಮ ಶ್ರಮ
ಪರಿಶ್ರಮವಕಾಶ ವಿರಾಮ
ಕಟ್ಟೆತ್ತದೆ ಮನ ಮಮ
ತಟ್ಟನಡಗುವುದೆ ಕಾಮ? ||

– ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು

00490. ಬರಿ ಹುಡುಕಾಟವೇ ಜೀವನ..


00490. ಬರಿ ಹುಡುಕಾಟವೇ ಜೀವನ..
_____________________________

ಹುಡುಕಾಟದಲಿ ನಿರತ ಮನಕ್ಕೆ ವಿರಾಮವೂ ಹುಡುಕಾಟದ ಹೊತ್ತು. ಜೀವನದಲೇನನ್ನೊ ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಸಾಗಿರುವ ಮನ ಕಂಡ ಕಂಡಲ್ಲಿ, ಸಿಕ್ಕ ಸಿಕ್ಕಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಾಟ ನಡೆಸಿ , ಬೇಕಿದ್ದು ಸಿಗದೆ ಬಳಲುವ , ತೊಳಲುವ ಚಿತ್ರಣದ ಹಂದರ ಈ ಪದ್ಯ. ಅದರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವೇನೆಂದು ಅರಿವಾಗದಿದ್ದರೂ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಈ ಹುಡುಕಾಟಗಳೆ ಇರದಿದ್ದರೆ ಜೀವನವಾದರೂ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದುದು ಹೇಗೆ? ಎಂಬ ವೇದಾಂತಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಉದಿಸಿ ಸದ್ಯ , ಹುಡುಕಾಟವಾದರೂ ಇದೆಯಲ್ಲಾ – ಯಾಕಾದರೂ ಸರಿ , ಎಂದು ನಿಟ್ಟುಸಿರಿಡುವ ಅಂತರ್ಗತ ಭಾವ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೆಂದು ವೈದೇಹಿ ಜಾಗ
ಹುಡುಕೆ ದಶರಥನ ಮಗ
ಜಟಾಯು ಸಂಪಾತಿ ತರ
ವಾನರರ ಸ್ನೇಹ ಕರ
ನನ್ನದೇನು ಪ್ರವರ? ||

ಕಂಡ ಕಂಡ ನಾರಿಗಳಲ್ಲಿ
ಹುಡುಕಿ ಸಾಕಾಗಿಲ್ಲಿ
ಸುಸ್ತಾಗಿದೆ ತಲ್ಲಿ
ಸುತ್ತಿ ಗಲ್ಲಿ ಗಲ್ಲಿ
ಇನ್ನಾರಲ್ಲಿ ? ||

ಆಸೆ ಭರವಸೆಯ ಬೆಂಡೆತ್ತುತ
ಐದು ತಲೆಯ ಐರಾವತ
ಏರುವಲೆ ಕನಸಿನತ್ತ
ಒಯ್ಯುವ ಪ್ರಣೀತ
ಸರಿಯೆ ಗಣಿತ ? ||

ಬರಿ ಹುಡುಕಾಟವೇ ಜೀವನ
ಹುಡುಕಲಿರದಿದ್ದರೆ ಮನ
ಪೆಚ್ಚಾಗಿ ಹುಚ್ಚುತನ
ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ
ಪ್ರತಿದಿನ ||

– ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು

00488. ಸಪ್ತಮ ಜ್ಞಾನ ಸಂಗಮ (ಮಕ್ಕಳಿಗೆ)


00488. ಸಪ್ತಮ ಜ್ಞಾನ ಸಂಗಮ (ಮಕ್ಕಳಿಗೆ)
_______________________

೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭

ನಮ್ಮ ಪುರಾಣಾದಿ ಸಂಭವಗಳಿಂದೆಲ್ಲಾ ಗಮನಿಸಿದರೆ ಪ್ರತಿ ಸಂಖ್ಯೆಗೂ ತನ್ನದೆ ಆದ ಮಹತ್ವವಿರುವುದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಸಂಸ್ಖೃತಿಯಲೂ ಇದರ ಪ್ರಭಾವವಿರುವುದು ಕಾಣುವುದಾದರೂ, ಭಾರತೀಯತೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಳಕೆ ತುಸು ಹೆಚ್ಚೆ ಎನ್ನಬೇಕು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ : ನವ (ಒಂಬತ್ತು) ದ ಪಥವ್ಹಿಡಿದು ಹೊರಟರೆ – ನವಧಾನ್ಯ, ನವರತ್ನ, ನವರಾತ್ರಿ…. ಹೀಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಪಂಚಕದಲ್ಲೂ ಹೀಗೆ ಪಂಚಭೂತ, ಪಂಚಾಗ್ನಿ, ಪಂಚಕ್ರಿಯ, ಪಂಚಾವಸ್ಥೆಗಳು ಕಾಣ ಬರುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸಪ್ತದ ಕುರಿತು ಚಿಕ್ಕ ಸಂಕಲನ : ಸಪ್ತರ್ಷಿ, ಸಪ್ತನದಿಗಳಿಂದಿಡಿದು, ನಮ್ಮ ವಾರದ ಏಳು ದಿನಗಳವರೆಗೆ – ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ಯತ್ನ.

೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭೭

ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳೇಳು ಋಷಿ ಜನರ ಸತ್ಯ
ಮರೀಚೀ ಅತ್ರಿ ಅಂಗೀರಸ ಪುಲಸ್ತ್ಯ
ಪುಲಹ ಕ್ರತು ವಸಿಷ್ಠರ ಸಂಗಮಿಸೆ
ಏಳು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಋಷಿಗಳು ವರಸೆ ||

ಸಪ್ತಮಾತೃಕೆಯರ ದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮೆ
ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಮಾಹೇಶ್ವರಿ ಕೌಮಾರಿ ಜಮೆ
ವೈಷ್ಣವಿ ವಾರಾಹಿ ಇಂದ್ರಾಣಿ ಗಣನೆ
ಜತೆ ಸೇರಿ ಚಾಮುಂಡಿ ರಕ್ಕಸ ದಮನೆ ||

ಸೌಂದರ್ಯದತಿಶಯ ರಾಶಿಗಪ್ಸರೆಗಳು
ರಂಭಾ ಮೇನಕೆ ತಿಲೋತ್ತಮ ನಗಲು
ವಾರಕಾಂತೆ ಶಬರಿ ಹಿಡಿಂಬಿ ಸರದಿಗೆ
ಸೈರಂಧ್ರಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸುರಸುಂದರಿ ಸುರಗೆ ||

ಸಪುತಾಂಬುಧಿ ಸಪ್ತ ಸಾಗರಗಳೇಳು
ಲವಣ-ಉಪ್ಪಿಗೆ, ಇಕ್ಷು ತಾ ಕಬ್ಬಿನ್ಹಾಲು
ಸುರಾ-ಮದ್ಯದ ಪೂರ, ಕ್ಷೀರಕೆ-ಹಾಲ
ದಧಿ-ಮೊಸರು, ಸರ್ಪಿಸ್ತುಪ್ಪ, ನೀರ್ಜಲ ||

ದೇಹದಲ್ಲಿಯ ಸಪ್ತಧಾತುಗಳು ತಾವು
ರಸ ರಕ್ತ ಮಾಂಸ ಮಜ್ಜೆಗಳ ಫಲಿತವು
ಮೇದಸ್ಸು ಅಸ್ಥಿ ಶುಕ್ರಗಳೆಂಬವರ ಸೇರಿ
ಸಪ್ತ ಧಾತು ವೈಭವ ಹಿಡಿದ ಸರಿದಾರಿ ||

ಅಷ್ಟೇಕೆ ದೂರ ವಾರಗಳೇಳರ ಪ್ರಾಯ
ಭಾನು ಸೋಮ ಮಂಗಳರ ತಿಳಿಕಾಯ
ಬುಧ ಗುರು ಶುಕ್ರ ಗ್ರಹಗಳ ನೆನೆದೆಯ
ಶನಿವಾರ ಜತೆ ಸೇರಲು ಪೂರ್ಣಮಯ ||

– ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು

00487. ಬೊಕ್ಕ ತಲೆಯ ಬೋಳು ಹುಂಜ ಕೋಳಿ


00487. ಬೊಕ್ಕ ತಲೆಯ ಬೋಳು ಹುಂಜ ಕೋಳಿ
___________________________________

ಅಪರೂಪದ ಬೊಕ್ಕ ಕತ್ತಿನ ಜತೆ ತಲೆ ಮೇಲೆ ಕಿರೀಟ ಹೊತ್ತಂತೆ, ಮುಕುಟವಿಲ್ಲದ ಮಹಾರಾಜನಂತೆ ಬದುಕಿದ ಹುಂಜವೊಂದರ ಕಥಾನಕ. ಪುರಾತನ ಬದುಕಿನ ದರ್ಪ, ಗತ್ತು, ಅಹಂಕಾರಗಳೆ ಹೇರಳವಾಗಿದ್ದ ಗೈರತ್ತಿನಲ್ಲೆ ಬದುಕಿ, ಹಾಗೆಯೆ ಸಾಯುವ ಸುಯೋಗ ಹೊಂದಿದ್ದ ಈ ಕಿರೀಟವಿಲ್ಲದ ಬೀದಿ ಕೋಳಿ ರಾಜನ ವೈಭವದ ವರ್ಣನೆಯಿಲ್ಲಿ ಅನುರಣಿತ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡಿದ್ದ ಕೇರಿ, ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಜನಂತೆ ಅಡ್ಡಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಆ ಗತ್ತಿನ ಹುಂಜವೆ ಇದರ ಪ್ರೇರಣೆ!

 

(picture attribution: https://commons.m.wikimedia.org/wiki/User:JLPC) (Photo: JLPC / Wikimedia Commons / CC-BY-SA-3.0) (Via Wikipedia : https://en.m.wikipedia.org/wiki/File:Coq_Cou_nu_FR_2013.jpg)

ಕೋಳಿ ಹುಂಜ ಕಿರೀಟೆ, ನಾ ಸಾಕಿದ ಹಿರಿ ಹೆಂಟೆ
ಬೊಕ್ಕ ಕತ್ತಿನ ಕುಕ್ಕುಟ, ಖಾಲಿ ಎಕ್ಕತ್ತಿನ ಗುಂಟ;
ತಲೆ ಕಿರೀಟಿಯೆ ಕೀರ್ತಿ, ಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬರುವ ಭರ್ತಿ
ರಸ್ತೆಗೆಲ್ಲ ಅವನೇ ರಾಜ, ಹೆಣ್ಣು ಕೋಳಿಗವ ಬೀಜ ||

ಮೂರು ಕೇರಿಗೆ ಸುತ್ತಲೆ, ಯಾರಿಲ್ಲ ಬೊಕ್ಕ ಕತ್ತ ತಲೆ
ಎಲ್ಲ ಹೆಂಗಳೆಯರ ಸೆಳೆ, ಹಮ್ಮಿನಲಿ ಕುಕ್ಕುತ ತಲೆ;
ರಾಜನಂಥ ಶೈಲಿ ನಡಿಗೆಗೆ, ಮಂದ ಗಮನ ಬಾಡಿಗೆ
ಎಡ ಬಲ ಪಕ್ಕ ಕೊಕ್ಕರೆ, ಬಿಂಕದ ಸುಪನಾತಿ ಬೇರೆ ||

ನಡೆ ರಾಜ ಗಾಂಭೀರ್ಯ, ಗುಣದಲೇನಲ್ಲ ಆರ್ಯ
ಸಂತೆಗಿಟ್ಟಂತೇ ವೀರ್ಯ, ಪುಕ್ಕಟೆ ಹಂಚೆ ಶೌರ್ಯ;
ರಸ್ತೆಯಲೇ ಅನಾಚಾರ, ನಡೆಸುವವ ಅತ್ಯಾಚಾರ
ಕರೆ ಆಚಾರ ವ್ಯಭಿಚಾರ, ಕೇಳುವವರಾರು ಘೋರ? ||

ಬೀದಿಯೆಲೆಷ್ಟು ಪುಳ್ಳೆಗೆ, ಇವನೇನಾ ಪಿತನೆ ಚಿಳ್ಳೆಗೆ?
ಆದರಿಸದಾ ಕೊಬ್ಬಿನವ, ಹೆಂಟೆಗಳೆ ಸಾಕಿ ಸಲಹ;
ಸುರ ಸುಂದರಾಂಗ ಸಲ್ಲು, ಸಹಿಸಿದವೆತ್ತದೆ ಸೊಲ್ಲು
ಹೆದೆಯೇರಿಸಿರೆ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ, ತಡೆದವರಾರು ಗೆಲ್ಲಲು ||

ವಯಸಿನ ಮಾಯಕಾಲ, ಕಳೆದಂತೆ ಚಳಿಮಳೆಗಾಲ
ಮುದಿಯಾದನು ಹುಂಜ, ಕುಗ್ಗಿಸಿದವನಾಟ ಸಹಜ;
ಆದರು ಕೊನೆಯುಸಿರಿನಾ, ಗತ್ತಲ್ಲೆ ಜೀವ ಸವೆಸಿದನ
ಕಾಲದ ಕಾಲಾಗೊವರೆಗೆ, ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಬದುಕಿದ ಬಗೆ ||

– ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು

00462. ಆಲ್ಕೋಹಾಲಿನ ಸಂಜೆಗಳು…(01 & 02)


00462. ಆಲ್ಕೋಹಾಲಿನ ಸಂಜೆಗಳು…(01 & 02)
_______________________________________________

ಕಾಲಯಾನದ ಅಧುನಿಕ ರಥವನೇರಿ ಸಾಗಿದ ಮನುಕುಲ, ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಕುಣಿ ಎನ್ನುವ ಹಾಗೆ ಆಲ್ಕೋಹಾಲಿನ ಕುಡಿತದ ಕುರಿತ ಮೊದಲಿದ್ದ ಮಡಿವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಂಧಗಳ ನೆಲೆಗಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ತರ್ಪಣ ಬಿಟ್ಟು ಸಾಗಿದ್ದು ಹಳೆಯ ಕಥೆ. ಆದರೆ ಆ ಹೆಸರಡಿಯಲ್ಲಿ ಗೆಳೆಯರೊ, ಬಂಧುಗಳೊ, ಸಂಗಾತಿಗಳೊ ಜತೆ ಸೇರಿದಾಗ ಹೊರಬೀಳುವ ಸತ್ಯ, ಗುಟ್ಟುಗಳು, ನೋವು – ದುಮ್ಮಾನಗಳು, ಪ್ರಣಯ – ವಿರಹದ ಕಥೆಗಳು, ರಾಜಕೀಯ, ಸಿನಿಮಾ..ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲದರ ವಿಶ್ವರೂಪವನ್ನೆ ಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತವೆ, ಈ ಆಲ್ಕೋಹಾಲಿನ ಸಂಜೆಗಳು. ಅದರ ವೈವಿಧ್ಯ ರೂಪಗಳನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಡುವ ಚಿತ್ರಣ ಈ ಕವನದಲ್ಲಿ. ಮೊದಲ ಭಾಗ (ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿ ಪಿಸುಗುಟ್ಟು…..) ತೀರಾ ಹತ್ತಿರದವರೊಂದಿಗೆ ಆರಾಮವಾಗಿ ಪಿಸುಗುಟ್ಟುವ ಸ್ತರದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಿದರೆ, ಎರಡನೆ ಭಾಗ ರಹಸ್ಯದ ನೆರಳಡಿ ನಡೆಸುವ ಲೀಲೆಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಕಾವ್ಯ.

01. ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿ ಪಿಸುಗುಟ್ಟು..
____________________

ಮಾಂತ್ರಿಕ ವೇಗದ
ಯಾಂತ್ರಿಕ ಬದುಕಲಿ
ಹಿಡಿದು ಅಟ್ಟಾಡಿಸುವ
ನೂರೆಂಟು ನಂಜುಗಳು
ಆಲ್ಕೋಹಾಲಿನ ಸಂಜೆಗಳು ||

ಮಿನಿ ಬಾರು ಪಬ್ಬಿನಲಿ
ಗಡಂಗುಗಳ ಮಬ್ಬಿನಲಿ
ಕೊಬ್ಬಿದ್ಹೆಣ್ಣ ಟೈಟ್ಸ್ಕರ್ಟಿನಲಿ
ಬಿಕರಿಯಾಗಿ ಮದಿರೆಗಳು
ಆಲ್ಕೋಹಾಲಿನ ಸಂಜೆಗಳು ||

ಈಗೆಲ್ಲ ಸ್ಟೈಲು ಲೆವೆಲ್ಲು
ಕಾಸಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲ ತೆವಲು
ಜತೆಗೂಡೆ ಬೇಕು ಜಾಗ
ಮಾತು ಬರಬೇಕಿರದೆ ನಿಗಾ
ಆಲ್ಕೋಹಾಲಿನ ಸಂಜೆಗಳು ||

ಕೈ ಕೊಟ್ಟ ಬೆಡಗಿ ಕಥೆ
ಅಳಿಸಿದ ನೋವಿಗೆ ಸತ್ತೆ
ಹಿಡಿದೆತ್ತಿದ ಹುಡುಗಿ ಲತೆ
ಉಣಿಸಿದಾ ಹಾಲು ಸವಿಗಾಳು
ಆಲ್ಕೋಹಾಲಿನ ಸಂಜೆಗಳು ||

ಆಫೀಸಿನ ರಾಜ ತಂತ್ರ
ರಾಜಕೀಯಗಳ ಕುತಂತ್ರ
ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ಮನ್ವಂತರ
ಬಿಚ್ಚಿಡಲೆಲ್ಲ ರಸಭರಿತ ತೆಗಳು
ಆಲ್ಕೋಹಾಲಿನ ಸಂಜೆಗಳು ||

02. ಬಂಜೆಯಾಗದೆ ಗುಟ್ಟು….
___________________________________________

ರಾಸಲೀಲೆಗಳ ರಸಯಾನ
ಗುಟ್ಟಾದ ಪ್ರಣಯ ಚುಂಬನ
ಯಾರ ಹೃದಯ ಸ್ಪಂದನ
ಇನ್ನಾರದೋ ಎದೆ ಸ್ಥಂಭನಗಳು
ಆಲ್ಕೋಹಾಲಿನ ಸಂಜೆಗಳು ||

ರಾಜಕೀಯದ ರಾಜ ನಿಪುಣತೆ
ಮುತ್ಸದ್ಧಿಗಳ ಒಳ ಮಾತುಕತೆ
ರೆಸಾರ್ಟು ರಾಜಕೀಯದ ಮಾತೆ
ಎಲ್ಲಕು ಬೀರಾ ನೀರಾ ನದಿಗಳು
ಆಲ್ಕೋಹಾಲಿನ ಸಂಜೆಗಳು ||

ಅಪರೂಪದ ಭೇಟಿಗೂ ಸೈ
ಆತ್ಮೀಯರ ತರಾಟೆಗೂ ಸರಿ
ಮೈಮನ ಬಿಚ್ಚದ ಬದುಕು
ತೆರೆದ್ಹಗುರಾಗಲು ಬೇಕು
ಆಲ್ಕೋಹಾಲಿನ ಸಂಜೆಗಳು ||

ರಾತ್ರಿ ರಾಣಿಯ ಸುತ್ತ
ಬದಲಿಸಿ ಕೊಡಲೆ ಮುತ್ತ
ಹಿಗ್ಗಿಸಿ ಹಿಗ್ಗುತ ಸತತ
ನೃತ್ಯ ಮೋದ ಕಿಕ್ಕಾಗಿ ಮಸ್ತಿ
ಆಲ್ಕೋಹಾಲಿನ ಸಂಜೆಗಳು ||

ಜೀವನ ಚಕ್ರ ತುಂಬಾ ವಿಚಿತ್ರ
ಕುಡಿಯುವ ಮದ್ಯ ಎಲ್ಲ ಸಚಿತ್ರ
ಹರುಷ ದುಃಖ ನೆಪಗಳ ಪಕ್ಕಾ
ಕೂತು ಕುಡಿದು ಮಾತಾಗಿ ತಿರುಳು
ಆಲ್ಕೋಹಾಲಿನ ಸಂಜೆಗಳು ||

– ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು

00460.ಕುಂಭಕರ್ಣ ವೈಭವ (ಮಕ್ಕಳಿಗೆ)


00460.ಕುಂಭಕರ್ಣ ವೈಭವ (ಮಕ್ಕಳಿಗೆ)
_________________________________

ಬೆಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಎಬ್ಬಿಸಿ, ಸಿದ್ದ ಮಾಡಿಸಿ, ತಿಂಡಿ ತಿನಿಸಿ ಶಾಲೆಗೆ ದಬ್ಬುವ ತನಕ ಮಕ್ಕಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಟ, ತೊಂದರೆ ಅನುಭವಿಸುವವರು – ಅಪ್ಪ, ಅಮ್ಮಗಳು. ಅದರಲ್ಲೂ ಕೆಲವು ಕುಂಭಕರ್ಣರನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸುವ ತನಕದ ಪಾಡು, ದೇವರಿಗೆ ಪ್ರೀತಿ; ಅಂತಹ ಒಂದು ದೈನಂದಿನ ಯತ್ನದ ವರ್ಣನೆ – ಈ ಕವನ.

ನಮ್ಮನೆ ರಾಮಾಯಣವು ಸಹ ಬಹಳ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ
ಮಗರಾಯ ಕುಂಭಕರ್ಣನೊಂದಿಗೆ ದಿನನಿತ್ಯ ಯುದ್ಧ
ರಣರಂಗಕೆ ಕಳಿಸಲವನ ನಿದ್ದೆಯೆಬ್ಬಿಸೆ ಘನ ಘೋರ
ಶಾಲೇಲಿ ಕಲಿಯಲವನಿಗೆ ಪಾಪ ವೇದನೆ ಅಪಾರ ||

ರಾತ್ರಿ ಮಲಗೆಂದರು ಬೇಗ ಪವಡಿಸದ ಸುಕುವರ
ಬಿಸಿನೀರ ಹನಿ ಸಿಂಪಡಿಕೆ ಆರಂಭ ಎಬ್ಬಿಸೆ ಪ್ರವರ
ಆತ್ಮ ರಕ್ಷಣೆಗೆಂದು ಕೂತ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಸರಿ ದೂರ
ಮಳೆ ಸಿಂಚನ ತೊಡೆಯಲು ಟರ್ಕಿ ಟವೆಲ್ಲಿನ ಚಾರ ||

ಬಿಸಿ ಕಾಫಿ ಲೋಟ ಕೆಲವೊಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಆಡುವಾಟ
ಚುರುಗುಟ್ಟಿಸುವ ಬಿಸಿ ಮೈಕೈಗೆ ಸರಿ ನೇವರಿಸಾಟ
ನಿದ್ದೆಗಣ್ಣಲೇ ಸೊರ ಸೊರ ಇಳಿದರೂ ಬಿಸಿ ಕಾಫಿ
ಮುದುರಿ ಮೆತ್ತೆಗೆ ಮತ್ತೆ ಒರಗಿಬಿಡುವನಾ ಪಾಪಿ ||

ಅಂಗಮರ್ದನ ಸೇವೆ ರಮಿಸೆ ಹಿತ ಕೈ ಕಾಲ್ನೋವೆ
ತಲೆಯಿಂದುಂಗುಷ್ಟತನಕ ನಡೆವ ಅವಿರತ ಸೇವೆ
ಎಚ್ಚರಾಗುವ ಬದಲು ಬೆಚ್ಚಗಾಗಿಸಿ ಮರ್ದನ ತಾಡ
ಹಾಯಾದ ಸುಖ ನಿದ್ದೆ ಮತ್ತೋಡುವ ಪರಿ ನೋಡ ||

ಎಡಬಲ ಎಳೆತ ಗುದ್ದು ಮುದ್ದಾಡಿಸಿ ಒದ್ದಾಡಿಸುತ
ಕಲ್ಲು ಕೊರಡಂತೆ ಬಿದ್ದಿರಲು ಜತೆ ಬೈಗುಳ ಬಿಗಿತ
ಕಿವಿ ಗುರುಗುಟ್ಟುವ ಗಾತ್ರದೆ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಸಂಗೀತ
ಎದ್ದು ಕೂತರು ಚಾದರ ಹೊದ್ದು ಒರಗಿ ಕೂತ ತಾತ ||

ಹೊದ್ದ ಚಾದರ ಕಿತ್ತೆಸೆದು ಫಂಖವೋಡಿಸುತ ಕಾಟ
ಬೆರಳಲೇ ಹೊಟ್ಟೆ ಮೇಲಾನೆ ರಥ ಕುದುರೆ ಓಡಾಟ
ಕಚಗುಳಿಸಿ ಕೆರಳಿಸಿ ದೂರ್ವಾಸನವತಾರದ ಒರಟ
ಕಣ್ಣುಮುಚ್ಚಾಲೆ ಅರಚಿ ಪರಚಿ ಪರಸ್ಪರರ ಜೂಟಾಟ ||

ಶತ ಸಾಹಸ ಮಾಡಿಸೆದ್ದರು ಸರಿ ಮುಗಿಯದ ಕಥೆ
ಕಥೆ ಹೇಳಬೇಕೆಂದು ಪಟ್ಟು ಹಿಡಿದು ಕೂತವನ ವ್ಯಥೆ
ಹೊಸ ಹೊಸತ ಕಲ್ಪನೆ ಕಥೆ ದಿನ ಹುಟ್ಟಿಸಬೇಕಂತೆ
ಕಡೆಗೂ ಬಚ್ಚಲಿಗೆ ಎಳೆದೊಯ್ಯುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಉಸ್ಸಂತೆ ||

ಶಾಲೆಗೆ ಸಂಕಟ ಹೊರಡಲು ಕಪಟ ಎಲ್ಲ ನಾಟಕ
ಹೊಟ್ಟೆ ನೋವಿಂದಿಡಿದು ನೆಗಡಿ ಶೀತಗಳಾ ಜಾತಕ
ಸಜ್ಜಾಗಿಸಲು ಯೋಧ ಕುಂಭಕರ್ಣ ಹರ ಸಾಹಸ
ಮರುದಿನ ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಸಹನೆ ತಾಳ್ಮೆ ಪರೀಕ್ಷ ||

– ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು

00314. ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೋಧನೆ (ಆಡಿಟ್ಟು)


00314. ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೋಧನೆ (ಆಡಿಟ್ಟು)
____________________________

ಯಾವುದೆ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ಜಾಗತಿಕ ಹಾಗೂ ದೊಡ್ಡ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದರಂತೂ ‘ಆಡಿಟ್ಟು’ ಎಂಬ ಪದ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಕಂಪನ, ತಳಮಳ, ಆತಂಕ, ಭೀತಿ ಕಾಣಿಸತೊಡಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ದಾರಿ ತಪ್ಪಿದೆಯೊ, ಯಾವ್ಯಾವ ಹುಳುಕುಗಳೆಲ್ಲ ಹೊರಬೀಳಲಿದೆಯೊ, ಯಾರೇನನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪಾಡು ಪಡಿಸುವರೊ ಎಂದೆಲ್ಲಾ ಪರಿಪರಿ ಕಾಡುವ ಸ್ಥಿತಿ ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಪರಿಚಿತ……(click the link below for complete article) ……

https://nageshamysore.wordpress.com/00314-%e0%b2%b2%e0%b3%86%e0%b2%95%e0%b3%8d%e0%b2%95-%e0%b2%aa%e0%b2%b0%e0%b2%bf%e0%b2%b6%e0%b3%8b%e0%b2%a7%e0%b2%a8%e0%b3%86-%e0%b2%86%e0%b2%a1%e0%b2%bf%e0%b2%9f%e0%b3%8d%e0%b2%9f%e0%b3%81/

ಧನ್ಯವಾದಗಳೊಂದಿಗೆ / ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು
Thanks & Best Regards / Nagesha MN
WeBlog site: nageshamysore.wordpress.com

00161. ಒಂದು ಸುತ್ತಿಗೂ ಬಾರದ…


00161. ಒಂದು ಸುತ್ತಿಗೂ ಬಾರದ…
____________________________

ಹಣದುಬ್ಬರದೊತ್ತಡಕೊ, ಪ್ರಗತಿಯ ಹೆಸರಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಜೀವನ ಮಟ್ಟದ ಸ್ತರ ಪರಿಣಾಮಕೊ – ಒಟ್ಟಾರೆ ಏನಾದರೂ ಕೊಳ್ಳಲು ಹೋದಲ್ಲಿ ಅರಿವಾಗುವ ಮೊದಲಂಶ – ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಸರಸರನೆ ಎಳೆದುಕೊಡುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ ಖಾಲಿಯಾಗುತ್ತ ಹೋಗುವ ಹಣದ ಲೆಕ್ಕ. ನೆಂಟರ ಮನೆಗೊಯ್ಯುವ ಹಣ್ಣು ಹಂಪಲದಿಂದಿಡಿಡು, ದೇವರಿಗೊಯ್ಯುವ ಹೂವ್ವಿನ ಖರೀದಿಯ ತನಕ….

https://nageshamysore.wordpress.com/00161-%e0%b2%92%e0%b2%82%e0%b2%a6%e0%b3%81-%e0%b2%b8%e0%b3%81%e0%b2%a4%e0%b3%8d%e0%b2%a4%e0%b2%bf%e0%b2%97%e0%b3%82-%e0%b2%ac%e0%b2%be%e0%b2%b0%e0%b2%a6/

ಧನ್ಯವಾದಗಳೊಂದಿಗೆ / ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು
Thanks & Best Regards / Nagesha Mysore
WeBlog site: nageshamysore.wordpress.com