00831. ಯಾಣ ..! (ಜೋಡಿ ಕವನ)


00831. ಯಾಣ ..! (ಜೋಡಿ ಕವನ)
_____________________________


(Picture from Internet)

01. ಯಾಣದ ಸುಂದರ ತಾಣದ ವರ್ಣನೆ ಕವಿಗಳ ವರ್ಣನೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಹಿಡಿತಕ್ಕೂ ಮೀರಿದ ಅಸೀಮ ರೂಪಿ. ಕಪ್ಪು ಶಿಲಾ ಸುಂದರಿಯ ನೋಡಲು ಸಾಗಬೇಕಾದ ಪ್ರಯಾಣದ ಹಾದಿಯೆ ಮಧುರವಾದ, ಆಯಾಸೋಲ್ಲಾಸಗಳ ಬೆವರಿನ ತಂಗಾಳಿ. ಆ ಹಾದಿಯನ್ನು ಕ್ರಮಿಸಿ ಕಪ್ಪೆಶ್ವರರ ಬುಡ ತಲಪುವ ಅನುಭವದ ತುಣುಕು ಈ ‘ಯಾಣ ಹತ್ತೋಣ..!’ ಕವನದ ವಸ್ತು.

ಯಾಣ ಹತ್ತೋಣ..!
___________________

ಕಡುಗಪ್ಪು ಸುಂದರಿ ಯಾಣ
ಮುನಿಸಿ ತೋರಿದಳೆ ಕ್ಯಾಣ
ಹಾಡಿ ಹೊಗಳದ ಸಮ್ಮಾನ
ಗೌಣವಾಗದೆ ಕಾಡಿತೆ ಮೌನ ||

ಕಡಿದಾದ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಹಾದಿ
ಪುಡಿ ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣು ತುಳಿಗಾದಿ
ವನದೇವಿ ಹಸಿರು ಬಿಸಿಲೂದಿ
ಜುಳು ನೀರಲೆ ತೊಳೆ ಬೂದಿ ||

ದೈತ್ಯ ಭಸ್ಮಾಸುರ ಕೋಟಲೆ
ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದ ಸಹಿದಾಖಲೆ
ಕೃಷ್ಣವರ್ಣವೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ನಾಟ್ಯವೆ
ನಡೆ ಬೆವರಿಸಿದರು ಲಾಸ್ಯವೆ ||

ಹಾದಿಯುದ್ದಕು ಮಿಂಚಿ ಮರೆ
ಯಾಣ ಸುಂದರಿ ಶಿಖರ ತಲೆ
ಮೈಗೆ ಜುಮ್ಮೆನಿಸಿ ಹತ್ತಿರದಲೆ
ನಿಂತಂತೆ ಕಂಡರು ದೂರಬಾಲೆ ||

ಎದುಸಿರಿಟ್ಟು ಮುಕ್ಕರಿದು ಬಂತೆ
ಎಂಥಾ ಸೃಷ್ಟಿ ಚಮತ್ಕಾರ ಕವಿತೆ
ಬಂಡೆಯೊ ಕಲ್ಲೊ ಶಿಲೆಯೆ ಗೊತ್ತೆ
ಚಂದವಲ್ಲವೆ ಬರಲು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ||

————————————————————————————-
ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು
————————————————————————————-

02. ಯಾಣದ ಬುಡ ತಲುಪಿದ, ದೈವದರ್ಶನ ಮುಗಿಸಿದ ಸಾಹಸ ಬರಿ ಅರ್ಧಕಥೆಯಾದರೆ, ಶಿಖರದ ಮೇಲೇರಿ ಅದನ್ಹತ್ತಿ ನೋಡುವ, ಅಲ್ಲಿನ ಹೃನ್ಮನೋಹಾರಿಕ ದೃಶ್ಯ ವೈಭವದಲ್ಲಿ ಕಳುವಾಗುವ ಅನುಭೂತಿಯೆ ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ತರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು. ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನಲೆಯ ಭಸ್ಮಾಸುರನ ಕಥೆಯೊಂದಿಗೆ ತಾಳಮೇಳೈಸಿದ ಯಾಣ ಒಂದು ವಿಧದಲ್ಲಿ ಲೌಕಿಕ, ಅಲೌಕಿಕ, ಪ್ರಾಕೃತಿಕ, ದೈವಿಕ, ವಿಸ್ಮಯಕಾರಕಾದಿ ತರದ ಇನ್ನು ಹಲವು ಭಾವಗಳ ಸಂಗಮವೆನಿಸಿ ಅನುಭವ, ಅನುಭಾವವಾಗಿ, ಅನುಭೂತಿಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ದಾಟಿ ಅನಂತತೆಯ ಅನನ್ಯತೆಯತ್ತ ಮನವನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಸೋಜಿಗವೆನಿಸುವ ಪರಿಮಾಣವನ್ನು ಪದಗಳ ಶಕ್ತಿ ಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹಿಡಿವ ತಾಕಲಾಟ ಈ ‘ಯಾಣ ಶಿಖರ ತಾಣ…!’ ಕವನದ್ದು.

ಯಾಣ ಶಿಖರ ತಾಣ…!
__________________________

ಭಕ್ತಿ ದೇಗುಲ ಕಥೆ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಾತೆ
ಮೋಹಿನಿ ಪ್ರೇಮ ಭಸ್ಮಾಸುರ ಕಥೆ
ಶಿವನನುಳಿಸಲು ನಾಟ್ಯಿಸಿದ ಗೀತೆ
ಯಾಣತಾಣಕಥೆ ಹರಿದುಬಂತಂತೆ ||

ಶಿಖರ ಶಿಶಿರಗಳೊ ಯಾರ ನೆರಳೊ
ಕಪ್ಪು ಹೆಪ್ಪಾದ ನಾರಿ ಮುಂಗುರುಳೊ
ರಕ್ಕಸನ ಕಟ್ಟಿಡಿದ ದೇಹ ಮೊಗ್ಗಲೊ
ಸುಟ್ಟಳಿದುಳಿದ ಮೂಳೆಯ ಮಡಿಲೊ ||

ಹತ್ತಲಪ್ಪುತ ಕಲ್ಲು ಗಡಗಡಿಸಿ ಕಾಲು
ಮೇಲೇರಿದಂತೆಲ್ಲ ಜುಂ ಅನಿಸಿ ದಿಗಿಲು
ಜೀವ ಕೈಯೊಳಿಟ್ಟು ಮುನ್ನುಗ್ಗಿ ಸಾಗಿರಲು
ಕಂಡೆಬಿಟ್ಟಿತೆ ಕೊನೆ ಮೇಲೆ ಬರಿಮುಗಿಲು ||

ಆಡಿದ ಜಲಕ್ರೀಡೆ ಬೀಸೊ ಬಿರು ತಂಗಾಳಿ
ಧನ್ಯ ಮೈಮನ ತುಂಬಿಸಿ ಹಿತದಿ ಕಚಗುಳಿ
ಸಾರ್ಥಕತೆ ಭಾವವುದಿಸಿ ಮನಪೂರ ಮೌನ
ಇನ್ನಾದರು ಬಿಟ್ಟೋದಳೆ ಕ್ಯಾಣ ನನ್ನ ಯಾಣ ||

ಒಮ್ಮೆಯಾದರು ಬದುಕಲಿ ನೋಡಿಬಿಡು ಯಾಣ
ಯಾವ ಸಾಧನೆಯೂ ಈ ಕಪ್ಪದ ಮುಂದೆ ಗೌಣ
ಬಾಳಿನ ಯಾನವೆ ಅದ್ಬುತ ಹತ್ತಿದಂತೆ ಪಯಣ
ಜಯಿಸಿದ ಮೇಲರಿವೆ ಅಂಜದೆ ಮುರಿವೆ ಮರಣ ||

————————————————————————–
ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು
————————————————————————–

00821. ಕಪಿಲೆಯ ತಟದಲಿ – 01


00821. ಕಪಿಲೆಯ ತಟದಲಿ
_________________________

ನಂಜುಂಡೇಶ್ವರನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಹರಿವ ನದಿ ಕಪಿಲೆ ಪ್ರತಿ ಬಾರಿಯೂ ಮಳೆಗಾಲದ ಉತ್ಕರ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಬಂದು ದೇಗುಲದ ಬಾಗಿಲ ಸ್ಪರ್ಷಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಹೋಗುವಳೆಂದು ನಂಬಿಕೆ. ಹಾಗೆಯೆ ಹರಕೆ ಹೊತ್ತು , ಮುಡಿ ಕೊಟ್ಟು, ಮುಡಿಪು ಕಟ್ಟಿ ಸಾಲ ತೀರಿಸಿ ಹೋಗ ಬಂದ ಭಕ್ತಾದಿಗಳ ಹೊಳೆ ತಟದಿ ಮೀಯುವ ದೃಶ್ಯ ಸರ್ವೆ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಇದರ ಕಂಡಂತೆ ಕಾಣುವ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಕೊಡುವ ಯತ್ನ ಈ ಕವನದ್ದು.

ಕಪಿಲೆಯ ತಟದಲಿ – 01
_________________________


ಕಪಿಲೆ ಹರಿದ ಹಾದಿಯಲಿ
ಅಳಿಸಿ ಹೋಗಿವೆ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು
ಮರುಕಳಿಸಿದಲೆ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ
ಹಸಿರಾಗಿವೆ ಕುಣಿಗೆಜ್ಜೆಗಳು ||

ತಟದಿ ಮುಳುಗೇಳು ಸ್ನಾನ
ಪಾಪ ತೊಳೆದೊರೆಸಲಜ್ಞಾನ
ದಡದುದ್ದಕು ಭಕ್ತಿಗೆ ಹರಡೆ
ಮುಡಿಕೊಟ್ಟ ತಲೆ ಬುರುಡೆ ||

ಕಾಶಿಗ್ಹೋಗದಿರುವೆ ದಕ್ಷಿಣ
ಮಳೆಗಾಲವಂತೆ ದಾರುಣ
ಕೊಚ್ಚಿ ಕೋಡಂಗಿಗಳ ಪರ್ಣ
ತುಂಬ್ಹರಿವ ಕಪಿಲ ಕಾರಣ ||

ನಂಬಿಕೆಗಳಿಗ್ಹೇಳು ತೆವಲು
ನದಿಯಾದಂತೇರಿ ಕವಲು
ತುಂಬಿದಾಗೆಲ್ಲ ನದಿ ಕಪಿಲೆ
ದೇಗುಲ ಬಾಗಿಲ ತೊಳೆವಳೆ ||

ಮುಟ್ಟಿನಮಿಸಿದಳೊಬಿಟ್ಟಳೊ
ನಂಜುಂಡನ ಕಾಲ್ಸವರಿಟ್ಟಳೊ
ಅಂತೂ ಹಿಂದಿರುಗಿ ದಡದಡಿ
ತೆರೆದಿಟ್ಟು ರಸ್ತೆಛತ್ರದ ನಾಡಿ ||

—————————————————————-
ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು
—————————————————————-

(Picture source- http://economictimes.indiatimes.com/indias-major-natural-calamities-in-last-10-years/the-submerged-temple-of-town-nanjangud/slideshow/5323932.cms)

00814. ಸುರಕ್ಷಿತ ತಾಣ ಚಂಡೀಕೇರಿ..


00814. ಸುರಕ್ಷಿತ ತಾಣ ಚಂಡೀಕೇರಿ..
__________________________________

ಕಳ್ಳ ಕೊರಮ ಕಾಕರೆಲ್ಲ ವಾಸಿಸುವ ಮೊಹಲ್ಲೆಯೊಂದರಲ್ಲೆ ವಾಸಿಸುವ ಕವಿ, ಅದೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಶಸ್ತ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಜಾಗ, ಯಾಕೆಂದರೆ ತನ್ನ ಮನೆಯ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ಕಳ್ಳನೂ ಸಂಭಾವಿತನಾದ ಕಾರಣ, ತನ್ನ ಹಿತ್ತಲಲ್ಲೆ ಕಸುಬಿಗಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ – ಎಂದೆಲ್ಲ ಕಾರಣ ಜೋಡಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗುವ ಕವನ.

ಕಳ್ಳ ಕಾಕರ ಭೀತಿ ಯಾರಿಗೆ ತಾನೇ ಇಲ್ಲಾ? ಎಲ್ಲರ ಮನೆಗಳಲ್ಲೂ ಅಂತದೊಂದು ಕಥೆ ಎಂದಾದರೊಮ್ಮೆ ನಡೆದಿರುವುದು ಅಸಾಧ್ಯತೆಯೇನಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಯಾವ ಜಾಗ ಸುರಕ್ಷಿತ? ಯಾವ ಮೊಹಲ್ಲಾ ಕ್ಷೇಮಕರ ? ಎಂದೆಲ್ಲ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಮನೆ ಮಾಡುವುದು ನಮ್ಮ ಸಹಜ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ – ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಹುಡುಕುವ ಜಾಗದ ಮೌಲ್ಯ, ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದಾದರೂ. 

ಇಂತಿದ್ದು ಇಲ್ಲೊಂದು ವಿಭಿನ್ನ ಉಪಾಯ, ಅನುಭವವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಹುನ್ನಾರ ಈ ಕವನದ್ದು. ತೀರಾ ಹೆಚ್ಚು ತಲೆಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ, ತೀರಾ ದುಂದು ವೆಚ್ಚಕ್ಕಿಳಿಯದೆ ಕಳ್ಳ ಕಾಕರ ಭೀತಿಯಿರದೆ ಬದುಕುವ ಬೇರೆ ದಾರಿಗಳಿವೆಯೇ ? ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಸಿಗುವ ಉತ್ತರ – ಅದೇ ಕಳ್ಳ ಕೊರಮರು ಬದುಕುವ ಕೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸಿದರೆ ? ಎನ್ನುವುದು. ತನ್ನ ಏರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕಳ್ಳನು ಮರ್ಯಾದಸ್ತನಾದ ಕಾರಣ ತನ್ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಕೈ ಚಾಲಕ ತೋರಿಸಲು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ; ಆ ಕಾರಣ ಅಂತಹ ಕೇರಿಯೇ ಸೂಕ್ತ ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಕೆಳಗಿನ ಈ ಸರಳ ಕವನದ ಲಹರಿ..

ಸುರಕ್ಷಿತ ತಾಣ ಚಂಡೀಕೇರಿ..
______________________________

ಚಂಡೀಕೇರೀ ತುಂಬಾ ಸೇಫು
ಕಳ್ಳರದೆಲ್ಲ ಇಲ್ಲೇನೆ ಕ್ಯಾಂಪು
ಇದು ನಮ್ಮೂರ ಸಿಂಗಾಪೂರ
ಕದ ತೆರೆದಿಟ್ಟೂ ಬರದ ಚೋರ !  ||

ಕಳ್ಳರಿಗೂ ಲೇಸು ವೃತ್ತಿಧರ್ಮ
ಹಿತ್ತಲಲೆ ಕದಿಯುವುದಧರ್ಮ
ಬೆಳಗೆದ್ದರೆ ನೋಡುವ ಮುಖ
ಮಾನ-ಧನ ಕಳ್ಳನೆ ಕಕಮಕ ! ||

ಮರ್ಯಾದೆಗೆ ಹೆದರುವ ಕಳ್ಳ
ಪರರ ಬೇಲಿ ಹುಡುಕುವ ಮಳ್ಳ
ಮನೆ ಹಿಂದ್ಮುಂದೆ ಸಂಭಾವಿತ
ಹೆಸರು ಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದವನೀತ ||

ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ಬಲು ಪ್ರಭಾವಿತ
ಇರದಿದ್ದರೂ ಕೆಳಗೆ ನೋಡುತ
ನಾಚಿದ ಲಲನೆಯಂತೆ ಸತತ
ಮನೆ ಒಳ ಹೊರ ಓಡಾಡುತ ||

ಮನೆಯಲೆ ಕಳ್ಳ ಬಲು ಮಳ್ಳ
ಹೆದರಿಕೆಯ ಮನಸೆ ಹುಳ್ಳ
ಕಳ್ಳನೆ ಮನೆ ಕಾವಲಿನ ಶಿಷ್ಯ
ಆದರೂ ಹಾಕಿಕೊ ಬೀಗ ಅವಶ್ಯ ||

——————————————————————-
ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು
——————————————————————-

(Picture source : http://tx.english-ch.com/teacher/mar/home/the-thief-in-the-neighborhood/)

00812. ಬದಲಾಗಿ ಕಾಲ ದೇಶ ಜನ..


00812. ಬದಲಾಗಿ ಕಾಲ ದೇಶ ಜನ..
___________________________


ಏರುವ ಬೆಲೆ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೆ ಮುಗ್ಗುರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ತರದ ಜನಗಳೆಲ್ಲರ ಬದುಕಲ್ಲಿ ಉಂಟುಮಾಡುವ ತಳಮಳ, ಕಳವಳಗಳ ಕೆಲವು ತುಣುಕು ಈ ಪದ್ಯ. ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಬರೆದಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಈಗಲೂ ಪ್ರಸ್ತುತ ಅನಿಸಿತು.

ನನಗನಿಸುವುದು – ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬೆಲೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಿಂತ ಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ, ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚುವುದು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ( ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಂಬಳಗಳ ದರ ಹೆಚ್ಚುವೆ ಮುಲಕ) . ಆದರೆ ಬೆಲೆಗಳ ಹೆಚ್ಚಳ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಏಕರೂಪಿಯಾಗಿ, ಒಂದೇ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದರು ಸಂಬಳ , ಸವಲತ್ತುಗಳ ಮಟ್ಟದ ಏರಿಕೆ ಎಲ್ಲರದು ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇನ್ನು ನಿಯಮಿತ ನೌಕರಿಯಿಲ್ಲದ ಜನರ ಮಾತಂತೂ ಹೇಳುವ ಹಾಗೆಯೇ ಇಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯೆನ್ನುವುದು ಸದಾ ಕಾಣುವ, ಕಾಡುವ ಅಂಶ. ಅದು ಕಾಣಿಸಿದರು ಕಾಡಿಸದ ಮಟ್ಟ ಮುಟ್ಟುವುದು ‘ಪ್ರಗತಿ’. ಭಾರತದಂತಹ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಆ ಮಟ್ಟ ಮುಟ್ಟಲು ಕ್ರಮಿಸಬೇಕಾದ ದೂರ, ಸಾಗಬೇಕಾದ ಹಾದಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶ್ರಮ ಅಗಾಧ. ಆ ಗಳಿಕೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೇನೋ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಬಿಹೀತಿ ಸದಾ ಜತೆಯಲ್ಲಿರುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ.

ಅದೆಲ್ಲ ಒತ್ತಟ್ಟಿಗಿಟ್ಟು ಬರಿ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ಬಿಸಿಯನ್ನೆ ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಬರೆದ ಹಳೆಯ ಕವನ ಇಲ್ಲಿದೆ ನೋಡಿ.

ಬದಲಾಗಿ ಕಾಲ ದೇಶ ಜನ..
____________________________

ನಾವ್ತಿನ್ನುವ ಅನ್ನ, ಆಗುತಿದೆ ಚಿನ್ನ
ಕೆಜಿ ನಲವತ್ತೈದು, ತಿನ್ನುವುದು ಏನನ್ನ
ಹಣ್ಣು ತರಕಾರಿ ಸಿಹಿ, ತಿಂಡಿ ತಿನ್ನೆ ದರ ಕಹಿ
ಬೆಲೆ ಕೇಳೆ ಧರಾಶಾಹಿ, ತಲೆ ಗಿರಗಿರ ತಿರುಹಿ ||

ಓಡಾಡುವ ಬಸ್ಸು, ವೇಗವೆ ಬುಸುಬುಸು
ಏದುಸಿರು ಕೆಮ್ಮಿದರು, ದಮ್ಮಿಗು ಕಾಸು ತೆರು
ಟ್ರಾಫಿಕ್ಕ ಸಾಲು ಸಾಲ, ಕಾದೆ ತೀರಿಸುವ ಕಾಲ
ಬರುವುದ್ಯಾವಾಗ ಭಲಾ, ಸುಯ್ದಾಡೆ ಬಲ ಜಾಲ ||

ಐನೂರರ ನೋಟು ಗತ್ತು, ಐದತ್ತು ಪೈಸೆ ಕಿಮ್ಮತ್ತು
ಬರದು ಒಂದೂ ಸುತ್ತು, ಕಟ್ಟುಗಳೆ ಖಾಲಿ ಮತ್ತು
ದೇವರ ಪೂಜೆಗೂ ಸುಸ್ತು, ದೇವತೆಗಳು ತುಟ್ಟಿ ಬಾಬ್ತು
ಹರಕೆ ಹೋಮಕು ತುರ್ತು, ಐನೂರು ಸಾವಿರದ ಚಾರ್ಟು ||

ಬಟ್ಟೆ ಬರೆ ಕೊಳ್ಳೊ ಹೊರೆ, ಮಕ್ಕಳ ಚಿಂದಿಗು ಐನೂರೆ
ರೆಡಿಮೇಡು ಬ್ರಾಂಡು ಬೇರೆ, ಕೊಡಲೆಲ್ಲಾ ವೆಚ್ಚ ಗ್ರಾಹಕರೆ
ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳ ಸರಿ ಸಂತೆ, ಗಟ್ಟಿಯಿರದಿದ್ದರು ಕಾಸಂತೆ
ಕಿತ್ತೋಗುವುದೆಂಬ ಚಿಂತೆ, ವಾರ ತಿಂಗಳಿಗೊಂದರಂತೆ ||

ಬಂಗಾರದ ಬೆಲೆ ಬವಣೆ, ಏರುತಲೆ ಇರೊ ಹಸೆಮಣೆ
ಏರೋ ಸಂಬಳ ಜಿಗಣೆ, ಸಾಲದು ಹೊಸಕಲು ತಿಗಣೆ
ತಲೆ ಬಾಲವೆಲ್ಲ ಚಿಂತೆ ಚಿತೆ, ತರ ಏನಾದರು ಇರುವಂತೆ
ಬದುಕು ಹೇಗಪ್ಪ ಅನಿಸಿತೆ, ಭವಿಷ್ಯವೆ ಗುದ್ದಿ ಕುಕ್ಕರಿಸಿತೆ ||

—————————————————————————-
ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು
—————————————————————————-

(Picture source: http://www.insurancejournal.com/news/international/2015/07/02/373959.htm)

00809. ಹಳ್ಳಿ ಮನೆಗಳ ಬೀದಿ (02)


00809. ಹಳ್ಳಿ ಮನೆಗಳ ಬೀದಿ (02)
____________________________

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಸಾಧಾರಣ ಹಳ್ಳಿಜೀವನದೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ರೀತಿಯ ಸಂಬಂಧ ಇದ್ದೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಜೋಡಿ ಕವನದಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಿಯ ಚಿತ್ರಣ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಬರುತ್ತದೆ.

ಪಕ್ಕಾ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿರದ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಕವಿ ಊರಿನ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲಿನಿಂದ ಮನೆಗಳಾರಂಭವಾಗುವ ಬೀದಿಯತನಕದ ಉದ್ದದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಆ ಮಬ್ಬುಗತ್ತಲಲಿ ಅವನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದುದ್ದೆಲ್ಲರ ಚಿತ್ರಣ ಮನದಲ್ಲಿ ಕವನವಾಗತೊಡಗುತ್ತದೆ (ಹಳ್ಳಿಯೂರಿನ ಹಾದಿ)

ಹಾಗೆ ಆ ದಾರಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಊರಿನ ಮುಂಚೂಣಿ ತಲುಪಿದಾಗ ಕಾಣ ಬರುವ ದೃಶ್ಯಣದ ಚಿತ್ರಣ ಎರಡನೆ ಕವನವಾಗುತ್ತದೆ (ಹಳ್ಳಿ ಮನೆಗಳ ಬೀದಿ)

ಈ ಎರಡು ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲೂ ಬೇಡೆಂದರೂ ಬಿಡದ ಹಳತು ಹೊಸತಿನ ಹೋಲಿಕೆ, ಬದಲಾವಣೆಯ ಗಾಳಿಯ ಧಾಳಿ ಕವನದ ಹಂದರದಲ್ಲಿ ನುಸುಳಿ ಹಳ್ಳಿಯ ಪೂರ್ವ-ಪ್ರಸ್ತುತದ ದಟ್ಟ ಚಿತ್ರಣ ಕಟ್ಟಿಕೊಡಲೆತ್ನಿಸುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ಸಾರ.

ಹಳ್ಳಿ ಮನೆಗಳ ಬೀದಿ (02)
_____________________________________________
(ನಾಡ್ಹೆಂಚಿನ ಮಾಡಿನ ಆ ಕಾಲದ ತೊಟ್ಟಿ ಮನೆ)


ಇಷ್ಟುದ್ದ ಹಾದಿ ತುಂಬ ಹಳ್ಳಿ ಮನೆಗಳ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ
ಶಿಸ್ತಾಗಿ ನಿಂತ ಸಿಪಾಯ್ತರ ಚಂದ ಜಗುಲಿ ಕಟ್ಟೆ ಕಂಬ
ಮನೆಯೊರ ಬದಿಗೆ ಮೂಕಿ ನೊಗದೆತ್ತಿನ ಗಾಡಿ ಸೊಗ
ಕಾಲ್ಮಡಿಸಿ ಕೂತು ಮೆಲುಕಿ ಹುಲ್ಮೇವ ಎತ್ತಣದ ಜಗ ||

ಕಂಬದ ಪಕ್ಕ ಜಗುಲಿ ಆರಾಮದ ಸಂಜೆಗೆ ಖೋಲಿ
ಆಳು ಮಕ್ಕಳ ಅತಿಥಿ ಆಗಂತುಕರ ಆರೈಕೆಗೆ ಚಾಳಿ
ನಡು ಮೆಟ್ಟಲು ಕತ್ತರಿಸಿ ಮೇಲೇರಿಸೆ ಮುಂಬಾಗಿಲು
ಕೆತ್ತನೆ ವೈಭವ ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟ ಹಳ್ಳಿಯವರಂತೆ ಡೌಲು ||

ಹೆದ್ದ್ವಾರ ತೆರೆಯೆ ಹಜಾರವೆ ಕಂಬಗಳ ಪರಿಪರಿಯೆ
ಕೊಠಡಿ ಖೋಲಿ ಉಗ್ರಾಣ ದೇವರ ಅಡಿಗೆ ಮನೆಯೆ
ಅವಿತಂತೆ ಕಂಡರೆಲ್ಲವು ಕತ್ತಲೆ ನಡುವ್ಹೇಗೆ ಬೆಳಕಲೆ
ಮೇಲಿಂದ ಸುರಿದಿರೆ ತೆರೆದ ನಡು ತೊಟ್ಟಿ ಬಯಲೆ ||

ನಾಡ್ಹೆಂಚ ನಾಲ್ಕುಮೂಲೆ ಜಾರಿದಂತೆ ಒಳ ಬಯಲೆ
ನೇರ ಬೆಳಕು ಬಿಸಿಲಿನ ಜಾರುಮಣೆ ಕಾಲದ ಕೋಲೆ
ಮಾತ್ಹರಟೆ ಕೂರಲು ಸಂಜೆ ಕಾಲಿಳಿ ಬಿಟ್ಟು ಕೂತನೆ
ಮಳೆ ಸುರಿವಾಗ ಮನೆಯೊಳ ಮನಕೇಕೆ ಯಾತನೆ ||

ಎಷ್ಟು ಹಗಲು ಸಂಜೆ ರಾತ್ರಿಗಳ ಮಧುರ ಯಾತನೆ
ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ ಮಳೆ ಬಂದ ಹೊತ್ತಿನಲಿ ಬವಣೆ
ಕಂಬಕೊರಗಿ ಕೂತು ದಿಟ್ಟಿಸುತ ಬಿರುಸ ಮಳೆಸದ್ದು
ಸ್ವೈರ ವಿಹಾರದಿ ಹಾರಿದ ಮನ ಮೀರಿದ ಸರಹದ್ದು ||

ಭಾವವುಟ್ಟಿತೆ ಮನಕೆ ಮಳೆಯಿಂದ ಮಳೆಯಾಯ್ತೆ
ಬಿಡಿಸಿಟ್ಟ ಮನ ಪದರ ಚದರ ಚದರ ತೊಳೆಯಾಯ್ತೆ
ವಯಸ ನೆಲೆ ನಡುಗಟ್ಟು ಮೀರಿ ಮನವೆಳೆಯಾಯ್ತೆ
ಎಲ್ಲಕು ಮೂಲದಿ ಹಳ್ಳಿ ಮನೆ ಬದುಕು ಬೆಳೆಯಾಯ್ತೆ ||

——————————————————————
ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು
——————————————————————

Picture source : https://www.flickr.com/photos/boo_pix/44383833

00808. ಹಳ್ಳಿಯೂರಿನ ಹಾದಿ (01)


00808. ಹಳ್ಳಿಯೂರಿನ ಹಾದಿ (01)
____________________________

(Picture source: https://en.m.wikipedia.org/wiki/File:Chinawal-Savkheda_road_13.jpg)

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಸಾಧಾರಣ ಹಳ್ಳಿಜೀವನದೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ರೀತಿಯ ಸಂಬಂಧ ಇದ್ದೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಜೋಡಿ ಕವನದಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಿಯ ಚಿತ್ರಣ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಬರುತ್ತದೆ.

ಪಕ್ಕಾ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿರದ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಕವಿ ಊರಿನ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲಿನಿಂದ ಮನೆಗಳಾರಂಭವಾಗುವ ಬೀದಿಯತನಕದ ಉದ್ದದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಆ ಮಬ್ಬುಗತ್ತಲಲಿ ಅವನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದುದ್ದೆಲ್ಲರ ಚಿತ್ರಣ ಮನದಲ್ಲಿ ಕವನವಾಗತೊಡಗುತ್ತದೆ (ಹಳ್ಳಿಯೂರಿನ ಹಾದಿ)

ಹಾಗೆ ಆ ದಾರಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಊರಿನ ಮುಂಚೂಣಿ ತಲುಪಿದಾಗ ಕಾಣ ಬರುವ ದೃಶ್ಯಣದ ಚಿತ್ರಣ ಎರಡನೆ ಕವನವಾಗುತ್ತದೆ(ಹಳ್ಳಿ ಮನೆಗಳ ಬೀದಿ)

ಈ ಎರಡು ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲೂ ಬೇಡೆಂದರೂ ಬಿಡದ ಹಳತು ಹೊಸತಿನ ಹೋಲಿಕೆ, ಬದಲಾವಣೆಯ ಗಾಳಿಯ ಧಾಳಿ ಕವನದ ಹಂದರದಲ್ಲಿ ನುಸುಳಿ ಹಳ್ಳಿಯ ಪೂರ್ವ-ಪ್ರಸ್ತುತದ ದಟ್ಟ ಚಿತ್ರಣ ಕಟ್ಟಿಕೊಡಲೆತ್ನಿಸುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ಸಾರ.

ಹಳ್ಳಿಯೂರಿನ ಹಾದಿ (01)
_________________________

ತಾತಗಳ ತಾಕೀತು ಸ್ವಲ್ಪ ಇನ್ನು ಇರಬೇಕಿತ್ತು
ತಾರಸಿ ಕಾಂಕ್ರೀಟುಗಳ ಮಳೆ ಬರುವ ಹೊತ್ತು
ಅಷ್ಟಿಷ್ಟು ಹಳೆ ಬೇರು ಹೊಸ ಚಿಗುರು ಪ್ರೇರಣೆ
ನೆನಪಾಗಿ ಆ ಕಾಲದ್ಹಳೆ ತಂಪು ತೊಟ್ಟಿ ಮನೆ ||

ರಜದ ದಿನಗಳ ಹೆಗಲು ಹಳ್ಳಿ ಕಡೆ ತೂಗಲು
ತಪ್ಪಿಸದಪ್ಪುತ ಊರಿಗ್ಹೊರಟರೆ ಬರಿ ಬಗಲು
ಊರಲಿ ತುಂಬಾ ನೆಂಟರು ಗಿಂಟರು ಸವಾಲು
ಯಾರಲ್ಲುಳಿಯು-ಕಳೆಯುವುದು ಹಗಲಿರುಳು ||

ಹಳ್ಳಿ ಮನೆ ಚಿತ್ರಣ ಮನ ಧುತ್ತೆಂದು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಣ
ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಊರೆ ಮೈಲು ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲಿಂದ್ಹೊರಗಣ
ಹರದಾರಿ ನಡೆಯುವ ಕಚ್ಚಾ ರಸ್ತೆಗೆ ಸಂಚರಣ
ಕಿಬ್ಬೆ ಕಾಲುವೆ ಹೊಲ ಗದ್ದೆ ಹಸಿರು ನಡುವಣ ||

ರಾತ್ರಿಗೊಂದು ಬಸ್ಸು ಬಿಟ್ಟರೆ ನಡೆದೆ ಸರಸರದಿ
ಸವೆಸಿದರೆ ಹಾದಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವಳಾ ಹೆಬ್ಬೀದಿ
ಸಾಲು ಬಾಗೆ ಮರದ ವಿಶಾಲ ಛತ್ರಿಯ ಭೋಧಿ
ನಟ್ಟ ನಡು ಹಗಲು ನೆರಳ್ಹೊತ್ತ ಭಾವ ಸಮಾಧಿ ||

ಈ ರಾಜಮಾರ್ಗವ ಕ್ರಮಿಸೆ ಶುರು ಮನೆ ಸಾಲು
ದ್ವಾರಪಾಲಕರಂತೆ ಮುಂದಿನ ಮನೆಗಳ ತಾರು
ಬಂದು ಹಾದು ಹೋದವರ ಒಳಹೊರಹರಿ ಲೆಕ್ಕ
ಇಟ್ಟು ಆಕಾಶವಾಣಿಯಂತೆ ಪಸರಿಸುವಾ ಗಣಕ ||

ನೇರ ಹಾದರೆ ಕೊನೆ ತನಕ ಅಗ್ರಹಾರ ಬೀದಿ ಪಕ್ಕ
ಜಾತ್ರೆಯಿಂದ್ಹಿಡಿದು ಶಾಲೆ ದೇಗುಲಗಳಿಗೆ ಸರಿ ಲೆಕ್ಕ
ಪಡ್ಡೆ ಹುಡುಗರ ಅಡ್ಡೆ ಕಾಫಿ ತಿಂಡಿ ಭವನಕೆ ಬೊಡ್ಡೆ
ಸೋಮಾರಿ ಕಟ್ಟೆ ಟೈಮ್ಪಾಸಿನ ಲೊಟ್ಟೆ ಕ್ಲಬ್ಬಿಗು ಸಡ್ಡೆ ||

——————————————————————-
ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು
——————————————————————-

00788. ಕುಂಭಕರ್ಣ ವೈಭವ


00788. ಕುಂಭಕರ್ಣ ವೈಭವ
_________________________________

ಬೆಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಎಬ್ಬಿಸಿ, ಸಿದ್ದ ಮಾಡಿಸಿ, ತಿಂಡಿ ತಿನಿಸಿ ಶಾಲೆಗೆ ದಬ್ಬುವ ತನಕ ಮಕ್ಕಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಟ, ತೊಂದರೆ ಅನುಭವಿಸುವವರು – ಅಪ್ಪ, ಅಮ್ಮಗಳು. ಅದರಲ್ಲೂ ಕೆಲವು ಕುಂಭಕರ್ಣರನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸುವ ತನಕದ ಪಾಡು, ದೇವರಿಗೆ ಪ್ರೀತಿ; ಅಂತಹ ಒಂದು ದೈನಂದಿನ ಯತ್ನದ ವರ್ಣನೆ – ಈ ಕವನ.
ನಮ್ಮನೆ ರಾಮಾಯಣವು ಸಹ, ಬಹಳ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ
ಮಗರಾಯ ಕುಂಭಕರ್ಣನೊಂದಿಗೆ, ದಿನನಿತ್ಯ ಯುದ್ಧ
ರಣರಂಗಕೆ ಕಳಿಸಲವನ, ನಿದ್ದೆಯೆಬ್ಬಿಸೆ ಘನ ಘೋರ
ಶಾಲೇಲಿ ಕಲಿಯಲವನಿಗೆ, ಪಾಪ ವೇದನೆ ಅಪಾರ ||

ರಾತ್ರಿ ಮಲಗೆಂದರು ಬೇಗ, ಪವಡಿಸದ ಸುಕುವರ
ಬಿಸಿನೀರ ಹನಿ ಸಿಂಪಡಿಕೆ, ಆರಂಭ ಎಬ್ಬಿಸೆ ಪ್ರವರ
ಆತ್ಮ ರಕ್ಷಣೆಗೆಂದು ಕೂತ, ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಸರಿ ದೂರ
ಮಳೆ ಸಿಂಚನ ತೊಡೆಯಲು, ಟರ್ಕಿ ಟವೆಲ್ಲಿನ ಚಾರ ||

ಬಿಸಿ ಕಾಫಿ ಲೋಟ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಆಡುವಾಟ
ಚುರುಗುಟ್ಟಿಸುವ ಬಿಸಿ, ಮೈಕೈಗೆ ಸರಿ ನೇವರಿಸಾಟ
ನಿದ್ದೆಗಣ್ಣಲೇ ಸೊರ ಸೊರ, ಇಳಿದರೂ ಬಿಸಿ ಕಾಫಿ
ಮುದುರಿ ಮೆತ್ತೆಗೆ ಮತ್ತೆ, ಒರಗಿಬಿಡುವನಾ ಪಾಪಿ ||

ಅಂಗಮರ್ದನ ಸೇವೆ ರಮಿಸೆ, ಹಿತ ಕೈ ಕಾಲ್ನೋವೆ
ತಲೆಯಿಂದುಂಗುಷ್ಟತನಕ, ನಡೆವ ಅವಿರತ ಸೇವೆ
ಎಚ್ಚರಾಗುವ ಬದಲು, ಬೆಚ್ಚಗಾಗಿಸಿ ಮರ್ದನ ತಾಡ
ಹಾಯಾದ ಸುಖ ನಿದ್ದೆ, ಮತ್ತೋಡುವ ಪರಿ ನೋಡ ||

ಎಡಬಲ ಎಳೆತ ಗುದ್ದು, ಮುದ್ದಾಡಿಸಿ ಒದ್ದಾಡಿಸುತ
ಕಲ್ಲು ಕೊರಡಂತೆ ಬಿದ್ದಿರಲು, ಜತೆ ಬೈಗುಳ ಬಿಗಿತ
ಕಿವಿ ಗುರುಗುಟ್ಟುವ ಗಾತ್ರದೆ, ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಸಂಗೀತ
ಎದ್ದು ಕೂತರು ಚಾದರ, ಹೊದ್ದು ಒರಗಿ ಕೂತ ತಾತ ||

ಹೊದ್ದ ಚಾದರ ಕಿತ್ತೆಸೆದು, ಫಂಖವೋಡಿಸುತ ಕಾಟ
ಬೆರಳಲೇ ಹೊಟ್ಟೆ ಮೇಲಾನೆ, ರಥ ಕುದುರೆ ಓಡಾಟ
ಕಚಗುಳಿಸಿ ಕೆರಳಿಸಿ, ದೂರ್ವಾಸನವತಾರದ ಒರಟ
ಕಣ್ಣುಮುಚ್ಚಾಲೆ ಅರಚಿ ಪರಚಿ, ಪರಸ್ಪರರ ಜೂಟಾಟ ||

ಶತ ಸಾಹಸ ಮಾಡಿಸೆದ್ದರು, ಸರಿ ಮುಗಿಯದ ಕಥೆ
ಕಥೆ ಹೇಳಬೇಕೆಂದು ಪಟ್ಟು, ಹಿಡಿದು ಕೂತವನ ವ್ಯಥೆ
ಹೊಸ ಹೊಸತ ಕಲ್ಪನೆ, ಕಥೆ ದಿನ ಹುಟ್ಟಿಸಬೇಕಂತೆ
ಕಡೆಗೂ ಬಚ್ಚಲಿಗೆ, ಎಳೆದೊಯ್ಯುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಉಸ್ಸಂತೆ ||

ಶಾಲೆಗೆ ಸಂಕಟ ಹೊರಡಲು, ಕಪಟ ಎಲ್ಲ ನಾಟಕ
ಹೊಟ್ಟೆ ನೋವಿಂದಿಡಿದು, ನೆಗಡಿ ಶೀತಗಳಾ ಜಾತಕ
ಸಜ್ಜಾಗಿಸಲು ಯೋಧ, ಕುಂಭಕರ್ಣ ಹರ ಸಾಹಸ
ಮರುದಿನ ಪುನರಾವರ್ತನೆ, ಸಹನೆ ತಾಳ್ಮೆ ಪರೀಕ್ಷ ||

——————————————————————-
ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು
——————————————————————-
(Picture source : http://www.youtube.com)