00519. ನಾ ನಿಮಿತ್ತ ನೀ ನಿಮಿತ್ತ …


00519. ನಾ ನಿಮಿತ್ತ ನೀ ನಿಮಿತ್ತ…
_____________________________

ಒಂದು ರೀತಿ ಉಪದೇಶದ ಧಾಟಿಯಲ್ಲಿ ನಾವಿಲ್ಲಿ ಬರಿ ನಿಮಿತ್ತ ಮಾತ್ರರು ಎನ್ನುತ್ತಲೆ, ಸಂಸಾರ ಶರಧಿಯನು ನಿಭಾಯಿಸಲೆದುರಾಗುವ ಅಡೆತಡೆ, ಸಂಕಷ್ಟಗಳನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತಲೆ ಅದನ್ನೆದುರಿಸೊ ಸ್ಥೈರ್ಯ ತುಂಬಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತ ಸಾಗುವ ಲಹರಿ. ಏನು ಮಾಡಿದರೂ, ನಾವಿಲ್ಲಿ ನಿಮಿತ್ತ ಮಾತ್ರದವರಾಗಿರುವವರು; ಎಷ್ಟೇ ತಿಣುಕಾಡಿದರೂ, ಅರಚಾಡಿದರೂ, ಅದರಿಂದಾಚೆಗೇನೂ ಮಾಡಲಾಗದ ಅಸಹಾಯಕರು. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಸುಮ್ಮನೆ ಹೊಡೆದಾಟ ಬಿಟ್ಟು ಸಾವರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತ, ಎಲ್ಲರ ಮನೆಯಂತೆ ನಮ್ಮ ಮನೆ ದೋಸೆಯೂ ತೂತೆ ಎಂಬುದನರಿತು, ಪರರ ನಡುವೆ ಅಪಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆಡೆಗೊಡದಂತೆ ಸಂಭಾಳಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದೊಳಿತು ಎನ್ನುವ ಭಾವಾರ್ಥದಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

  
(picture source: http://tse1.mm.bing.net/th?id=OIP.M1ef6b04eae07673e50fd152ffa63acdfo0&pid=15.1)

ಈ ಕವನದ ಮತ್ತೊಂದು ಪುಟ್ಟ ವಿಶೇಷವಿದೆ – ಬರಹದ ಜೋಡಣೆಯಲಿರುವ ಆಕಾರ. ಏಳು ಸಾಲಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಎರಡೆರಡು ಸಾಲು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ ಹದಿಮೂರು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡು ಸಾಲಿನ ಹೆಚ್ಚಳವೂ ನಿಯಮಬದ್ಧವಾಗಿ, ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿ ಸಾಗುವುದರಿಂದ ತೇರು / ದೇಗುಲದ ಗೋಪುರದಾಕಾರ ಪಡೆವ ಪ್ರತಿ ಪ್ಯಾರವು ಓದುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದಾಗುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ – ಚಿಕ್ಕದನ್ನು ದೊಡ್ಡದು ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡದನ್ನು ಚಿಕ್ಕದು ಮಾಡುವುದು ನಮ್ಮನಮ್ಮ ಭಾವಾನುಸರಣೆಗನುಗುಣವಾಗಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಂಕೇತಿಸುತ್ತ.

ಒಮ್ಮೆ
ನೋಡು ನೀನಿತ್ತ,
ನಾ ನಿಮಿತ್ತ ನೀ ನಿಮಿತ್ತ;
ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಾ ಬೆಳೆದರೂ ಹುತ್ತ
ನಾವೆಷ್ಟು ಪದರಗುಟ್ಟಿದರೂ ಅತ್ತ ಇತ್ತ
ನಿನಗೊಂದೆ ಒಂದು ಸತ್ಯ ಗೊತ್ತ?
ನಾವು ನಿಮಿತ್ತ, ಅವಗೆಲ್ಲ ಗೊತ್ತ ||

ನಾವು
ಹುಡುಕಿ ಕಾರಣ,
ಗುದ್ದಾಡಿದರು ವಿನಾಕಾರಣ
ಕಟ್ಟಿ ಕುಂಟು ನೆಪಗಳ ತೋರಣ
ಬೈದು ಹಂಚಾಡಿ ಬೈಗುಳದ ಆಭರಣ;
ಕೊಟ್ಟು ಹಿನ್ನಲೆ ಸಂಗೀತ ಮನ ತಲ್ಲಣ
ತಿಳಿಸೆ ನಿಜದೊಳಗಣ ನಿಜಗುಣ,
ರವಿಗುಂಟೊ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಮಣ
ಜಗಳ ಕದನ ಬದುಕಿನ್ಹವಾಗುಣ ||

ಸಹಜ
ಸಂಸಾರ ಶರಧಿ,
ನಡುಕವುಟ್ಟಿಸೊ ಎಳೆ ವರದಿ
ನಾಸರಿ ನೀಸರಿಗಳ ಜಡ ಸರದಿ;
ಬಿಡದೆಲೆ ಸುರಿವ ತಪ್ಪಲೆ ಮಳೆ ಭರದಿ
ಮಳೆ ಬಿದ್ದ ಮೇಲೆ ಬೇಸತ್ತ ಇಳೆ ತೆರದಿ
ತುಂತುಳುಕಿ ಹೊಳೆ ಹಸಿರ ಭುವಿ ಗಾದಿ.
ಅನುಭೋಗ ಇಳೆ ಮಳೆ ಜಗಳದಿ
ನೆಲತಣಿದು ಪೈರಾಗೊ ತಳಹದಿ
ಫಲಿತಾಂಶ ಜನ ಮೆಚ್ಚುವ ತೆರದಿ
ಹೊರಮುಚ್ಚಿ ಒಳಬಿಚ್ಚಿ ಒಳಗುದಿ ||

ಸಂಸಾರ
ಗುಟ್ಟು ವ್ಯಾಧಿ ರಟ್ಟು.
ನಿಮಿತ್ತಗಳ ಎಳೆ ನಿಂಬೆ ಪಟ್ಟು
ಇದಮಿತ್ಥಂ ಎಂದಾದರೆ ಎಡವಟ್ಟು
ಎಳಿಬೇಕು ನಾ ಎಡಕಟ್ಟು ನೀ ಬಲಗಟ್ಟು;
ನೊಗವೆತ್ತಿ ನಡಿಬೇಕು ಎತ್ತಿನ ಸಾರೋಟು
ಅಡವಿಟ್ಟು ದುಡಿಬೇಕು ಘನತೆಗೂ ಸೌಟು,
ತೆಂಗಾಯೊಡೆದ ಮಾರಿಗಾರತಿ ತಂಬಿಟ್ಟು.
ಸಡಿಲ ವಾತಾವರಣವಾಗಿಸಿಟ್ಟು
ಹೀಗೆ ಮಾಡಬೇಕು ಇಷ್ಟ ಪಟ್ಟು,
ನಡೆಸಿ ಪೂಜೆ ವ್ರತ ಕಟ್ಟು ನಿಟ್ಟು
ಏನೆ ಮಾಡಿದರೂ ಮನಸನಿಟ್ಟು
ನಿಮಿತ್ತತೆ ನಮ್ಮ ಕಾಯೊಗುಟ್ಟು ||

– ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು

00509. ಕಾಲದ ಗುಂಡು


00509. ಕಾಲದ ಗುಂಡು
___________________

ಗುಂಡು ಬೆಲ್ಲದುಂಡೆಯನ್ಹಿಡಿದು ಉರುಳಿ ಬಂದ ತಂಡಿನಂತೆ (ಕಬ್ಬಿಣದ ಕೋಲು) ಉರುಳಿ ಬರುವ ಕಾಲದ ಹೊಡೆತ ಎಣಿಕೆಗೆ ನಿಲುಕದ ಖೂಳ. ಸಿಹಿಯಚ್ಚಿದ ಬೆಲ್ಲದ ತುದಿಯನ್ನಿಡಿದೆ ಬರುವ ಕಾಲದ ಭಾರವಾದ ಕೋಲು ನಮಗರಿವಿಲ್ಲದೆಲೆ ದೇಹವನೆಲ್ಲ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ದುರ್ಬಲಿಸುತ್ತಾ ಸಾಗಿದ್ದರು, ಮನಕದರ ಅರಿವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಳೆಯ ಶಕ್ತಿ, ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳೆ ತುಂಬಿಕೊಂಡ ಭಾವ ಮನದಲ್ಲಿ. ದೇಹದ ತೂತುಗಳನರಿಯದ ಮನಕೂ, ಮನದ ತುರುಸು, ಹುರುಪನ್ನರಿಯದ ದೇಹಕು ನಡೆವ ತಾಕಲಾಟವೆ – ಕಾಲದ ಗುಂಡು. ಎರಡು ಪರಸ್ಪರರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಮಿತಿಗಳನ್ನರಿತು ಸಮತೋಲನ ಸ್ಥಿತಿಯ ಘಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪುವ ತನಕ ಕಾಡುವ ಅಂತರದ ಕಾಟ, ಪಾಡಾಟ, ತನುಮನ ಕಾದಾಟ.

  
(Picture sourc Wikipedia: https://kn.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%9A%E0%B2%BF%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%B0:MontreGousset001.jpg)

ಗುಡ ಗುಂಡು ಗುಂಡಿನ ಚಂಡು
ಗುಡುಗುಡು ಲೋಹದ ತಂಡು
ಗುಣದರಿವಿರದಂತೆ ಹೆಣ್ಣೊ ಗಂಡು
ಉರುಳಿ ಬಂತೋ ಕಾಲದ ಗುಂಡು ||

ಉರುಳುತ್ತೋ ಕಾಲದ ಚಕ್ರ
ಮಾಡುತ್ತೆಲ್ಲರಾ ಬಕರಾ
ಗಾಬರಿಯಾಗೋ ಮೊದಲೆ
ನಮಗರಿಯದೆ ನಾವೇ ಪೆಕರ ||

ಕ್ಷಣಕ್ಷಣಕೆ ನಿಮಿಷದ ಗಣನೆ
ನಿಮಿಷ ಗಂಟೆಯ ಗುಣಗಾನೆ
ಕಟ್ಟೆ ಗಂಟೆ ದಿನದ ಪರಿಗಣನೆ
ವಾರ ವರ್ಷ ಕರಗಿತೆ ಹಿಮ ಮನೆ ||

ಅಚ್ಚರಿ ಅದು ಸಮ್ಮೋಹನೆ
ನಮ್ಮೊಳಗದು ಬರಿ ಕಲ್ಪನೆ
ವಯಸಾಗದ ಮನಸ ಮಾತು
ಕೇಳದಲ್ಲ ದೇಹದಾ ತೂತು ||

ಮನ ಎಂದಿನಂತೆ ಖುಷಿಯ ಬುಗ್ಗೆ
ಜಯಿಸಿಟ್ಟು ಬಿಡುವ ವಿಶ್ವಾಸ ನುಗ್ಗೆ
ಹೆಜ್ಜೆಯಿಡಲು ಏದುಸಿರ ಫಸಲು
ಯಾರ್ಹಿಡಿದರೊ ತಡೆ ಆತಂಕಗಳು ||

ಗಟ್ಟಿ, ನಿನ್ನೇ ತಾನೆ ಮಾಡಿದ್ದುಂಟು
ಇಂದೇತಕೊ ಮಿಸುಕಾಡಿದ್ದುಂಟು
ಮಾಗಿದ್ದರು ಮನ ಪ್ರಾಯೋಪವೇಶ
ಮಿಕ್ಕಿಲ್ಲದ ದೇಹ, ಅಂಥ ತ್ರಾಸಾವೇಷ ||

————————————————————
ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು
————————————————————

ಕಠಿಣ ಪದಗಳ ಅರ್ಥ :
—————————–
ತಂಡು = ಗುಂಪು, ತಂಡ, ಕೋಲು , ದೊಣ್ಣೆ , ಭಾರವಾದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕೋಲು, ಗದೆ
ಗುಡ = ಬೆಲ್ಲ

00490. ಬರಿ ಹುಡುಕಾಟವೇ ಜೀವನ..


00490. ಬರಿ ಹುಡುಕಾಟವೇ ಜೀವನ..
_____________________________

ಹುಡುಕಾಟದಲಿ ನಿರತ ಮನಕ್ಕೆ ವಿರಾಮವೂ ಹುಡುಕಾಟದ ಹೊತ್ತು. ಜೀವನದಲೇನನ್ನೊ ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಸಾಗಿರುವ ಮನ ಕಂಡ ಕಂಡಲ್ಲಿ, ಸಿಕ್ಕ ಸಿಕ್ಕಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಾಟ ನಡೆಸಿ , ಬೇಕಿದ್ದು ಸಿಗದೆ ಬಳಲುವ , ತೊಳಲುವ ಚಿತ್ರಣದ ಹಂದರ ಈ ಪದ್ಯ. ಅದರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವೇನೆಂದು ಅರಿವಾಗದಿದ್ದರೂ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಈ ಹುಡುಕಾಟಗಳೆ ಇರದಿದ್ದರೆ ಜೀವನವಾದರೂ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದುದು ಹೇಗೆ? ಎಂಬ ವೇದಾಂತಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಉದಿಸಿ ಸದ್ಯ , ಹುಡುಕಾಟವಾದರೂ ಇದೆಯಲ್ಲಾ – ಯಾಕಾದರೂ ಸರಿ , ಎಂದು ನಿಟ್ಟುಸಿರಿಡುವ ಅಂತರ್ಗತ ಭಾವ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೆಂದು ವೈದೇಹಿ ಜಾಗ
ಹುಡುಕೆ ದಶರಥನ ಮಗ
ಜಟಾಯು ಸಂಪಾತಿ ತರ
ವಾನರರ ಸ್ನೇಹ ಕರ
ನನ್ನದೇನು ಪ್ರವರ? ||

ಕಂಡ ಕಂಡ ನಾರಿಗಳಲ್ಲಿ
ಹುಡುಕಿ ಸಾಕಾಗಿಲ್ಲಿ
ಸುಸ್ತಾಗಿದೆ ತಲ್ಲಿ
ಸುತ್ತಿ ಗಲ್ಲಿ ಗಲ್ಲಿ
ಇನ್ನಾರಲ್ಲಿ ? ||

ಆಸೆ ಭರವಸೆಯ ಬೆಂಡೆತ್ತುತ
ಐದು ತಲೆಯ ಐರಾವತ
ಏರುವಲೆ ಕನಸಿನತ್ತ
ಒಯ್ಯುವ ಪ್ರಣೀತ
ಸರಿಯೆ ಗಣಿತ ? ||

ಬರಿ ಹುಡುಕಾಟವೇ ಜೀವನ
ಹುಡುಕಲಿರದಿದ್ದರೆ ಮನ
ಪೆಚ್ಚಾಗಿ ಹುಚ್ಚುತನ
ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ
ಪ್ರತಿದಿನ ||

– ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು